Delicten tegen personen
Samengevat
Een aangifte wegens een zedendelict verandert het leven van de verdachte vanaf de eerste dag, lang vóór een eventueel vonnis. Daarom moet de verdediging vroeg en met juridische precisie beginnen. Deze pagina is bedoeld voor wie is aangegeven, als verdachte is opgeroepen of is aangehouden.
Organieke Wet 10/2022 (Ley Orgánica 10/2022, bekend als de «alleen ja is ja»-wet) schafte het oude onderscheid tussen seksueel misbruik en seksuele aanranding af: tegenwoordig is elke seksuele handeling zonder toestemming een seksuele aanranding (agresión sexual, artikel 178 van het Wetboek van Strafrecht, Código Penal). De wet definieert toestemming: die bestaat alleen als zij vrijelijk is geuit door handelingen die, gelet op de omstandigheden, de wil van de persoon duidelijk tot uitdrukking brengen.
Organieke Wet 4/2023 maakte opnieuw onderscheid in de straffen: feiten gepleegd met geweld of bedreiging, of tegen een slachtoffer van wie de wil is uitgeschakeld, worden nu zwaarder bestraft (art. 178.3 en 179.2).
| Delict | Artikel | Strafbedreiging |
|---|---|---|
| Seksuele aanranding | 178.1 | Gevangenisstraf van 1 tot 4 jaar |
| Seksuele aanranding met geweld of bedreiging, of tegen een slachtoffer van wie de wil is uitgeschakeld | 178.3 | Gevangenisstraf van 1 tot 5 jaar |
| Verkrachting | 179.1 | Gevangenisstraf van 4 tot 12 jaar |
| Verkrachting met geweld of bedreiging, of tegen een slachtoffer van wie de wil is uitgeschakeld | 179.2 | Gevangenisstraf van 6 tot 12 jaar |
| Seksuele aanranding van een minderjarige onder de 16 | 181.1 | Gevangenisstraf van 2 tot 6 jaar |
| Contact via internet met een minderjarige onder de 16 voor een ontmoeting met seksuele doeleinden | 183.1 | Gevangenisstraf van 1 tot 3 jaar of geldboete van 12 tot 24 maanden |
| Seksuele intimidatie | 184.1 | Gevangenisstraf van 6 tot 12 maanden of geldboete van 10 tot 15 maanden, en bijzondere ontzetting |
De straffen worden hoger bij verzwarende omstandigheden van artikel 180, zoals het gezamenlijk optreden van twee of meer personen, het gebruik van wapens, de bijzondere kwetsbaarheid van het slachtoffer of het toedienen van middelen om zijn wil uit te schakelen. Omgekeerd kan de rechtbank bij een aanranding volgens artikel 178.1 zonder geweld, bedreiging of verzwarende omstandigheden de straf in de onderste helft opleggen of een geldboete van achttien tot vierentwintig maanden, gelet op de geringere ernst van het feit (art. 178.4).
Een gevangenisstraf voor deze delicten heeft bovendien gevolgen die u vanaf het begin moet kennen: toezicht in vrijheid na het ondergaan van de straf (art. 192.1), ontzetting uit beroepen of activiteiten met regelmatig contact met minderjarigen (art. 192.3) en, vaak, een contact- en gebiedsverbod ten aanzien van het slachtoffer (art. 57).
Dateren de feiten van vóór de hervorming, dan geldt de wet die het gunstigst is voor de verdachte (art. 2.2). Nagaan welke versie van het Wetboek van Strafrecht op uw zaak van toepassing is, kan de straf veranderen.
Voor de vervolging van seksuele aanranding of seksuele intimidatie is aangifte nodig van de benadeelde of diens wettelijk vertegenwoordiger, of een strafklacht van het openbaar ministerie; is het slachtoffer minderjarig of een persoon met een beperking die bijzondere bescherming behoeft, dan volstaat aangifte door het openbaar ministerie. Anders dan bij andere delicten doet vergeving door het slachtoffer de strafvervolging niet vervallen (art. 191).
Het onderzoek wordt gevoerd door de onderzoeksafdeling van de rechtbank van eerste aanleg (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia, de vroegere onderzoeksrechter), die maatregelen kan nemen zoals een contact- en gebiedsverbod ten aanzien van de aangeefster, zelfs met controle via een enkelband (art. 544 bis van het Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal). Bedraagt de strafbedreiging niet meer dan vijf jaar gevangenisstraf, dan oordeelt de strafafdeling (Sección de lo Penal); is zij hoger, het provinciaal gerechtshof (Audiencia Provincial).
Bent u opgeroepen, lees dan onze gids over de oproeping als verdachte. Bent u aangehouden, vraag dan dat uw eigen advocaat wordt gebeld: bijstand bij arrestatie, 24 uur per dag.
Iedere verdachte heeft recht op het vermoeden van onschuld en op een volledige verdediging, ook bij deze delicten. In veel zaken is de verklaring van de aangeefster het belangrijkste bewijs, en de verdediging moet die met respect en met precisie analyseren.
Is de beschuldiging verzonnen, dan kunnen wij naast uw verdediging ook de passende stappen onderzoeken: wij leggen het uit bij verdediging tegen valse aangiften.
Bent u slachtoffer van seksueel geweld, dan staat Celeste u vanaf het eerste moment bij: advocaat seksueel geweld.
Seksuele aanranding in de basisvorm wordt bestraft met een tot vier jaar gevangenisstraf; bij geweld, bedreiging of een slachtoffer van wie de wil is uitgeschakeld, met een tot vijf jaar (art. 178 van het Wetboek van Strafrecht). Verkrachting, met penetratie, wordt bestraft met vier tot twaalf jaar, of zes tot twaalf bij geweld of bedreiging (art. 179). De verzwarende omstandigheden van artikel 180 verhogen deze straffen.
De verklaring van het slachtoffer kan voldoende bewijs zijn voor een veroordeling, maar de rechter moet de geloofwaardigheid, de innerlijke samenhang, de bestendigheid en het bestaan van objectieve bevestigende gegevens toetsen. De verdediging kan bewijs aandragen dat haar tegenspreekt, zoals berichten, locaties of getuigen. Daarom is het essentieel vanaf het begin op te treden.
Nee. Bij seksuele aanranding en seksuele intimidatie doet vergeving door de benadeelde de strafvervolging niet vervallen (art. 191 van het Wetboek van Strafrecht). Is de procedure eenmaal begonnen, dan kan het openbaar ministerie blijven vervolgen. Wat de aangeefster bij een intrekking verklaart, kan wel relevant zijn voor de beoordeling van het bewijs.
Het is een maatregel die na de gevangenisstraf wordt ondergaan en die gedurende een bepaalde tijd controles en verplichtingen meebrengt. Bij zedendelicten legt de wet haar op als er een gevangenisstraf is: vijf tot tien jaar als een van de delicten zwaar is en een tot vijf jaar als het minder zwaar is. Gaat het om één minder zwaar delict en heeft de persoon geen strafblad, dan kan de rechtbank ervan afzien.
Gunstigere strafwetten werken terug, zelfs bij onherroepelijke veroordelingen (art. 2.2 van het Wetboek van Strafrecht). In elke zaak moet de tekst die gold toen de feiten plaatsvonden, worden vergeleken met de latere versies, rekening houdend met de volledige straf. Wij bestuderen uw vonnis en zeggen u eerlijk of herziening mogelijk is.
Dat hangt af van het delict. Seksueel geweld (agresión sexual) zonder penetratie wordt bestraft met gevangenisstraf van een tot vier jaar, of van een tot vijf jaar bij geweld of intimidatie (artikel 178 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht); als de opgelegde straf niet hoger is dan twee jaar en het uw eerste delict is, kan de rechter die opschorten (art. 80). Op verkrachting daarentegen staat een straf van vier tot twaalf jaar (art. 179), en een veroordeling van meer dan twee jaar laat die opschorting niet toe. Daarom is de kwalificatie van de feiten vanaf de eerste verklaring beslissend.
Artikel 178.1 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht bepaalt dat er alleen toestemming is wanneer die vrijelijk is geuit door handelingen die, gezien de omstandigheden van het geval, duidelijk de wil van de persoon uitdrukken. Er wordt dus gekeken naar wat de persoon in die concrete context met zijn handelingen uitdrukte. In een procedure draait de verdediging vaak juist om de vraag hoe die toestemming wordt aangetoond of uitgesloten.
Vanaf zestien jaar. Artikel 181 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht bestraft seksuele handelingen met een minderjarige onder de zestien jaar met gevangenisstraf van twee tot zes jaar, ook als de minderjarige zegt in te stemmen. De uitzondering staat in artikel 183 bis: de vrije toestemming van de minderjarige sluit het delict uit wanneer de ander qua leeftijd en ontwikkelings- of rijpheidsniveau dicht bij hem staat, tenzij er sprake is van geweld, intimidatie of misbruik.
Seksuele handelingen met een bewusteloze persoon of iemand wiens wil is uitgeschakeld, zijn altijd seksueel geweld (art. 178.2 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht). De algemene straf is een tot vier jaar gevangenisstraf (art. 178.1), en een tot vijf als de wil van het slachtoffer was uitgeschakeld (art. 178.3). Als de dader het slachtoffer medicijnen, drugs of een andere stof toediende om de wil uit te schakelen, stijgt de straf tot vijf tot tien jaar, en meer als er sprake was van penetratie (art. 180.1.7ª).
Ja, in sommige gevallen. Artikel 178.4 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht staat de rechtbank toe, met motivering in het vonnis, de gevangenisstraf in de onderste helft op te leggen of een geldboete van achttien tot vierentwintig maanden, rekening houdend met de geringere ernst van het feit en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Dat kan niet als er geweld of intimidatie was, als de wil van het slachtoffer was uitgeschakeld of als er een strafverzwarende omstandigheid van artikel 180 aanwezig is. Het is een belangrijke marge die de verdediging moet aankaarten.
Neem geen contact op met de aangeefster of haar omgeving, zelfs niet om dingen uit te praten: dat kan als druk worden uitgelegd. Bewaar berichten, locatiegegevens en alle gegevens van die dag. U hebt het recht om te zwijgen, het dossier in te zien voordat u een verklaring aflegt en onder vier ogen met uw advocaat te spreken, ook op het politiebureau (artikel 118 van het Spaanse Wetboek van Strafvordering, LECrim). Als de beschuldiging verzonnen is, kan naast uw verdediging ook worden overwogen op te treden wegens valse aangifte.
Ja. Bij delicten tegen de seksuele vrijheid kan het vonnis verbieden het slachtoffer te naderen of contact met haar op te nemen, of bepaalde plaatsen te bezoeken (artikelen 57.1 en 48 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht). Als er daarnaast gevangenisstraf is, duurt dat verbod tussen een en tien jaar langer dan de gevangenisstraf als het delict ernstig is, en tussen een en vijf jaar als het minder ernstig is, en beide worden tegelijk ondergaan. Als het slachtoffer partner, ex-partner of familielid is, wordt het straatverbod altijd opgelegd (art. 57.2).
Een vergissing over de leeftijd kan beslissend zijn. Volgens artikel 14.1 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht sluit een onoverkomelijke dwaling over een feit dat deel uitmaakt van het delict strafrechtelijke aansprakelijkheid uit; als de dwaling overkomelijk was, zou alleen bestraffing wegens schuld (onvoorzichtigheid) mogelijk zijn, en zedendelicten kennen geen schuldvariant (art. 12). De rechtbank beoordeelt of de dwaling geloofwaardig was gezien alle omstandigheden: uiterlijk, context, gesprekken of profielen op sociale media. Het is een verdediging die met bewijs moet worden voorbereid.
Later dan andere delicten. Volgens artikel 132.1 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht begint, als het slachtoffer jonger was dan achttien jaar, de verjaringstermijn van delicten tegen de seksuele vrijheid pas te lopen wanneer het vijfendertig jaar wordt. Vanaf dat moment loopt de termijn die bij de straf hoort, van vijf tot twintig jaar volgens artikel 131. Daarom kan aangifte worden gedaan van feiten die decennia geleden plaatsvonden.
Ja. Artikel 192.3 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht verplicht tot ontneming van het ouderlijk gezag of ontzetting uit de uitoefening ervan van vier tot tien jaar bij seksueel geweld en seksuele uitbuiting als het slachtoffer minderjarig is, en altijd bij zedendelicten tegen minderjarigen onder de zestien. En bij elk zedendelict legt het een ontzetting op voor activiteiten met regelmatig contact met minderjarigen, die tussen vijf en twintig jaar langer duurt dan de gevangenisstraf als het delict ernstig is, of tussen twee en twintig als het minder ernstig is.
Wettelijke grondslag
Heeft u nu hulp nodig?
Op deze pagina
Gerelateerde diensten
Werkgebied
Wij behandelen strafzaken in de hele provincie Alicante, waar u ook woont en welke rechtbank uw zaak ook behandelt. Dit zijn enkele van de gemeenten waar wij het meest werken:
AlicanteElcheSan Vicente del RaspeigSant Joan d’AlacantEl CampelloMutxamelBenidormTorreviejaAlcoyDeniaCalpeEn elke andere gemeente in de provincie