Economische delicten
Samengevat
Het zijn de misdrijven van hoofdstuk XIII van titel XIII van het Wetboek van Strafrecht (Código Penal, artikelen 290 tot 297). Zij beschermen de vennootschap, haar aandeelhouders en derden die met haar te maken hebben tegen misbruik door wie haar controleert. Onder vennootschap wordt hier verstaan elke coöperatie, spaarbank, onderlinge maatschappij, financiële instelling, stichting, handelsvennootschap of soortgelijke entiteit die duurzaam aan het marktverkeer deelneemt (artikel 297).
De daders zijn meestal de feitelijke of formele bestuurders, en ook de meerderheidsaandeelhouders. Het begrip feitelijk bestuurder is belangrijk: wie werkelijk de leiding over het bedrijf heeft, kan aansprakelijk zijn ook al staat hij niet in het handelsregister (Registro Mercantil).
Een belangrijk gegeven: deze misdrijven kunnen alleen worden vervolgd na aangifte door de benadeelde of diens wettelijke vertegenwoordiger, tenzij ze de algemene belangen of meerdere personen raken (artikel 296).
| Gedraging | Straf | Artikel |
|---|---|---|
| De jaarrekening of andere documenten over de situatie van de vennootschap vervalsen op een wijze die geschikt is om schade te veroorzaken | Gevangenisstraf van 1 tot 3 jaar en geldboete van 6 tot 12 maanden (bovenste helft als de schade intreedt) | 290 |
| Onrechtmatige besluiten doordrukken met misbruik van de meerderheid, ten nadele van de overige aandeelhouders | Gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar of geldboete van eenmaal tot driemaal het voordeel | 291 |
| Schadelijke besluiten, genomen met een fictieve meerderheid, doordrukken of ervan profiteren | Dezelfde als in artikel 291 | 292 |
| De aandeelhouder zonder wettelijke grond zijn rechten op informatie, deelname of voorkeursinschrijving ontzeggen of beletten | Geldboete van 6 tot 12 maanden | 293 |
| Het optreden van toezichthouders beletten bij vennootschappen die onder toezicht staan | Gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar of geldboete van 12 tot 24 maanden | 294 |
Het vervalsen van de jaarrekening (artikel 290) komt in de praktijk het vaakst voor: de balans opsmukken om financiering te krijgen, winsten verbergen voor de minderheidsaandeelhouder of een situatie voorspiegelen die niet bestaat. De rechter beoordeelt of de vervalsing geschikt was om financiële schade te veroorzaken. Worden handelsdocumenten vervalst, dan kan er daarnaast sprake zijn van valsheid in geschrift.
Veel conflicten tussen aandeelhouders worden behandeld als onbehoorlijk bestuur (administración desleal, artikel 252): de bestuurder die zijn bevoegdheden overschrijdt en daardoor het vermogen dat hij beheert schade toebrengt. Dit wordt bestraft met de straffen voor oplichting: zes maanden tot drie jaar gevangenisstraf, of één tot zes jaar met geldboete bij een verzwarende omstandigheid, zoals een bedrag boven 50.000 euro. Eigent de bestuurder zich rechtstreeks geld of goederen van de vennootschap toe, dan spreekt men van verduistering (apropiación indebida), met dezelfde straffen.
Artikel 257 bestraft met één tot vier jaar gevangenisstraf en een geldboete van twaalf tot vierentwintig maanden wie zijn goederen onttrekt ten nadele van zijn schuldeisers, of beschikkingshandelingen verricht die een beslag of een al begonnen of te verwachten executieprocedure bemoeilijken of verhinderen. Goederen verkopen of schenken aan familieleden of gelieerde vennootschappen wanneer een vordering eraan komt, is het typische geval. Gaat het om een schuld bij de Belastingdienst of de sociale zekerheid, dan is de straf één tot zes jaar.
Bij een beslag een onvolledige of valse opgave van goederen indienen, of die niet indienen wanneer daarom wordt gevraagd, wordt bestraft met drie maanden tot een jaar gevangenisstraf of een geldboete van zes tot achttien maanden (artikel 258), al volgt geen vervolging als de schuldenaar de opgave corrigeert voordat het wordt ontdekt.
Artikel 259 bestraft met één tot vier jaar gevangenisstraf en een geldboete van acht tot vierentwintig maanden wie, in een situatie van bestaande of dreigende insolventie, goederen verbergt of vernietigt, beschikkingen zonder economische rechtvaardiging verricht, vorderingen veinst, een dubbele boekhouding voert of de zorgplicht bij het bestuur ernstig schendt, en ook wie op die manier zijn insolventie veroorzaakt. Bij nalatigheid is de straf zes maanden tot twee jaar of een geldboete. Er wordt alleen vervolgd als de schuldenaar zijn verplichtingen niet langer regelmatig nakomt of failliet (en concurso) is verklaard.
De straf loopt op tot twee tot zes jaar gevangenisstraf als een groot aantal personen wordt benadeeld, als een schuldeiser een schade van meer dan 600.000 euro lijdt of als ten minste de helft van de vorderingen van de Belastingdienst en de sociale zekerheid is (artikel 259 bis). Een schuldeiser betalen ten nadele van de andere, zonder economische rechtvaardiging, is ook een misdrijf (artikel 260). De kwalificatie van het faillissement bindt de strafrechter niet (artikel 259.6).
Wat de verjaring betreft: vervalsing van de jaarrekening, onttrekking van goederen en eenvoudige insolventie verjaren na vijf jaar; de verzwaarde insolventie van artikel 259 bis na tien jaar (artikel 131).
Als minderheidsaandeelhouder of schuldeiser kunt u een klacht (querella) indienen en optreden als benadeelde partij (acusación particular). Vanuit die positie vragen wij de documenten van de vennootschap op, een boekhoudkundig deskundigenonderzoek en maatregelen om goederen veilig te stellen. Bij deze misdrijven is de aangifte van de benadeelde onmisbaar, dus het is zaak die goed en zonder uitstel voor te bereiden.
Elke zaak is anders; nadat wij haar hebben bestudeerd, geven wij u een persoonlijke, schriftelijke offerte.
Het is een misdrijf dat binnen een vennootschap wordt gepleegd, meestal door de bestuurders of meerderheidsaandeelhouders: de jaarrekening vervalsen, onrechtmatige besluiten doordrukken, de aandeelhouder beletten zijn rechten op informatie of deelname uit te oefenen, of de toezichthouders blokkeren. Ze staan in de artikelen 290 tot 297 van het Wetboek van Strafrecht.
Ja, als de bestuurder zonder wettelijke grond de uitoefening van de rechten op informatie, deelname aan het bestuur of voorkeursinschrijving weigert of belet. Dit wordt bestraft met een geldboete van zes tot twaalf maanden (artikel 293 van het Wetboek van Strafrecht). Er wordt alleen vervolgd als de benadeelde aandeelhouder aangifte doet.
Gevangenisstraf van één tot vier jaar en een geldboete van twaalf tot vierentwintig maanden (artikel 257 van het Wetboek van Strafrecht). Gaat het om een schuld bij de Belastingdienst of de sociale zekerheid die men wil ontlopen, dan is de straf één tot zes jaar gevangenisstraf en een geldboete.
Alleen als hij een misdrijf van strafbare insolventie heeft gepleegd: goederen verbergen, ongerechtvaardigde beschikkingen, een dubbele boekhouding of een ernstige schending van de zorgplicht. De straf is één tot vier jaar gevangenisstraf en een geldboete (artikel 259). Dat de onderneming failliet gaat, is op zichzelf geen misdrijf.
Bij sommige misdrijven wel. Het Wetboek van Strafrecht voorziet in geldboetes voor de rechtspersoon bij oplichting en onbehoorlijk bestuur (artikel 251 bis) en bij het onttrekken van goederen aan schuldeisers (artikel 258 ter), wanneer aan de voorwaarden van artikel 31 bis is voldaan. Een goed complianceprogramma kan doorslaggevend zijn voor haar verdediging.
Heeft u nu hulp nodig?
Op deze pagina
Gerelateerde diensten
