Advocaat voor krakers en woningbezetting in Alicante

Wederrechtelijke bezetting of huisvredebreuk

«Kraken» (okupación) is geen juridische term. Afhankelijk van het soort pand bestraft het Wetboek van Strafrecht (Código Penal) het als een van deze misdrijven:

• Huisvredebreuk (allanamiento de morada, artikel 202): de woonstede van een ander binnengaan of daar blijven tegen de wil van de bewoner. Woonstede is de plaats waar iemand woont en zijn privéleven leidt, ook als hij er op dat moment niet is. Dat is het geval van wie bij terugkeer van een reis zijn huis gekraakt aantreft. Wij leggen het ook uit bij huisvredebreuk.
• Wederrechtelijke bezetting (usurpación, artikel 245.2): zonder toestemming een pand, woning of gebouw van een ander bezetten dat geen woonstede is, of daar blijven tegen de wil van de rechthebbende. Dat komt vaak voor bij leegstaande woningen, appartementen van banken of onverkochte nieuwbouw.
• Gewelddadige bezetting (artikel 245.1): een pand bezetten met geweld of intimidatie tegen personen.

Het onderscheid is doorslaggevend voor de eigenaar en voor de verdachte, omdat het de straf en de urgentie van de reactie verandert. Aan de Costa Blanca, met veel tweede woningen en huizen die maandenlang gesloten zijn, wordt vaak gediscussieerd of een lege woning al dan niet iemands woonstede was. Het antwoord hangt af van de feiten: werkelijk gebruik, meubels, nutsvoorzieningen, regelmatige verblijven.

Is de bewoner binnengekomen met een huurcontract en is hij daarna gestopt met betalen, dan is er geen wederrechtelijke bezetting: het probleem wordt opgelost met een ontruimingsprocedure (desahucio) bij de civiele rechter.

Straffen

Worden bij het binnengaan deuren of sloten vernield of wordt er schade aangericht, dan kan daar het misdrijf vernieling bij komen. Illegaal aftappen van stroom of water is een ander misdrijf, bestraft met een geldboete van drie tot twaalf maanden (artikel 255).

Als u eigenaar bent

1. Doe zo snel mogelijk aangifte op het politiebureau of bij de dienstdoende rechtbank (juzgado de guardia). Is de bezetting net gebeurd en worden de daders betrapt, dan is er sprake van heterdaad en kan de politie direct optreden.
2. Lever de eigendomsakte of een uittreksel uit het kadaster (nota simple) aan, rekeningen van nutsvoorzieningen, de onroerendgoedbelasting (IBI) en elk bewijs dat de woning uw woonstede of tweede woning is (foto’s, facturen, getuigen van uw verblijven).
3. Ga niet met geweld naar binnen en sluit niet op eigen houtje nutsvoorzieningen af: u zou zelf het misdrijf dwang (coacciones) kunnen plegen en de procedure bemoeilijken.
4. Wij voegen ons als benadeelde partij (acusación particular) in de strafzaak en vragen de rechtbank om voorlopige maatregelen ter bescherming van uw rechten als benadeelde, waaronder de ontruiming, zonder op het vonnis te wachten.
5. Wij vorderen vergoeding van de schade aan de woning en van de verbruikte nutsvoorzieningen.

Naast de strafrechtelijke weg bestaan er civiele procedures om het bezit terug te krijgen. Wij bestuderen uw zaak om te bepalen welke weg het snelst en het zekerst is.

Snelrecht na de LO 1/2025

De Organieke Wet 1/2025 (Ley Orgánica 1/2025) inzake maatregelen voor de efficiëntie van de openbare rechtsdienst heeft huisvredebreuk (artikel 202) en wederrechtelijke bezetting (artikel 245) toegevoegd aan de lijst van misdrijven die via snelrecht worden behandeld, met ingang van 3 april 2025 (artikel 795.1.2ª van het Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal). Daarvoor is een politieproces-verbaal nodig en moet de persoon zijn aangehouden of voor de dienstdoende rechtbank zijn gedagvaard.

In de praktijk verkort dit de termijnen aanzienlijk: het onderzoek vindt plaats tijdens de dienst van de afdeling onderzoek van de rechtbank van eerste aanleg (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia, de vroegere onderzoeksrechter) en de zitting kan binnen enkele dagen plaatsvinden. Erkent de verdachte de feiten bij de dienstdoende rechtbank, dan wordt de straf met een derde verlaagd (artikel 801). Daarom is het belangrijk dat de eigenaar zijn documenten vanaf het eerste moment klaar heeft.

Als u van kraken wordt beschuldigd

Beschuldigd zijn van wederrechtelijke bezetting of huisvredebreuk betekent niet dat u schuldig bent. Wij bekijken met u:

• Of u een titel of toestemming had om er te verblijven: een contract, ook mondeling, een afspraak met een familielid, een huurbetaling. Is die er, dan is het conflict meestal civielrechtelijk.
• Of de woning iemands woonstede was of verlaten was. Dat scheidt huisvredebreuk met gevangenisstraf van wederrechtelijke bezetting die met een geldboete wordt bestraft.
• Of u wist dat de rechthebbende bezwaar had en of u is gevraagd te vertrekken.
• Uw persoonlijke en gezinssituatie. Noodtoestand is een schulduitsluitingsgrond van artikel 20.5 van het Wetboek van Strafrecht, al stellen de rechtbanken strenge eisen.

Wordt u aangehouden, vraag dan om een advocaat en leg zonder hem geen verklaring af. Wij staan u direct bij: lees meer bij advocaat bij arrestatie, 24 uur per dag. Het pand vrijwillig verlaten en de schade vóór de zitting herstellen kan de straf verlagen (artikel 21.5).

Geldboete, strafblad en andere gevolgen

Wederrechtelijke bezetting wordt bestraft met een geldboete, maar wordt die niet betaald, dan wordt zij omgezet in één dag vrijheidsbeneming per twee onbetaalde dagbedragen, die als taakstraf kan worden uitgevoerd als de veroordeelde daarmee instemt (artikel 53). Elke veroordeling leidt tot een vermelding op het strafblad. Bij huisvredebreuk kan de rechter de gevangenisstraf opschorten als zij niet meer dan twee jaar bedraagt en het uw eerste misdrijf is, meestal op voorwaarde dat de schadevergoeding wordt betaald (artikel 80).

Elke zaak is anders; nadat wij haar hebben bestudeerd, geven wij u een persoonlijke, schriftelijke offerte.