Delicten tegen personen
Samengevat
Mishandeling (delito de lesiones) pleegt wie, op welke wijze ook, een ander schade toebrengt aan zijn lichamelijke integriteit of aan zijn lichamelijke of geestelijke gezondheid (artikel 147 van het Wetboek van Strafrecht, Código Penal). Het is de meest voorkomende beschuldiging na een vechtpartij bij het verlaten van een bar, een ruzie in het verkeer of een conflict tussen buren.
De sleutel ligt in het medisch rapport. Heeft het letsel objectief, naast een eerste hulp, medische of chirurgische behandeling nodig, dan is er sprake van het delict mishandeling. Volstaat eerste hulp, dan is het een licht delict. De wet verduidelijkt dat louter toezicht of controle door de arts niet als behandeling telt. Die grens bepaalt vaak of u een geldboete riskeert of een mogelijke gevangenisstraf.
Is de gewonde persoon uw partner of ex-partner, dan valt de zaak onder de regels voor huiselijk geweld of geweld tegen vrouwen: in dat geval helpen wij u via onze gespecialiseerde website, abogadaviolenciadegenero.com.
| Situatie | Artikel | Strafbedreiging |
|---|---|---|
| Letsel met medische of chirurgische behandeling | 147.1 | Gevangenisstraf van 3 maanden tot 3 jaar of geldboete van 6 tot 12 maanden |
| Licht letsel (alleen eerste hulp) | 147.2 | Geldboete van 1 tot 3 maanden |
| Klap of mishandeling zonder letsel | 147.3 | Geldboete van 1 tot 2 maanden |
| Gekwalificeerde mishandeling (wapens, wreedheid, verraderlijkheid…) | 148 | Gevangenisstraf van 2 tot 5 jaar |
| Verlies van een niet-hoofdorgaan of -ledemaat, of misvorming | 150 | Gevangenisstraf van 3 tot 6 jaar |
| Verlies van een hoofdorgaan of -ledemaat, van een zintuig, ernstige misvorming of ernstige ziekte | 149.1 | Gevangenisstraf van 6 tot 12 jaar |
| Deelneming aan een vechtpartij met gevaarlijke middelen | 154 | Gevangenisstraf van 3 maanden tot 1 jaar of geldboete van 6 tot 24 maanden |
| Letsel van art. 147.1 door grove schuld | 152.1 | Gevangenisstraf van 3 tot 6 maanden of geldboete van 6 tot 18 maanden |
Twee belangrijke nuances. De strafverzwaringen van artikel 148 zijn niet automatisch: de wet zegt dat het letsel met die straf «kan» worden bestraft, gelet op het resultaat of het veroorzaakte gevaar, en daar ligt ruimte voor de verdediging. En als de gewonde persoon geldig toestemming had gegeven, wordt de straf met een of twee graden verlaagd (art. 155).
Naast de straf moet wie wordt veroordeeld de veroorzaakte schade vergoeden: hersteldagen, blijvend letsel, medische kosten (art. 116). De rechter kan ook een contact- en gebiedsverbod ten aanzien van het slachtoffer opleggen (art. 57).
Bij een beschuldiging van mishandeling wordt bijna alles beslist in de eerste uren en via het medisch bewijs. Zo werken wij:
Veel vechtpartijen worden behandeld als snelrechtzaak bij de onderzoeksafdeling van de rechtbank van eerste aanleg (de vroegere onderzoeksrechter). Beslissingen worden binnen enkele uren genomen, dus het is verstandig te verschijnen met een advocaat die de zaak kent.
In de meeste zaken van mishandeling volgens artikel 147.1 zonder eerdere veroordelingen kan de straf beperkt blijven tot een geldboete of een gevangenisstraf die niet wordt tenuitvoergelegd. De rechter kan gevangenisstraffen van niet meer dan twee jaar opschorten (art. 80) als het de eerste keer is dat u een delict pleegt en de schadevergoeding wordt betaald, of u toezegt die naar draagkracht te betalen. Gedurende de proeftijd mag u geen nieuw delict plegen.
Een veroordeling levert een strafblad op. Bedraagt de straf niet meer dan twaalf maanden, dan kan het worden doorgehaald na twee jaar zonder nieuw delict vanaf het vervallen van de straf (art. 136). Wij helpen u daarna met het doorhalen van uw strafblad.
Bent u zelf het slachtoffer van de aanval, ga dan zo snel mogelijk naar een zorginstelling en vraag om een letselverklaring (parte de lesiones). Maak foto’s, bewaar de kleding en noteer de gegevens van de getuigen. Doe daarna aangifte.
U kunt zich voegen als benadeelde partij: zo kunt u bewijs aandragen, de straf vorderen die u rechtvaardig vindt en een volledige schadevergoeding eisen voor hersteldagen, blijvend letsel en kosten. Houd er rekening mee dat lichte delicten van mishandeling na een jaar verjaren (art. 131), en dat uw aangifte daarbij onmisbaar is om de zaak voort te zetten.
Dat hangt af van de medische behandeling. Heeft het letsel naast de eerste hulp medische of chirurgische behandeling nodig (hechtingen, immobilisatie, revalidatie), dan is het mishandeling volgens artikel 147.1, met een gevangenisstraf of geldboete. Volstaat de eerste verzorging, dan is het een licht delict dat alleen met een geldboete van een tot drie maanden wordt bestraft. Het rapport van de forensisch arts is doorslaggevend en kan met een deskundigenrapport worden betwist.
Als u uit noodweer handelde, niet. Artikel 20.4 van het Wetboek van Strafrecht vereist een voorafgaande wederrechtelijke aanval, dat het gebruikte middel redelijkerwijs noodzakelijk was en dat u de situatie niet had uitgelokt. Ontbreekt een van deze vereisten, dan kan het als verzachtende omstandigheid gelden en de straf verlagen. Daarom is het zo belangrijk vanaf de eerste dag video’s te bewaren en getuigen op te sporen.
Dat hangt af van het soort. Bij licht letsel en mishandeling zonder letsel, die alleen na aangifte worden vervolgd, doet uitdrukkelijke vergeving door de benadeelde vóór het vonnis de aansprakelijkheid vervallen. Bij mishandeling met medische behandeling is de vervolging daarentegen openbaar: ook als het slachtoffer de aangifte intrekt, kan het openbaar ministerie blijven vervolgen. Een herstelregeling kan de straf wel verlagen.
Meestal niet, al hangt het af van de ernst. Bedraagt de opgelegde straf niet meer dan twee jaar gevangenisstraf, is het de eerste keer dat u een delict pleegt en betaalt u de schadevergoeding of zegt u toe die te betalen, dan kan de rechter de tenuitvoerlegging van de straf opschorten (art. 80 van het Wetboek van Strafrecht). Gekwalificeerde of zware mishandeling kent hogere straffen, en daar is de verdedigingsstrategie doorslaggevend.
Lichte delicten van mishandeling verjaren na een jaar. Mishandeling volgens artikel 147.1 verjaart na vijf jaar, en zwaardere vormen na langere termijnen. Wacht toch niet: hoe eerder u aangifte doet, hoe makkelijker het is de medische verklaring, de camerabeelden en de getuigen te verkrijgen, die vaak binnen enkele dagen verloren gaan.
Heeft u nu hulp nodig?
Op deze pagina
Gerelateerde diensten