Veiligheid, openbare orde en overige
Samengevat
Het gaat om misdrijven die het correcte en onpartijdige functioneren van de overheid beschermen. De meeste kunnen alleen worden gepleegd door een gezagsdrager of openbaar ambtenaar, maar het strafrechtelijke begrip is ruim: volgens artikel 24 van het Wetboek van Strafrecht (Código Penal) is ambtenaar iedereen die op grond van de wet, door verkiezing of door benoeming deelneemt aan de uitoefening van openbare functies. Daaronder vallen burgemeesters, gemeenteraadsleden, gemeentelijke technici, personeel van overheidsinstellingen en in bepaalde gevallen personen die geen vaste ambtenaar zijn.
Ook particulieren kunnen aansprakelijk zijn: wie steekpenningen betaalt, wie een ambtenaar beïnvloedt door misbruik te maken van een persoonlijke relatie of wie in opdracht overheidsgeld beheert. Bedrijven kunnen worden veroordeeld voor omkoping en ongeoorloofde beïnvloeding, zoals wij uitleggen bij strafrechtelijke compliance.
Artikel 404 bestraft de gezagsdrager of ambtenaar die in de wetenschap dat het onrechtvaardig is een willekeurig besluit neemt in een bestuurlijke zaak. De straf is bijzondere ontzetting uit openbaar ambt of openbare functie en uit het passief kiesrecht van negen tot vijftien jaar. Er staat geen gevangenisstraf op, maar het betekent verlies van de functie en de onmogelijkheid om zich gedurende die tijd verkiesbaar te stellen.
Niet elke onwettigheid is ambtsmisbruik. Een besluit kan door de bestuursrechter (vía contencioso-administrativa) worden vernietigd zonder dat er sprake is van een misdrijf. Daarvoor moet het besluit willekeurig zijn, niet alleen betwistbaar, en moet degene die het ondertekent weten dat het onrechtvaardig is. Daar ligt bijna altijd de kern van de verdediging.
| Gedraging | Hoofdstraf | Artikel |
|---|---|---|
| Ambtenaar die een gift vraagt of aanneemt om iets te doen dat in strijd is met zijn functie, of om na te laten of te vertragen wat hij moet doen | Gevangenisstraf van 3 tot 6 jaar, geldboete van 12 tot 24 maanden en ontzetting van 9 tot 12 jaar | 419 |
| Ambtenaar die een gift vraagt of aanneemt om een handeling te verrichten die bij zijn functie hoort | Gevangenisstraf van 2 tot 4 jaar, geldboete van 12 tot 24 maanden en ontzetting van 5 tot 9 jaar | 420 |
| Ambtenaar die geschenken aanneemt die hem met het oog op zijn functie worden aangeboden | Gevangenisstraf van 6 maanden tot 1 jaar en schorsing van 1 tot 3 jaar | 422 |
| Particulier die de gift aanbiedt of overhandigt | Dezelfde gevangenisstraf en geldboete als de ambtenaar | 424 |
| Ambtenaar die een andere ambtenaar beïnvloedt om een besluit met financieel voordeel te verkrijgen | Gevangenisstraf van 6 maanden tot 2 jaar, geldboete van eenmaal tot tweemaal het voordeel en ontzetting van 5 tot 9 jaar | 428 |
| Particulier die een ambtenaar beïnvloedt door misbruik te maken van een persoonlijke relatie | Gevangenisstraf van 6 maanden tot 2 jaar, geldboete van eenmaal tot tweemaal het voordeel en verbod om met de publieke sector te contracteren van 6 tot 10 jaar | 429 |
Bij ongeoorloofde beïnvloeding wordt de straf, als het voordeel daadwerkelijk wordt verkregen, in de bovenste helft opgelegd. Houdt de omkoping verband met een overheidsopdracht, een subsidie of een openbare veiling, dan kunnen de particulier en zijn onderneming van vijf tot tien jaar worden uitgesloten van overheidsopdrachten en steunmaatregelen (artikel 424.3).
Weinig bekend: de particulier die incidenteel is ingegaan op een verzoek om steekpenningen van een ambtenaar en dit meldt voordat de procedure wordt geopend, blijft straffeloos, mits er niet meer dan twee maanden zijn verstreken sinds de feiten (artikel 426).
Artikel 432 bestraft de gezagsdrager of ambtenaar die zich met winstoogmerk het overheidsvermogen dat hij onder zijn beheer heeft toe-eigent, of toestaat dat een ander dat doet. De straf is gevangenisstraf van twee tot zes jaar en bijzondere ontzetting van zes tot tien jaar. Bedraagt de schade meer dan 50.000 euro of wordt de openbare dienstverlening ernstig geschaad, dan is de gevangenisstraf vier tot acht jaar met algehele ontzetting van tien tot twintig jaar; boven 250.000 euro wordt de straf nog zwaarder. Is de schade lager dan 4.000 euro, dan bedraagt de gevangenisstraf één tot twee jaar.
Het gebruik van overheidsgoederen voor privédoeleinden zonder de bedoeling ze te houden wordt bestraft met gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar (artikel 432 bis), en het besteden van overheidsgeld aan een ander publiek doel dan voorzien met de straffen van artikel 433. Deze regels gelden ook voor particulieren die met overheidsgeld zijn belast, bewaarders van in beslag genomen goederen en curatoren (artikel 435).
Ontzetting wordt niet voorwaardelijk opgelegd. Artikel 80 maakt het mogelijk vrijheidsstraffen tot twee jaar op te schorten, maar ontzettingen niet. Voor een gezagsdrager of politicus is de ontzetting meestal het zwaarste gevolg.
Verjaring. Misdrijven waarop een ontzetting van meer dan tien jaar staat, zoals ambtsmisbruik of omkoping van artikel 419, verjaren na vijftien jaar (artikel 131).
Rechtsmiddelen. Veel van deze zaken worden in tweede aanleg beslist. Wij leggen het uit bij hoger beroep in strafzaken.
Bent u benadeeld door een willekeurig overheidsbesluit, bijvoorbeeld bij een vergunning, een aanbesteding of een selectieprocedure, dan kunt u aangifte doen en zich als benadeelde partij (acusación particular) in de strafzaak voegen. Bovendien is de strafvordering in Spanje openbaar: iedere Spaanse burger kan een klacht indienen via de volksactie (acción popular), ook als hij niet zelf door het misdrijf is getroffen (artikelen 101 en 270 van het Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal). Wij helpen u bij optreden als benadeelde partij.
Een onwettig besluit wordt vernietigd via de bestuursrechter. Het is alleen ambtsmisbruik (artikel 404 van het Wetboek van Strafrecht) als het willekeurig is en degene die het neemt weet dat het onrechtvaardig is. Een redelijke juridische interpretatie is geen misdrijf, ook niet als een rechter haar verwerpt. Daarom zijn de voorafgaande adviezen en het dossier doorslaggevend voor de verdediging.
Nee. Ambtsmisbruik van artikel 404 wordt bestraft met bijzondere ontzetting uit openbaar ambt of openbare functie en uit het passief kiesrecht van negen tot vijftien jaar. Er volgt geen gevangenisstraf, maar het betekent verlies van de functie en de onmogelijkheid om zich in die periode verkiesbaar te stellen, wat voor een gekozen politicus zeer ernstig is.
Dat kan. Artikel 422 bestraft de gezagsdrager of ambtenaar die een gift of geschenk aanneemt dat hem met het oog op zijn ambt of functie wordt aangeboden, met gevangenisstraf van zes maanden tot een jaar en schorsing van één tot drie jaar. Is het geschenk bedoeld om hem iets concreets te laten doen, binnen of in strijd met zijn functie, dan gelden de artikelen 419 of 420, met zwaardere straffen.
Ja. Wie een ambtenaar steekpenningen aanbiedt of geeft, krijgt dezelfde gevangenisstraf en geldboete als de ambtenaar (artikel 424). En wie een ambtenaar beïnvloedt door misbruik te maken van een persoonlijke relatie om een besluit met financieel voordeel te verkrijgen, pleegt ongeoorloofde beïnvloeding (artikel 429), strafbaar met gevangenisstraf van zes maanden tot twee jaar.
Ja. Artikel 434 verplicht tot een straf die één of twee graden lager is als de verantwoordelijke de veroorzaakte schade daadwerkelijk en volledig herstelt vóór het begin van de terechtzitting, of als hij actief meewerkt door doorslaggevend bewijs aan te leveren. Bij privégebruik van overheidsgoederen voorkomt teruggave binnen tien dagen na het openen van de procedure dat de zwaardere straffen van artikel 432 worden toegepast.
Heeft u nu hulp nodig?
Op deze pagina
Gerelateerde diensten