Strafprocedure
Samengevat
Het strafblad (antecedentes penales) is de inschrijving van een onherroepelijke veroordeling in het Centraal Register van Veroordeelden (Registro Central de Penados), dat onder het Ministerie van Justitie valt. Er staat alleen iets in als een rechter of rechtbank u bij onherroepelijk vonnis heeft veroordeeld. Een aangifte, een aanhouding of een onderzoek dat wordt geseponeerd, levert geen strafblad op.
Politiegegevens (antecedentes policiales) zijn iets anders: dat zijn de gegevens die de Policía Nacional, de Guardia Civil of de regionale politie in hun bestanden bewaren wanneer u bent aangehouden, geïdentificeerd of onderzocht. Ze kunnen bestaan, ook als u nooit bent veroordeeld. Ze worden langs een andere weg gewist, die we hieronder uitleggen.
De inschrijvingen in het Centraal Register van Veroordeelden zijn niet openbaar (art. 136.4 van het Wetboek van Strafrecht, Código Penal). Maar zolang ze gelden, zijn ze zichtbaar voor rechters, voor de overheid in de gevallen die de wet voorziet en, in de praktijk, voor elk bedrijf of elke instantie die u om een uittreksel vraagt.
U hebt recht op doorhaling wanneer uw strafrechtelijke aansprakelijkheid is vervallen (u hebt de straf ondergaan of deze is om een andere reden vervallen) en bovendien de volgende termijnen zijn verstreken zonder dat u opnieuw een delict hebt gepleegd:
| Soort opgelegde straf | Termijn |
|---|---|
| Lichte straffen | 6 maanden |
| Straffen van ten hoogste 12 maanden en straffen voor culpoze delicten | 2 jaar |
| Overige minder zware straffen korter dan 3 jaar | 3 jaar |
| Overige minder zware straffen van 3 jaar of meer | 5 jaar |
| Zware straffen (bijvoorbeeld een gevangenisstraf van meer dan 5 jaar) | 10 jaar |
De termijn loopt vanaf de dag nadat de straf is vervallen (art. 136.2 CP). Als u een voorwaardelijke opschorting van de straf (suspensión de la pena) kreeg en de definitieve kwijtschelding verkreeg, werkt de berekening terug: er wordt gerekend alsof u de straf hebt ondergaan vanaf de dag na het verlenen van de opschorting. Dat technische detail vervroegt vaak de datum van doorhaling en is het controleren waard.
De huidige tekst van artikel 136 noemt de betaling van de civiele schadevergoeding niet als voorwaarde voor doorhaling. Wel moet de straf vervallen zijn: een onbetaalde geldboete bijvoorbeeld verhindert dat de termijn gaat lopen.
Een niet-doorgehaald strafblad kan u nog lang na het ondergaan van uw straf deuren sluiten:
Als aan de voorwaarden is voldaan maar de doorhaling nog niet heeft plaatsgevonden, mag de rechter met die antecedenten geen rekening houden (art. 136.5 CP). Toch is het veel veiliger om ze vóór elke procedure te laten doorhalen.
De doorhaling kan ambtshalve plaatsvinden of op verzoek van de betrokkene bij het Ministerie van Justitie (art. 136.1 CP). In de praktijk werkt wachten op ambtshalve doorhaling niet altijd, en één fout in de data is genoeg om het verzoek afgewezen te krijgen.
De gegevens in politiebestanden vallen onder Organieke Wet 7/2021 inzake de bescherming van persoonsgegevens die voor strafrechtelijke doeleinden worden verwerkt (Ley Orgánica 7/2021). U kunt het recht op wissing (derecho de supresión) uitoefenen wanneer de procedure is afgerond: seponering, vrijspraak of een veroordeling die al is doorgehaald. U moet de gerechtelijke stukken overleggen waaruit blijkt dat de beslissing onherroepelijk is en de procedure is beëindigd.
Volgens het elektronisch loket van de Policía Nacional is het verzoek bij dat korps gratis en moet het binnen maximaal een maand worden afgehandeld. Staan uw gegevens ook in bestanden van de Guardia Civil, dan moet u het verzoek afzonderlijk bij dat korps indienen.
Het komt vaak voor dat iemand die is vrijgesproken of wiens zaak is geseponeerd, jaren later ontdekt dat hij nog steeds geregistreerd staat. Is dat bij u het geval, dan bekijken we welke uitspraken u nodig hebt en bereiden we het verzoek voor.
Elke veroordeling heeft haar eigen termijn. En omdat artikel 136 vereist dat de termijn verstrijkt zonder nieuw delict, verhindert een tussentijds gepleegd delict de doorhaling. Het volledige dossier moet worden geanalyseerd.
Maatregelen die de jeugdrechter heeft opgelegd, worden in een apart register ingeschreven, los van dat van volwassen veroordeelden. Twijfelt u over wat er geregistreerd staat, dan zoeken wij het voor u uit. Meer informatie op onze pagina over jeugdstrafrecht.
Zolang de straf niet is vervallen, kan zij niet worden doorgehaald. Staat de straf nog open, dan kan gratie worden overwogen of, als het vonnis nog niet onherroepelijk is, een rechtsmiddel in strafzaken.
Elke zaak is anders; nadat we de uwe hebben bestudeerd, ontvangt u een persoonlijke offerte op schrift.
Dat hangt af van de straf: 6 maanden voor lichte straffen, 2 jaar voor straffen tot 12 maanden of voor culpoze delicten, 3 jaar voor de overige minder zware straffen korter dan 3 jaar, 5 jaar voor die van 3 jaar of meer en 10 jaar voor zware straffen (art. 136.1 CP). De termijn loopt vanaf de dag na het vervallen van de straf en vereist dat u geen nieuw delict hebt gepleegd.
De wet voorziet in ambtshalve doorhaling, maar in de praktijk gebeurt dat niet altijd. Het is verstandig de doorhaling bij het Ministerie van Justitie aan te vragen zodra de termijn is verstreken, met stukken waaruit blijkt dat de straf is vervallen. Is aan de voorwaarden voldaan maar is de doorhaling niet uitgevoerd, dan mag de rechter er geen rekening mee houden (art. 136.5 CP).
Nee. Alleen een veroordeling bij onherroepelijk vonnis levert een strafblad op. Een aangifte, een aanhouding of een geseponeerde zaak niet, al kunnen ze wel politiegegevens achterlaten in de bestanden van de Policía of de Guardia Civil. Die gegevens kunnen worden gewist door de seponering of vrijspraak aan te tonen, op grond van Organieke Wet 7/2021.
De huidige tekst van artikel 136 van het Wetboek van Strafrecht vereist dat de strafrechtelijke aansprakelijkheid is vervallen en dat de termijnen zonder nieuw delict zijn verstreken, maar noemt de betaling van de civiele schadevergoeding niet. Een opgelegde geldboete moet wel betaald zijn, omdat die deel uitmaakt van de straf. Het is raadzaam elke zaak te controleren voordat u het verzoek indient.
Een veroordeling voor een opzettelijk delict met een strafbedreiging van meer dan een jaar gevangenisstraf is een grond voor administratieve uitzetting van een buitenlander, tenzij de antecedenten zijn doorgehaald (art. 57.2 van Organieke Wet 4/2000). Bent u buitenlander, dan kan het zo snel mogelijk laten doorhalen van uw strafblad doorslaggevend zijn om uw verblijfsvergunning te verlengen of uitzetting te voorkomen.
Wettelijke grondslag
Heeft u nu hulp nodig?
Op deze pagina
Gerelateerde diensten