Strafprocedure
Samengevat
Het vonnis is niet het einde van de procedure. Hoe een gevangenisstraf wordt ondergaan, hangt af van beslissingen die daarna worden genomen: in welke graad u wordt ingedeeld, wanneer u met verlof mag, of u in de derde graad of voorwaardelijk vrij komt. Die beslissingen worden genomen door de behandelcommissie van de inrichting (Junta de Tratamiento), het gevangeniswezen en de penitentiaire rechter, en tegen al die beslissingen kan worden opgekomen.
De belangrijkste penitentiaire inrichtingen in de provincie Alicante zijn het Centro Penitenciario de Alicante Cumplimiento in Fontcalent; het Hospital Psiquiátrico Penitenciario de Alicante, eveneens in Fontcalent; en het Centro Penitenciario Alicante II in Villena. Wij staan gedetineerden in elk van deze inrichtingen en hun familie bij.
Wij helpen u met de indeling in een detentiegraad, verlof, voorwaardelijke invrijheidstelling, disciplinaire straffen, samenvoeging van straffen en beroep bij de penitentiaire rechter.
Gevangenisstraffen worden ondergaan volgens een systeem van graden (art. 72 van de Algemene Penitentiaire Wet, Ley Orgánica General Penitenciaria):
Het is mogelijk direct in een hogere graad te beginnen zonder de eerdere te doorlopen (art. 72.3 LOGP). Het voorstel voor de eerste indeling moet worden gedaan binnen uiterlijk twee maanden nadat de inrichting het vonnis ontvangt, en de beslissing binnen nog eens twee maanden, te verlengen met twee maanden (art. 103 van het Reglement). Daarna wordt de indeling ten minste elke zes maanden herzien (art. 65.4 LOGP).
Er gelden belangrijke grenzen. Bij een opgelegde straf van meer dan vijf jaar kan de rechtbank bepalen dat de derde graad pas mogelijk is na de helft van de straf (art. 36.2 van het Wetboek van Strafrecht), en bij sommige delicten is die veiligheidsperiode verplicht. Bovendien moet voor de derde graad de civiele aansprakelijkheid zijn voldaan, waarbij het gedrag en de werkelijke financiële draagkracht van de veroordeelde worden gewogen (art. 72.5 LOGP).
Gewoon verlof kan telkens tot zeven dagen duren, met een maximum van 36 dagen per jaar in de tweede graad en 48 in de derde. Vereist zijn dat een kwart van de straf is ondergaan, dat er geen slecht gedrag is en een voorafgaand advies van het technisch team (art. 47.2 LOGP en art. 154 van het Reglement).
Buitengewoon verlof wordt verleend bij overlijden of ernstige ziekte van naaste familieleden, de geboorte van een kind of andere belangrijke en aangetoonde redenen (art. 47.1 LOGP).
Verlof wordt vaak geweigerd, en vaak op basis van algemene adviezen. Een beroep met concrete argumenten, zoals familiebanden, een baan die buiten klaarligt of een goede ontwikkeling, maakt het verschil.
Voorwaardelijke invrijheidstelling (libertad condicional) schort de tenuitvoerlegging van de rest van de straf op. De penitentiaire rechter verleent haar volgens artikel 90 van het Wetboek van Strafrecht:
Personen van zeventig jaar of ouder en zeer ernstig zieken met ongeneeslijke aandoeningen kunnen haar krijgen zonder die termijnen af te wachten (art. 91 CP). In alle gevallen kan de rechter haar weigeren als de toezegging om de civiele aansprakelijkheid naar draagkracht te betalen niet is nagekomen.
De penitentiaire rechter houdt toezicht op de tenuitvoerlegging van de straf en beschermt de rechten van de gedetineerde (art. 76 LOGP). Sinds Organieke Wet 1/2025 wordt deze taak uitgeoefend door de afdeling penitentiair toezicht van de rechtbank van eerste aanleg (Sección de Vigilancia Penitenciaria del Tribunal de Instancia). Bij deze afdeling kan onder meer worden opgekomen tegen:
Daarnaast beslist zij over voorwaardelijke invrijheidstelling en keurt zij verloven van meer dan twee dagen goed, behalve die in de derde graad.
Samenvoeging van straffen. Hebt u meerdere veroordelingen, dan mag de maximale werkelijke detentieduur niet meer bedragen dan driemaal de zwaarste straf, met een algemene grens van 20 jaar (art. 76 CP). Een verzoek tot samenvoeging (acumulación de condenas) kan de werkelijke tijd in de gevangenis sterk verkorten.
Buitenlandse gedetineerden. Gevangenisstraffen van meer dan een jaar die aan een buitenlander zijn opgelegd, worden als regel vervangen door uitzetting, en in elk geval wordt de rest van de straf vervangen zodra hij de derde graad of voorwaardelijke invrijheidstelling bereikt (art. 89 CP). Wij leggen het uit op onze pagina strafadvocaat voor buitenlanders.
Gratie. Is de straf gezien uw omstandigheden onevenredig, dan kan gratie worden overwogen. En als de straf is ondergaan, helpen wij u uw strafblad te laten doorhalen.
Elke zaak is anders; nadat we de uwe hebben bestudeerd, ontvangt u een persoonlijke offerte op schrift.
Voor gewoon verlof moet de gedetineerde in de tweede of derde graad zijn ingedeeld, een kwart van de straf hebben ondergaan en geen slecht gedrag vertonen, en er moet een advies van het technisch team zijn. Elk verlof kan tot zeven dagen duren, met een maximum van 36 dagen per jaar in de tweede graad en 48 in de derde (art. 154 van het Penitentiair Reglement).
Als regel driekwart van de straf, in de derde graad en bij goed gedrag. Dat kan worden vervroegd tot twee derde als er werk, culturele of beroepsgerichte activiteiten zijn verricht, en tot de helft als het de eerste gevangenisstraf is en die niet meer dan drie jaar bedraagt, behalve bij zedendelicten (art. 90 van het Wetboek van Strafrecht).
Ja. Tegen de eerste indeling en tegen bevordering naar of terugzetting in een graad kan worden opgekomen bij de penitentiaire rechter (art. 76 LOGP). Bovendien moet de indeling ten minste elke zes maanden worden herzien. Handhaaft de commissie de graad, dan kan worden gevraagd het dossier aan de centrale directie (Centro Directivo) voor te leggen (art. 105 van het Penitentiair Reglement).
In de provincie liggen onder meer het Centro Penitenciario de Alicante Cumplimiento en het Hospital Psiquiátrico Penitenciario de Alicante, beide in Fontcalent, en het Centro Penitenciario Alicante II in Villena. Wij adviseren gedetineerden in elk van deze inrichtingen en hun familie over verlof, graden, voorwaardelijke invrijheidstelling en beroep.
De wet vereist dat de civiele aansprakelijkheid is voldaan om in de derde graad te komen, maar niet automatisch: er wordt gekeken naar de inspanningen van de veroordeelde om de schade te herstellen en naar zijn werkelijke financiële draagkracht, nu en in de toekomst (art. 72.5 LOGP). Een betalingsregeling die past bij uw inkomen kan volstaan. Dat moet goed worden onderbouwd.
Wettelijke grondslag
Heeft u nu hulp nodig?
Op deze pagina
Gerelateerde diensten