Schikking in snelrecht in Spanje: een derde strafkorting, voor en tegen

De schikking in een snelrechtzaak is een van de belangrijkste beslissingen van de procedure, en wordt bijna altijd binnen enkele uren genomen, bij de dienstdoende rechtbank (juzgado de guardia). Goed gebruikt vermindert ze de straf en sluit ze de zaak dezelfde dag af; slecht gebruikt houdt u er een veroordeling aan over die u misschien had kunnen vermijden. We leggen uit wat u wint en wat u riskeert.

Wat een schikking is en waarom de straf met een derde wordt verminderd

Snelrecht (artikelen 795 tot en met 803 van het Wetboek van Strafvordering) wordt gebruikt voor misdrijven met een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar, of een andere straf van maximaal tien jaar, wanneer er een proces-verbaal van de politie is en de zaak eenvoudig is (rijden onder invloed, diefstal, beroving, vernieling, kraken…). Wanneer de dienstdoende rechter de zaak naar de rechtszitting verwijst, legt de officier van justitie op dat moment zijn tenlastelegging voor en kunt u kiezen tussen twee wegen (artikel 800.2):

• Instemmen met een schikking: u aanvaardt de feiten, de kwalificatie en de gevorderde straf, en de rechter wijst ter plekke vonnis.
• Niet instemmen: u voert uw verweer en wordt opgeroepen voor een rechtszitting bij de Strafafdeling (Sección de lo Penal), in principe binnen vijftien dagen (artikel 800.3).

Als u bij de dienstdoende rechtbank instemt, verplicht artikel 801.2 tot het opleggen van «de gevorderde straf verminderd met een derde, ook als dat neerkomt op een straf onder het in het Wetboek van Strafrecht voorziene minimum». Het is een wettelijke korting, geen gunst van de officier van justitie.

Voorwaarden van artikel 801

Een schikking bij de dienstdoende rechtbank vereist dat aan al deze voorwaarden is voldaan:

1. Dat de officier van justitie om verwijzing naar de rechtszitting heeft gevraagd, de rechter die heeft toegestaan en de officier ter plekke zijn tenlastelegging heeft ingediend.
2. Dat op het misdrijf een gevangenisstraf van maximaal drie jaar staat, een geldboete van welke hoogte ook of een andere straf van andere aard van niet meer dan tien jaar (bijvoorbeeld ontzegging van de rijbevoegdheid).
3. Dat, als gevangenisstraf wordt gevorderd, de gevorderde straf of het totaal van de straffen na vermindering met een derde niet hoger is dan twee jaar; dat wil zeggen: niet meer dan drie jaar gevorderd.
4. Dat er geen benadeelde partij (acusación particular) in de procedure is. Als die er wel is, kunt u in uw verweerschrift instemmen met de zwaarste tenlastelegging (artikel 801.5).

De rechter controleert bovendien of de kwalificatie juist is, de straf wettig en uw instemming vrijwillig. Artikel 801.2 verwijst naar die toetsing van artikel 787; na de Organieke Wet 1/2025 staan de regels over de schikking in de verkorte procedure (procedimiento abreviado) nu in de artikelen 785 en 787 ter.

Een voorbeeld met cijfers

Als de officier van justitie 9 maanden gevangenisstraf en 18 maanden ontzegging van de rijbevoegdheid vordert, blijft daar met de schikking 6 en 12 maanden van over: de korting wordt op elke straf toegepast. We zien het toegepast op een verkeerszaak in snelrecht voor rijden onder invloed in Alicante.

Bij de dienstdoende rechtbank of bij de Strafafdeling

Er is een tussenweg: als u tijdens het vooronderzoek (diligencias previas) de feiten bijgestaan door een advocaat tegenover de rechter erkent en de straf binnen de grenzen van artikel 801 valt, kan de rechter de zaak terugleiden naar snelrecht zodat u met korting kunt instemmen (artikel 779.1.5.ª).

Welke gevolgen een schikking heeft

Onherroepelijk vonnis, vrijwel zonder rechtsmiddel

Als niemand een rechtsmiddel instelt, verklaart de rechter het vonnis ter plekke onherroepelijk. Tegen een vonnis bij schikking kan alleen een rechtsmiddel worden ingesteld als de voorwaarden of de inhoud van de overeenkomst niet zijn gerespecteerd; u kunt het niet inhoudelijk aanvechten als u vrijwillig hebt ingestemd.

Strafblad

Het is een veroordeling: die wordt ingeschreven in het Centraal Register van Veroordeelden (Registro Central de Penados) en leidt tot een strafblad totdat het wordt gewist, binnen de termijnen van artikel 136 van het Wetboek van Strafrecht (Código Penal) (van zes maanden tot tien jaar nadat de straf is tenietgegaan). We leggen uit hoe u het laat wissen op onze pagina over het strafblad.

Voorwaardelijke opschorting van de gevangenisstraf

Als de veroordeling een gevangenisstraf is, beslist de rechter ter plekke of hij die voorwaardelijk opschort. Artikel 80 van het Wetboek van Strafrecht staat toe straffen tot twee jaar op te schorten wanneer redelijkerwijs kan worden aangenomen dat u geen nieuw misdrijf zult plegen en, als regel, als het uw eerste misdrijf is. Om dat te vergemakkelijken, beschouwt artikel 801.3 uw toezegging om de civielrechtelijke schadevergoeding te betalen binnen de door de rechtbank gestelde termijn als voldoende.

Civielrechtelijke aansprakelijkheid

De schikking omvat de vergoeding van de veroorzaakte schade (artikel 109 van het Wetboek van Strafrecht): reparaties, dagen arbeidsongeschiktheid van een gewonde of de waarde van wat is weggenomen. Controleer dat bedrag voordat u instemt, want ook dat ligt dan vast.

Wanneer het verstandig is en wanneer niet

Meestal verstandig als…

• Het bewijs sterk is: zeer hoog alcoholpercentage, duidelijke beelden, getuigen zonder tegenstrijdigheden.
• De korting u onder een belangrijke drempel brengt: twee jaar gevangenisstraf om de straf voorwaardelijk te kunnen laten opschorten, of twee jaar ontzegging van de rijbevoegdheid om de geldigheid van uw rijbewijs niet te verliezen.
• U de zaak dezelfde dag wilt afsluiten en de onzekerheid van een rechtszitting wilt vermijden.

Goed over nadenken als…

• Het bewijs zwak is: twijfelachtige identificatie, tegenstrijdige lezingen of geen onpartijdige getuigen.
• Er mogelijke nietigheden zijn: een huiszoeking zonder toestemming, een ademanalyseapparaat zonder keuring, een aanhouding zonder dat u op uw rechten werd gewezen.
• De feiten in de tenlastelegging niet zijn wat er gebeurde: u zou ook dat verhaal aanvaarden.
• U buitenlander bent: de gevolgen gaan verder dan de straf.

Als u buitenlander bent: uitzetting en verblijf

Voor een buitenlander kan een schikking zwaarder wegen dan de straf zelf:

• Strafrechtelijke uitzetting: artikel 89 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat gevangenisstraffen van meer dan een jaar die aan een buitenlander worden opgelegd, worden vervangen door uitzetting, tenzij dat onevenredig is gezien zijn binding met Spanje. EU-burgers worden alleen uitgezet bij een ernstige bedreiging van de openbare orde of veiligheid. Uitzetting verhindert terugkeer gedurende vijf tot tien jaar.
• Bestuursrechtelijke uitzetting: de Vreemdelingenwet (Ley de Extranjería) voorziet in uitzetting van wie is veroordeeld voor een opzetdelict met een gevangenisstraf van meer dan een jaar, tenzij de antecedenten zijn gewist (artikel 57.2 van de Organieke Wet 4/2000).
• Verblijf: om een tijdelijke verblijfsvergunning te krijgen mag u geen strafblad hebben, en bij verlenging wordt het meegewogen (artikel 31 van dezelfde wet).

Soms brengt de korting de gevangenisstraf op een jaar of minder en wordt uitzetting zo vermeden; soms is het beter naar de rechtszitting te gaan. We bekijken het op onze pagina strafadvocaat voor buitenlanders.

De schikking in snelrechtzaken in Alicante

In Alicante zijn de vroegere rechtbanken sinds 31 december 2025 Afdelingen van de Rechtbank van Eerste Aanleg (Tribunal de Instancia) (Organieke Wet 1/2025), maar over de schikking wordt nog steeds onderhandeld bij de dienstdoende rechtbank, op de dag van de oproeping of bij de voorgeleiding na een aanhouding. De officier van justitie formuleert op dat moment zijn tenlastelegging schriftelijk of mondeling (artikel 800.2), en de ruimte om met hem en met uw advocaat te praten bedraagt minuten of uren.

Celeste Pérez Bleda heeft in haar meer dan 20 jaar als strafadvocaat meer dan 800 aangehouden personen bijgestaan. We lezen het volledige proces-verbaal, zoeken naar gebreken in het bewijs of de procedure, controleren of de gevorderde straf juist is en, als er ruimte is, praten we met de officier van justitie om de kwalificatie bij te stellen voordat de korting wordt toegepast.

De uiteindelijke beslissing is aan u. We geven u ons professionele oordeel, maar u bent degene die instemt, en de rechter zal u vragen of u dat vrijwillig doet. Als de zaak gendergerelateerd geweld betreft (met uw partner of ex-partner), behandelen we die op onze website gespecialiseerd in gendergerelateerd geweld.

Veelgestelde vragen

Is een schikking hetzelfde als schuld bekennen?

In de praktijk wel: u erkent de feiten die de tenlastelegging beschrijft en aanvaardt de straf. Het verschil is dat die aanvaarding in snelrecht een wettelijke beloning heeft, de korting van een derde van artikel 801 van het Wetboek van Strafvordering. Het vonnis is een veroordeling, leidt tot een strafblad en er staat alleen een rechtsmiddel tegen open als de inhoud van de overeenkomst niet is gerespecteerd.

Kan ik terugkomen op mijn instemming?

Voordat de rechter vonnis wijst, wel: u kunt zeggen dat u niet instemt, en bovendien moet de rechter nagaan of uw instemming vrijwillig is. Zodra het vonnis bij schikking is gewezen en onherroepelijk is verklaard, kunt u het niet meer inhoudelijk aanvechten. Bespreek uw twijfels met uw advocaat voordat u de zittingszaal binnengaat.

Ga ik de gevangenis in als ik instem?

Niet noodzakelijk. Voor veel misdrijven die via deze weg worden berecht, zijn een geldboete of een taakstraf mogelijk als alternatief voor gevangenisstraf. Als de straf een gevangenisstraf van maximaal twee jaar is, kan de rechter die voorwaardelijk opschorten volgens artikel 80 van het Wetboek van Strafrecht, vooral als het uw eerste misdrijf is en u toezegt de schadevergoeding te betalen. Als hij die niet opschort, zou u haar moeten uitzitten.

Kan ik instemmen als er een benadeelde partij is?

Ja. Als het slachtoffer zich als benadeelde partij heeft gesteld, staat artikel 801.5 u toe in uw verweerschrift in te stemmen met de zwaarste van de ingediende tenlasteleggingen, met behoud van de korting van een derde als aan de overige voorwaarden is voldaan. De benadeelde partij heeft maximaal twee dagen om haar tenlastelegging in te dienen.

Wat gebeurt er als ik niet instem?

U wordt opgeroepen voor een rechtszitting bij de Strafafdeling, in principe binnen vijftien dagen, en daar wordt het bewijs behandeld. U kunt worden vrijgesproken of veroordeeld, maar als u wordt veroordeeld, geldt de korting van een derde niet, want die bestaat alleen bij de dienstdoende rechtbank. In hoe snelrecht werkt vertellen we de rest van de procedure.

Als u een schikking is aangeboden en u niet weet of u die moet aanvaarden, stuur ons dan een WhatsApp-bericht voordat u beslist. We staan u bij bij de dienstdoende rechtbank met onze dienst advocaat voor snelrechtzaken in Alicante. We zijn 24 uur per dag bereikbaar via WhatsApp op 607 449 491: we reageren meteen. Ons team staat u ook in het Nederlands te woord.