Avokat për pajtueshmëri penale (compliance) në Alicante

Çfarë është përgjegjësia penale e shoqërisë

Neni 31 bis i Kodit Penal (Código Penal) lejon dënimin e një personi juridik, qoftë shoqëri tregtare, shoqatë apo fondacion, në dy raste:

• Kur vepra kryhet, në emër ose për llogari të shoqërisë dhe në dobi të saj të drejtpërdrejtë ose të tërthortë, nga përfaqësuesit ligjorë ose nga ata që janë të autorizuar të marrin vendime ose kanë kompetenca organizimi dhe kontrolli.
• Kur e kryejnë punonjësit që janë nën autoritetin e të mësipërmëve, gjatë ushtrimit të veprimtarisë shoqërore dhe në dobi të shoqërisë, sepse këta kanë shkelur rëndë detyrat e tyre të mbikëqyrjes, vëzhgimit dhe kontrollit.

Përgjegjësia e shoqërisë është e pavarur nga ajo e personit fizik. Mund të kërkohet edhe nëse nuk është identifikuar autori konkret ose nuk ka qenë e mundur të drejtohet procedimi kundër tij (neni 31 ter). Nëse të dy dënohen me gjobë, gjykata duhet t’i përshtatë shumat që totali të mos jetë joproporcional.

Përjashtohen shteti, administratat publike territoriale dhe institucionale, organet rregullatore, agjencitë dhe ndërmarrjet publike dhe subjekte të tjera që ushtrojnë kompetenca publike (neni 31 quinquies).

Cilat vepra mund t’i ngarkohen një shoqërie

Një shoqëri përgjigjet vetëm për veprat për të cilat Kodi Penal e parashikon shprehimisht. Ndër më të rëndësishmet për çdo biznes janë:

• Mashtrimet (neni 251 bis) dhe falimentimet e dënueshme (neni 258 ter). Shih veprat shoqërore.
• Veprat kundër Thesarit Publik dhe Sigurimeve Shoqërore dhe mashtrimi me subvencione (neni 310 bis). Shih evazioni fiskal.
• Pastrimi i parave (neni 302.2). Shih pastrimi i parave.
• Korrupsioni dhe ushtrimi i ndikimit të paligjshëm (nenet 427 bis dhe 430). Shih veprat kundër administratës publike.
• Zbulimi dhe përhapja e sekreteve dhe dëmtimet kompjuterike (nenet 197 quinquies dhe 264 quater). Shih krimet kompjuterike.
• Pronësia intelektuale dhe industriale, sekretet tregtare dhe korrupsioni në biznes (neni 288).
• Veprat urbanistike (neni 319) dhe kundër mjedisit (neni 328).
• Ngacmimi seksual (neni 184.5) dhe trafiku i drogës (neni 369 bis), ndër të tjera.

Dënimet për shoqërinë

Të gjitha dënimet e personave juridikë konsiderohen të rënda. Neni 33.7 rendit këto:

Për të vendosur dënime të ndryshme nga gjoba, gjyqtari vlerëson nevojën e tyre për të parandaluar vazhdimin e veprimtarisë kriminale, pasojat e tyre ekonomike dhe sociale, veçanërisht për punonjësit, dhe pozicionin e atij që shkeli detyrën e kontrollit (neni 66 bis). Kujdes: mbyllja e përkohshme, pezullimi i veprimtarisë dhe administrimi gjyqësor mund të vendosen si masë sigurie gjatë hetimit.

Modeli i parandalimit të veprave penale

Pajtueshmëria penale (compliance penal) është sistemi që i lejon shoqërisë të përjashtohet nga përgjegjësia. Nëse vepra kryhet nga një administrator ose drejtues, përjashtimi kërkon që, para veprës, organi drejtues të ketë miratuar dhe zbatuar me efektivitet një model të përshtatshëm organizimi dhe menaxhimi; që mbikëqyrja e tij t’i jetë besuar një organi me kompetenca autonome; që autori ta ketë anashkaluar modelin në mënyrë mashtruese, dhe që të mos ketë pasur kontroll të pamjaftueshëm (neni 31 bis.2). Nëse e kryen një punonjës, mjafton të jetë miratuar dhe zbatuar me efektivitet një model i përshtatshëm (neni 31 bis.4).

Sipas nenit 31 bis.5, modeli duhet:

1. Të identifikojë veprimtaritë në të cilat mund të kryhen veprat që duhen parandaluar.
2. Të vendosë protokolle se si formohen vullneti dhe vendimet e shoqërisë.
3. Të ketë modele menaxhimi të burimeve financiare që i pengojnë këto vepra.
4. Të detyrojë raportimin e rreziqeve dhe të shkeljeve te organi mbikëqyrës.
5. Të parashikojë një sistem disiplinor që sanksionon shkeljet.
6. Të rishikohet periodikisht dhe kur ka shkelje ose ndryshime të rëndësishme.

Te shoqëritë e vogla, ato që lejohen të paraqesin pasqyrë të shkurtuar të fitimeve dhe humbjeve, vetë organi drejtues mund ta marrë përsipër mbikëqyrjen (neni 31 bis.3). Nëse kërkesat provohen vetëm pjesërisht, kjo merret parasysh për lehtësimin e dënimit.

E hartojmë modelin duke u nisur nga rreziqet reale të veprimtarisë suaj, jo me shabllone të përgjithshme: një model që ekziston vetëm në letër nuk përjashton nga përgjegjësia.

Nëse shoqëria juaj është nën hetim

Ligji i Procedurës Penale (Ley de Enjuiciamiento Criminal) vendos rregulla të veçanta. Thirrja bëhet në selinë e shoqërisë dhe shoqërisë i kërkohet të caktojë një përfaqësues të caktuar posaçërisht, avokat dhe përfaqësues procedural (procurador) (neni 119). Ky përfaqësues jep deklaratë në emër të shoqërisë, me të drejtë të heshtë dhe të mos deklarojë kundër saj (neni 409 bis). Është mirë që të mos jetë person i hetuar individualisht në të njëjtën çështje, për të shmangur konfliktet e interesit. Më shumë informacion te thirrja si i dyshuar.

Rrethanat lehtësuese dhe precedentët

Pas veprës, shoqëria mund ta lehtësojë përgjegjësinë e saj vetëm nëse, nëpërmjet përfaqësuesve të saj (neni 31 quater):

• e rrëfen shkeljen para se të mësojë se procedimi drejtohet kundër saj;
• bashkëpunon duke sjellë prova të reja dhe vendimtare;
• e riparon ose e zvogëlon dëmin para gjykimit;
• vendos, para gjykimit, masa efektive për të parandaluar vepra të ardhshme.

Dënimet e shoqërive krijojnë precedentë që fshihen sipas afateve të përgjithshme. Nëse vendoset shpërbërja ose ndalimi përfundimtar i veprimtarive, regjistrimet fshihen pas pesëdhjetë vjetësh (neni 136.3).