Het verschil tussen voorlopige hechtenis en een onherroepelijke veroordeling is fundamenteel: voorlopige hechtenis (prisión provisional) is een voorlopige maatregel die een rechter vóór de zitting kan opleggen, terwijl u in de ogen van de wet nog onschuldig bent, om vlucht of het vernietigen van bewijs te voorkomen; een onherroepelijke veroordeling (condena firme) is de straf die is opgelegd in een vonnis waartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat. Het een loopt niet vooruit op het ander, al wordt de tijd in voorlopige hechtenis wel afgetrokken als er uiteindelijk een veroordeling volgt.
Is een familielid net in hechtenis genomen of vreest u dat het u overkomt, dan is dit wat u moet weten.
Wat is voorlopige hechtenis?
Het is de vrijheidsbeneming van een verdachte of beschuldigde, bevolen door een rechter voordat er een vonnis is. Ze is uitzonderlijk: alleen mogelijk wanneer andere, minder ingrijpende maatregelen niet volstaan, en ze mag niet als vervroegde straf worden gebruikt.
Voorwaarden (art. 503 LECrim)
- De feiten moeten de schijn hebben van een misdrijf waarop een maximale gevangenisstraf van twee jaar of meer staat, of een lagere straf als u een niet-geschrapt strafblad hebt voor een opzettelijk misdrijf.
- Er moeten voldoende gronden zijn om u verantwoordelijk te achten.
- Ze moet een van de volgende doelen dienen: vluchtgevaar voorkomen; het verbergen of vernietigen van bewijs voorkomen, bij een gegrond en concreet gevaar; het slachtoffer beschermen; of het risico voorkomen dat u andere misdrijven pleegt.
Vluchtgevaar wordt beoordeeld aan de hand van de zwaarte van de straf, uw familiale, professionele en financiële situatie en de nabijheid van de zitting. Gevaar voor het bewijs mag niet worden afgeleid uit het enkele feit dat u uw recht op verdediging uitoefent of niet meewerkt.
Hoe ze wordt bevolen
Vraagt de officier van justitie of een andere aanklager erom, dan moet de rechter van de onderzoeksafdeling van de rechtbank van eerste aanleg (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia, de vroegere onderzoeksrechter) een zitting binnen 72 uur na de voorgeleiding houden, in aanwezigheid van uw advocaat (art. 505 van het Spaanse Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal, LECrim). Uw verdediging kan pleiten, bewijs van uw binding met Spanje (arraigo) overleggen en alternatieven voorstellen. Vraagt niemand erom, dan moet de rechter u vrijlaten.
Hoelang ze mag duren (art. 504 LECrim)
| Situatie | Maximale duur | Verlenging |
|---|---|---|
| Vluchtgevaar, bescherming van het slachtoffer of herhalingsgevaar, bij een misdrijf waarop tot 3 jaar staat | 1 jaar | Eenmaal, tot 6 maanden |
| Dezelfde doelen, bij een misdrijf waarop meer dan 3 jaar staat | 2 jaar | Eenmaal, tot 2 jaar |
| Gevaar voor het bewijs | 6 maanden | Nee |
| Al veroordeeld, met hoger beroep tegen het vonnis | Tot de helft van de opgelegde straf | Niet van toepassing |
In elk geval mag ze alleen duren zolang strikt noodzakelijk is en zolang de gronden die haar rechtvaardigden blijven bestaan.
Alternatieven en rechtsmiddelen
De rechter kan voorlopige invrijheidstelling bevelen, met of zonder borgsom, met een periodieke meldplicht en, zo nodig, inhouding van het paspoort (art. 530). Tegen de beschikking tot hechtenis staat hoger beroep open, waarover binnen maximaal 30 dagen moet worden beslist (art. 507), en u kunt op elk moment om vrijlating vragen als de omstandigheden veranderen. Wij helpen u met het beroep tegen voorlopige hechtenis.
Wat is een onherroepelijke veroordeling?
Een vonnis is onherroepelijk wanneer er geen rechtsmiddel meer tegen openstaat: omdat het hoger beroep en eventueel de cassatie zijn uitgeput, of omdat de termijn is verstreken zonder dat beroep is ingesteld. Vanaf dat moment wordt de straf tenuitvoergelegd. Het amparoberoep (recurso de amparo) bij het Grondwettelijk Hof (Tribunal Constitucional), een klacht bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens of een herzieningsverzoek zijn buitengewone rechtsmiddelen die de tenuitvoerlegging op zichzelf niet tegenhouden.
Wat gebeurt er na een onherroepelijke veroordeling?
- Aftrek van de voorlopige hechtenis: alle tijd die u in deze zaak van uw vrijheid was beroofd, wordt van de straf afgetrokken (art. 58 van het Wetboek van Strafrecht, Código Penal).
- Opschorting van de straf: gevangenisstraffen tot twee jaar kunnen worden opgeschort als u voor het eerst een misdrijf pleegt en de civiele aansprakelijkheid wordt voldaan of u zich ertoe verbindt die te voldoen (art. 80 CP).
- Insluiting in de gevangenis als er geen opschorting is. Vanaf dan spelen de indeling in een regime (grado), verloven en voorwaardelijke invrijheidstelling een rol; dat behandelen we in penitentiair recht.
- Een strafblad, dat wordt geschrapt als u niet opnieuw in de fout gaat binnen de termijnen van artikel 136 CP: van zes maanden tot tien jaar, afhankelijk van de straf. Zie het schrappen van een strafblad.
- In concrete gevallen kan gratie worden aangevraagd.
De belangrijkste verschillen
| Voorlopige hechtenis | Onherroepelijke veroordeling | |
|---|---|---|
| Moment | Vóór het onherroepelijke vonnis | Na het onherroepelijke vonnis |
| Aard | Voorlopige maatregel | Straf |
| Vermoeden van onschuld | Blijft gelden | Is weerlegd |
| Duur | Grenzen van art. 504 LECrim | Zoals vastgesteld in het vonnis |
| Rechtsmiddelen | Hoger beroep en verzoek om vrijlating | Alleen buitengewone rechtsmiddelen |
En als ik in voorlopige hechtenis zat en word vrijgesproken?
Artikel 294 van de Organieke Wet op de Rechterlijke Macht (Ley Orgánica del Poder Judicial) maakt het mogelijk de Staat schadevergoeding te vragen voor de ondergane voorlopige hechtenis wanneer daarna vrijspraak of een definitieve buitenvervolgingstelling (sobreseimiento libre) volgt, mits aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. Er gelden termijnen voor die vordering, dus laat u er tijdig over adviseren.
Veelgestelde vragen
Betekent voorlopige hechtenis dat ik schuldig ben?
Nee. U blijft beschermd door het vermoeden van onschuld totdat er een onherroepelijk vonnis is.
Kan ik vóór de zitting uit voorlopige hechtenis komen?
Ja. U kunt om vrijlating vragen als de gronden wegvallen, waarborgen aanbieden zoals een borgsom of een meldplicht, of beroep instellen tegen de beschikking. Is een familielid net aangehouden, lees dan ook bijstand bij aanhouding, 24 uur per dag.
Zit een familielid in voorlopige hechtenis of vreest u dat die in uw zaak wordt gevorderd, bel ons dan op 607 449 491. Wij bestuderen de beschikking en het dossier en leggen u helder uit wat er mogelijk is.
