Hoelang duurt een snelrechtzaak in Spanje en wanneer komt het vonnis?

Hoelang een snelrechtzaak duurt, is het eerste wat bijna iedereen vraagt die met een oproeping in de hand een politiebureau of een dienstdoende rechtbank (juzgado de guardia) verlaat. De wet stelt zeer korte termijnen. We leggen uit welke dat zijn, wat ze verlengt en wanneer er geen rechtsmiddel meer tegen het vonnis openstaat.

Twee procedures met dezelfde naam

In de volksmond spreekt men van «snelrecht» voor twee verschillende procedures van het Wetboek van Strafvordering (LECrim). Het is goed te weten in welke u zit, want de termijnen verschillen:

Als uw zaak een licht misdrijf betreft, vindt u een volledige uitleg in hoe een snelrechtzaak voor een licht misdrijf werkt.

Snelrecht voor een misdrijf: de termijnen stap voor stap

Artikel 795 LECrim reserveert deze procedure voor misdrijven op heterdaad, voor een concrete lijst (letsel, bedreiging of dwang in de huiselijke sfeer, diefstal, beroving, verkeersmisdrijven, bepaalde vernielingen, huisvredebreuk en kraken, onder meer) of voor feiten waarvan het onderzoek eenvoudig wordt geacht. De termijnen volgen elkaar zo op:

1. Proces-verbaal en oproeping. De politie houdt de persoon aan of roept hem op om voor de dienstdoende rechtbank te verschijnen, en roept ook de getuigen op (artikel 796).
2. Dringende onderzoekshandelingen tijdens de dienst. De rechtbank hoort de verdachte, vraagt het strafblad, deskundigen- of forensische rapporten op en hoort de getuigen. Alles moet gebeuren tijdens de dienst van de dienstdoende rechtbank (artikel 799.1). In arrondissementen met niet-permanente diensten van meer dan 24 uur is een verlenging van 72 uur mogelijk (artikel 799.2).
3. Verwijzing naar de rechtszitting. Als de onderzoekshandelingen volstaan, hoort de dienstdoende rechter de partijen en verwijst hij de zaak, als de officier van justitie of de aanklagende partij daarom vraagt, ter plekke naar de rechtszitting (artikel 800.1).
4. Tenlastelegging en verweer. De officier van justitie dient zijn tenlastelegging schriftelijk of mondeling in. De verdediging antwoordt ter plekke of, als zij daarom vraagt, binnen een termijn die de rechter vaststelt binnen de 5 dagen daarna (artikel 800.2).
5. Vaststelling van de zitting. De dienstdoende rechtbank bepaalt de datum van de zitting «op de vroegst mogelijke datum en in elk geval binnen de vijftien dagen daarna» (artikel 800.3).
6. Zitting en vonnis. De zaak wordt behandeld door de Strafafdeling (Sección de lo Penal), de vroegere strafrechtbank (juzgado de lo penal). Het vonnis wordt gewezen binnen 3 dagen na de zitting (artikel 802.3), en de rechter kan de uitspraak mondeling al op de zitting zelf geven (artikel 789.2).

Bij een schikking: vonnis dezelfde dag

Als er geen benadeelde partij als aanklager optreedt en de gevorderde straf het toelaat, kunt u de feiten bij de dienstdoende rechtbank zelf aanvaarden. De rechter wijst mondeling vonnis met een straf die met een derde is verminderd en verklaart het, als niemand in beroep gaat, op dat moment onherroepelijk (artikel 801). Het is de kortste weg, maar niet altijd de beste. We leggen het uit in de schikking in een snelrechtzaak.

Zaak wegens een licht misdrijf: hoelang duurt die

Hier zijn de termijnen nog korter. Als alle opgeroepen personen verschijnen, of de rechtbank de aanwezigheid van iemand niet nodig vindt, wordt de zaak meteen behandeld, tijdens de dienst (artikel 963.1). Als dat niet kan, stelt de rechtbank de zitting vast op de eerstvolgende werkdag, «in elk geval binnen een termijn van niet meer dan zeven dagen» (artikel 965.1).

Als de zitting om een gegronde reden niet op de geplande dag kan plaatsvinden, of niet in één zitting wordt afgerond, moet zij binnen de 7 dagen daarna worden voortgezet (artikel 968). Het vonnis wordt gewezen aan het einde van de zitting of, als dat niet kan, binnen de 3 dagen daarna (artikel 973.1).

Wat de termijnen verlengt

Deze omstandigheden kunnen de procedure verlengen:

• Onvoldoende onderzoek. Als de dienstdoende rechter vindt dat er onderzoek ontbreekt, is de zaak geen snelrecht meer en gaat ze verder als vooronderzoek (diligencias previas) van de verkorte procedure (procedimiento abreviado) (artikel 798.2). Dan geldt de algemene onderzoekstermijn: tot 12 maanden, te verlengen met perioden van maximaal 6 maanden (artikel 324).
• Openstaande deskundigenonderzoeken. Analyses van middelen, taxaties van voorwerpen of forensische rapporten die niet op tijd binnen zijn voor de dienst (artikelen 796 en 797).
• Getuigen die niet verschijnen. Als de zitting om een gegronde reden niet kan plaatsvinden of worden afgerond, wordt een nieuwe datum vastgesteld, in snelrecht in elk geval binnen de 15 dagen daarna (artikel 802.2).
• Samenhangende misdrijven of geheimhouding van het dossier. Als het feit samenhangt met andere misdrijven die niet onder artikel 795 vallen, of als het dossier geheim moet worden verklaard, is deze procedure niet van toepassing (artikel 795.2 en 3).
• Rechtsmiddelen. Zolang er een rechtsmiddel aanhangig is, is het vonnis niet onherroepelijk en wordt het niet uitgevoerd.

Ook de agenda van de behandelende instantie speelt mee: de exacte datum is die op uw oproeping.

Wanneer het vonnis onherroepelijk is en hoe u in beroep gaat

Een vonnis is onherroepelijk wanneer er geen gewoon of buitengewoon rechtsmiddel meer tegen openstaat, behalve herziening (artikel 141 LECrim). Dat kan op twee manieren:

• Op de zitting zelf: als de officier van justitie en de partijen na de uitspraak zeggen dat ze niet in beroep gaan, verklaart de rechter het vonnis ter plekke onherroepelijk (artikelen 789.2 en 975).
• Na afloop van de beroepstermijn zonder dat iemand beroep heeft ingesteld.

Een nuttig detail: binnen 3 dagen na de betekening kunt u een kopie van de opname van de zitting vragen, en de beroepstermijn wordt opgeschort tot u die ontvangt (artikel 790.1). Zodra het vonnis onherroepelijk is, wordt het uitgevoerd (artikel 803.3). Voor de voorbereiding van het hoger beroep kunt u onze dienst advocaat voor hoger beroep in strafzaken in Alicante raadplegen.

Snelrecht in Alicante

Na de Organieke Wet 1/2025 zijn de vroegere onderzoeks- en strafrechtbanken Afdelingen van de Rechtbank van Eerste Aanleg (Tribunal de Instancia). De dringende onderzoekshandelingen vinden plaats bij de dienstdoende rechtbank van het gerechtelijk arrondissement waar de feiten zich voordeden, en de rechtszitting volgt later bij de Strafafdeling. Volgens de gids van rechterlijke instanties van de Generalitat Valenciana is de dienstdoende rechtbank van Alicante gevestigd aan de Avenida de Aguilera, 53, en die van Elche aan de calle Abogados de Atocha, 21. De overige vestigingen in de provincie staan in onze gids van de strafrechtbanken van Alicante.

Bij de dienstdoende rechtbank is de tijd zeer kort: de officier van justitie formuleert zijn tenlastelegging en er moet heel snel worden beslist of een schikking wordt aanvaard of dat de zaak naar zitting gaat. Daarom staan we u vanaf dat eerste moment bij. We lezen het proces-verbaal, controleren het bewijs en leggen u uit welke termijnen u te wachten staan. Celeste Pérez Bleda werkt al meer dan 20 jaar in het strafrecht en heeft meer dan 800 aangehouden personen bijgestaan, en ons team staat u in uw eigen taal te woord. Als het een zaak van gendergerelateerd geweld betreft, behandelen we die op onze website gespecialiseerd in gendergerelateerd geweld.

Veelgestelde vragen

Hoeveel dagen zitten er tussen de dienst en de snelrechtzitting?

Het Wetboek van Strafvordering verplicht de dienstdoende rechtbank de rechtszitting vast te stellen op de vroegst mogelijke datum en in elk geval binnen de 15 dagen daarna (artikel 800.3). Als u bij de dienstdoende rechtbank een schikking aanvaardt, volgt er geen latere zitting: het vonnis wordt dezelfde dag gewezen. Als de zaak overgaat naar vooronderzoek, worden de termijnen aanzienlijk langer.

Krijg ik het vonnis op de dag van de snelrechtzitting zelf?

Dat kan. De rechter kan het vonnis aan het einde van de zitting mondeling uitspreken en het later uitschrijven (artikel 789.2 LECrim). Doet hij dat niet, dan heeft hij 3 dagen om het te wijzen (artikel 802.3). Als de officier van justitie en de partijen op dat moment zeggen dat ze niet in beroep gaan, wordt het vonnis ter plekke onherroepelijk.

Hoeveel tijd heb ik om in beroep te gaan tegen een vonnis in een snelrechtzaak?

U hebt 5 dagen om het beroepschrift in hoger beroep in te dienen, volgens artikel 803.1 van het Wetboek van Strafvordering. In een zaak wegens een licht misdrijf is de termijn eveneens 5 dagen na de betekening (artikel 976). Als u binnen de eerste 3 dagen een kopie van de opname van de zitting vraagt, wordt de termijn opgeschort tot u die ontvangt.

Wanneer is een vonnis in een snelrechtzaak onherroepelijk?

Het is onherroepelijk wanneer er geen rechtsmiddel meer tegen openstaat: hetzij omdat alle partijen op de zitting zelf afzien van beroep en de rechter het vonnis ter plekke onherroepelijk verklaart, hetzij omdat de 5 dagen verstrijken zonder dat iemand in beroep gaat. Als iemand in beroep gaat, wordt het onherroepelijk wanneer het Provinciaal Hof op het hoger beroep beslist, behalve in de gevallen waarin cassatie openstaat.

Als u een oproeping voor een snelrechtzaak hebt of net bij de dienstdoende rechtbank vandaan komt, vertel ons dan over uw zaak. We leggen u uit waar u staat, welke termijnen u nog hebt en welke mogelijkheden er zijn. Meer informatie vindt u bij onze dienst advocaat voor snelrechtzaken in Alicante, en u kunt ons bellen of een WhatsApp-bericht sturen naar 607 449 491, 24 uur per dag. Ons team staat u ook in het Nederlands te woord.