Przestępstwa gospodarcze
W skrócie
To przestępstwa ujęte w rozdziale XIII tytułu XIII hiszpańskiego kodeksu karnego (Código Penal) (art. 290–297). Chronią spółkę, jej wspólników i osoby trzecie, które z nią współpracują, przed nadużyciami ze strony osób sprawujących nad nią kontrolę. Na potrzeby tych przepisów spółką jest każda spółdzielnia, kasa oszczędnościowa, towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, instytucja finansowa, fundacja, spółka handlowa lub podobny podmiot stale uczestniczący w rynku (art. 297).
Sprawcami są zwykle faktyczni lub formalni członkowie zarządu (administradores de hecho o de derecho), a także wspólnicy większościowi. Pojęcie faktycznego członka zarządu jest istotne: odpowiedzialność może ponieść ten, kto rzeczywiście kieruje spółką, nawet jeśli nie figuruje w rejestrze handlowym (Registro Mercantil).
Kluczowa kwestia: te przestępstwa mogą być ścigane wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego lub jego przedstawiciela ustawowego, chyba że naruszają interes ogólny lub dotyczą wielu osób (art. 296).
| Zachowanie | Kara | Artykuł |
|---|---|---|
| Fałszowanie rocznego sprawozdania finansowego lub innych dokumentów dotyczących sytuacji spółki w sposób mogący wyrządzić szkodę | Od 1 do 3 lat pozbawienia wolności i grzywna od 6 do 12 miesięcy (w górnej połowie, jeżeli szkoda powstała) | 290 |
| Narzucanie krzywdzących uchwał z wykorzystaniem większości, ze szkodą dla pozostałych wspólników | Od 6 miesięcy do 3 lat pozbawienia wolności lub grzywna od jednokrotności do trzykrotności uzyskanej korzyści | 291 |
| Narzucanie lub wykorzystywanie szkodliwych uchwał podjętych przez fikcyjną większość | Jak w art. 291 | 292 |
| Odmawianie lub uniemożliwianie wspólnikowi, bez podstawy prawnej, wykonywania prawa do informacji, uczestnictwa lub pierwszeństwa objęcia udziałów | Grzywna od 6 do 12 miesięcy | 293 |
| Utrudnianie działań organów nadzoru w spółkach podlegających nadzorowi | Od 6 miesięcy do 3 lat pozbawienia wolności lub grzywna od 12 do 24 miesięcy | 294 |
W praktyce najczęstsze jest fałszowanie sprawozdań finansowych (art. 290): upiększanie bilansu w celu uzyskania finansowania, ukrywanie zysków przed wspólnikiem mniejszościowym albo stwarzanie pozorów nieistniejącej sytuacji. Sędzia oceni, czy fałszerstwo mogło wyrządzić szkodę majątkową. W razie sfałszowania dokumentów handlowych może również dojść do przestępstwa fałszerstwa dokumentów.
Wiele sporów między wspólnikami kwalifikuje się jako nadużycie zaufania (administración desleal, art. 252): członek zarządu, który przekraczając swoje uprawnienia, wyrządza szkodę zarządzanemu majątkowi. Grożą za nie takie same kary jak za oszustwo: od sześciu miesięcy do trzech lat pozbawienia wolności albo od roku do sześciu lat i grzywna przy okoliczności obciążającej, np. gdy kwota przekracza 50 000 euro. Gdy członek zarządu bezpośrednio zabiera pieniądze lub majątek spółki, jest to przywłaszczenie (apropiación indebida), zagrożone takimi samymi karami.
Art. 257 przewiduje karę od roku do czterech lat pozbawienia wolności i grzywnę od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy dla każdego, kto ukrywa swój majątek ze szkodą dla wierzycieli (alzamiento de bienes) albo rozporządza nim w sposób utrudniający lub udaremniający zajęcie lub egzekucję – już wszczętą lub przewidywalną. Typowym przypadkiem jest sprzedaż lub darowizna majątku na rzecz krewnych albo powiązanych spółek, gdy na horyzoncie pojawia się roszczenie. Jeżeli dług dotyczy urzędu skarbowego lub zakładu ubezpieczeń społecznych, kara wynosi od roku do sześciu lat.
Złożenie niepełnego lub nieprawdziwego wykazu majątku w postępowaniu o zajęcie albo niezłożenie go mimo wezwania podlega karze od trzech miesięcy do roku pozbawienia wolności lub grzywnie od sześciu do osiemnastu miesięcy (art. 258), przy czym czyn nie jest ścigany, jeżeli dłużnik skoryguje oświadczenie, zanim zostanie to wykryte.
Art. 259 przewiduje karę od roku do czterech lat pozbawienia wolności i grzywnę od ośmiu do dwudziestu czterech miesięcy dla każdego, kto będąc niewypłacalnym lub zagrożonym niewypłacalnością, ukrywa lub niszczy majątek, rozporządza nim bez uzasadnienia ekonomicznego, pozoruje długi, prowadzi podwójną księgowość lub rażąco narusza obowiązek należytej staranności w zarządzaniu, a także dla każdego, kto w ten sposób doprowadza do własnej niewypłacalności. Przy działaniu nieumyślnym kara wynosi od sześciu miesięcy do dwóch lat lub grzywnę. Czyn jest ścigany tylko wtedy, gdy dłużnik przestał regularnie regulować zobowiązania albo ogłoszono jego upadłość (concurso).
Kara wzrasta do od dwóch do sześciu lat pozbawienia wolności, jeżeli pokrzywdzonych jest wiele osób, jeżeli którykolwiek wierzyciel ponosi stratę przekraczającą 600 000 euro lub jeżeli co najmniej połowa długów przypada na urząd skarbowy i zakład ubezpieczeń społecznych (art. 259 bis). Przestępstwem jest również spłacenie jednego wierzyciela ze szkodą dla pozostałych bez uzasadnienia ekonomicznego (art. 260). Kwalifikacja niewypłacalności dokonana w postępowaniu upadłościowym nie wiąże sędziego karnego (art. 259.6).
Jeśli chodzi o przedawnienie, fałszowanie sprawozdań, ukrywanie majątku i doprowadzenie do niewypłacalności w typie podstawowym przedawniają się po pięciu latach, a kwalifikowana niewypłacalność z art. 259 bis – po dziesięciu (art. 131).
Jako wspólnik mniejszościowy lub wierzyciel mogą Państwo wnieść prywatny akt oskarżenia (querella) i występować jako oskarżyciel posiłkowy (acusación particular). W tej roli wnosimy o udostępnienie dokumentów spółki, opinię biegłego z zakresu rachunkowości i środki zabezpieczające majątek. Przy tych przestępstwach wniosek pokrzywdzonego jest niezbędny, dlatego należy go przygotować starannie i bez zwłoki.
Każda sprawa jest inna; po zapoznaniu się z Państwa sprawą przedstawimy indywidualną wycenę na piśmie.
To przestępstwo popełniane w ramach spółki, zwykle przez członków zarządu lub wspólników większościowych: fałszowanie sprawozdań finansowych, narzucanie krzywdzących uchwał, uniemożliwianie wspólnikowi korzystania z prawa do informacji lub udziału albo utrudnianie działań organów nadzoru. Przestępstwa te są uregulowane w art. 290–297 kodeksu karnego.
Tak, jeżeli zarządca bez podstawy prawnej odmawia wspólnikowi prawa do informacji, udziału w zarządzaniu lub prawa pierwszeństwa objęcia udziałów albo uniemożliwia ich wykonywanie. Grozi za to grzywna w wymiarze od sześciu do dwunastu miesięcy (art. 293 kodeksu karnego). Sprawa jest ścigana wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego wspólnika.
Od roku do czterech lat pozbawienia wolności i grzywna od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy (art. 257 hiszpańskiego kodeksu karnego). Jeśli dług, od którego zapłaty sprawca się uchyla, przysługuje administracji skarbowej lub systemowi zabezpieczenia społecznego, kara wynosi od roku do sześciu lat pozbawienia wolności i grzywnę.
Tylko jeśli popełnili przestępstwo umyślnego doprowadzenia do niewypłacalności: ukrywanie majątku, nieuzasadnione rozporządzanie mieniem, prowadzenie podwójnej księgowości lub poważne naruszenie obowiązku staranności. Kara wynosi od roku do czterech lat pozbawienia wolności i grzywnę (art. 259). Samo wszczęcie postępowania upadłościowego wobec spółki nie jest przestępstwem.
W przypadku niektórych przestępstw tak. Hiszpański kodeks karny przewiduje grzywny dla osoby prawnej za oszustwo i nadużycie zaufania (art. 251 bis) oraz za ukrywanie majątku (art. 258 ter), jeśli spełnione są wymogi art. 31 bis. Dobry program compliance może mieć kluczowe znaczenie dla jej obrony.
Potrzebują Państwo pomocy teraz?
Na tej stronie
Powiązane usługi