Het onderscheid tussen misdrijf en overtreding bestaat als zodanig niet meer: de overtredingen (faltas) zijn uit het Spaanse Wetboek van Strafrecht (Código Penal) geschrapt met de hervorming van Organieke Wet 1/2015, van kracht sinds 1 juli 2015. Veel van die gedragingen zijn nu lichte misdrijven (delitos leves); andere werden administratieve overtredingen of zijn niet langer strafbaar. Bent u opgeroepen voor een „licht misdrijf”, dan hebt u nog steeds met een strafprocedure te maken, zij het met beperktere gevolgen.
Wij leggen uit hoe strafbare feiten vandaag worden ingedeeld, wat er verandert in de straf, het strafblad en de procedure, en wanneer een gedraging geen misdrijf is maar een administratieve sanctie.
Hoe misdrijven vandaag worden ingedeeld
Artikel 13 van het Wetboek van Strafrecht deelt misdrijven in naar de straf die erop staat, en artikel 33 bepaalt welke straffen ernstig, minder ernstig en licht zijn:
| Soort | Bepalende straf (art. 33 CP) | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Ernstig misdrijf | Gevangenisstraf van meer dan vijf jaar, onder meer | Doodslag (10 tot 15 jaar, art. 138) |
| Minder ernstig misdrijf | Gevangenisstraf van drie maanden tot vijf jaar, geldboete van meer dan drie maanden, onder meer | Diefstal van meer dan € 400 (6 tot 18 maanden, art. 234.1); diefstal met geweld (2 tot 5 jaar, art. 242) |
| Licht misdrijf | Geldboete tot drie maanden, huisarrest van één dag tot drie maanden, taakstraf van één tot dertig dagen, onder meer | Diefstal tot € 400 (art. 234.2); lichte bedreiging (art. 171.7) |
Let op: de waarde van het gestolene maakt van een eenvoudige diefstal (hurto) geen beroving (robo). Wat beroving onderscheidt, is braak of geweld tegen zaken of geweld of bedreiging tegen personen.
Wat is er met de vroegere overtredingen gebeurd?
Overtredingen die lichte misdrijven werden
Enkele veelvoorkomende voorbeelden, alle met een geldboete van één tot drie maanden tenzij anders vermeld:
- Diefstal van goederen met een waarde van niet meer dan € 400 (art. 234.2).
- Oplichting tot € 400 (art. 248).
- Vernieling tot € 400 (art. 263.1).
- Letsel waarvoor geen medische behandeling nodig is na de eerste hulp (art. 147.2) en mishandeling zonder letsel (maltrato de obra, art. 147.3, geldboete van één tot twee maanden).
- Lichte bedreiging (art. 171.7) en lichte dwang (art. 172.3).
Verschillende daarvan, zoals licht letsel, mishandeling zonder letsel, lichte bedreiging en lichte dwang, worden alleen vervolgd als het slachtoffer aangifte doet.
Overtredingen die uit het Wetboek van Strafrecht verdwenen
Andere gedragingen zijn niet langer strafbaar. Bijvoorbeeld lichte beledigingen tussen particulieren: vandaag zijn alleen ernstige beledigingen een misdrijf (art. 208), behalve binnen het gezin of de relatie. Een losse belediging kan via de civiele weg ter bescherming van de eer worden aangevochten, maar leidt niet tot een strafproces.
En veel kleinere verstoringen van de openbare orde worden administratief bestraft, vooral op grond van Organieke Wet 4/2015 inzake de bescherming van de openbare veiligheid (Ley Orgánica de protección de la seguridad ciudadana): bijvoorbeeld het gebruik of bezit van drugs voor eigen gebruik op de openbare weg (zware overtreding, boete van € 601 tot € 30.000) of gebrek aan respect jegens agenten (lichte overtreding).
Gaat het om uw partner, ex-partner of familie, dan gelden andere en strengere regels. Raadpleeg in dat geval de gespecialiseerde website van Celeste Pérez over huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen.
Wat verandert er voor u: licht misdrijf, misdrijf of administratieve overtreding
Strafblad
Een veroordeling voor een licht misdrijf levert wel een strafblad op (antecedentes penales), al wordt die vermelding snel geschrapt: zes maanden nadat de straf is tenuitvoergelegd, als u niet opnieuw in de fout gaat (art. 136.1.a CP). Bij minder ernstige misdrijven bedraagt de termijn twee tot vijf jaar, afhankelijk van de straf, en bij ernstige misdrijven tien jaar. Een administratieve sanctie levert geen strafblad op. Meer informatie over het schrappen van een strafblad.
De straf
Op lichte misdrijven staat geen gevangenisstraf: de gebruikelijke straf is een dagboete (een dagbedrag naar uw draagkracht). Let op: als u de boete niet betaalt, kan die worden omgezet in vervangende hechtenis (responsabilidad personal subsidiaria). Op minder ernstige en ernstige misdrijven kan wel gevangenisstraf staan.
Bovendien staan veroordelingen voor lichte misdrijven niet in de weg aan een latere opschorting van een gevangenisstraf voor wie voor het eerst veroordeeld wordt (art. 80.2 CP), behalve bij meervoudige recidive.
De procedure
Lichte misdrijven worden berecht in een eenvoudige zitting bij de onderzoeksafdeling van de rechtbank van eerste aanleg (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia, de vroegere onderzoeksrechter), vaak al tijdens de piketdienst of binnen enkele dagen. Een advocaat is niet verplicht, tenzij de voorziene boete zes maanden bereikt (art. 967 van het Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal), maar wel sterk aan te raden. Wij leggen het uit in hoe een zitting voor een licht misdrijf verloopt.
Verjaring
Lichte misdrijven verjaren na één jaar (art. 131.1 CP); minder ernstige misdrijven in de regel na vijf jaar.
Praktijkvoorbeelden
- Vechtpartij bij het verlaten van een bar. Een duw of een klap zonder letsel is mishandeling zonder letsel (licht misdrijf). Moet het letsel worden gehecht of anderszins medisch worden behandeld, dan is het een minder ernstig misdrijf van letsel (art. 147.1: gevangenisstraf van drie maanden tot drie jaar of geldboete). Meer over letsel en vechtpartijen.
- Winkeldiefstal. Tot € 400 een licht misdrijf; daarboven een minder ernstig misdrijf. Met braak of geweld: beroving. Zie diefstal en beroving.
- Dreigberichten. Afhankelijk van de ernst kan het gaan om een lichte bedreiging of een misdrijf van bedreiging; zijn ze aanhoudend en verstoren ze uw dagelijks leven, dan kan er sprake zijn van belaging (art. 172 ter). Zie bedreiging en dwang.
- Rijden na alcoholgebruik. Een overschrijding van de administratieve limiet is een verkeersovertreding; meer dan 0,60 mg/l in uitgeademde lucht of rijden onder invloed van alcohol is een misdrijf (art. 379.2 CP).
Veelgestelde vragen
Levert een licht misdrijf een strafblad op?
Ja, maar de vermelding wordt zes maanden na het ondergaan van de straf geschrapt als u niet opnieuw in de fout gaat. Administratieve sancties leveren geen strafblad op.
Kan ik voor een licht misdrijf de gevangenis in gaan?
Niet als rechtstreekse straf. Wel kan vervangende hechtenis volgen als u de boete niet betaalt; bij lichte misdrijven kan die als huisarrest worden ondergaan.
Bent u opgeroepen voor een licht misdrijf of weet u niet welk soort strafbaar feit u wordt verweten, bel ons dan op 607 449 491. Wij bekijken de oproeping samen met u en leggen uit wat er kan gebeuren en hoe u zich kunt voorbereiden.
