Podział na przestępstwa i wykroczenia (falta) jako taki już nie istnieje: wykroczenia zostały usunięte z hiszpańskiego kodeksu karnego nowelizacją wprowadzoną ustawą organiczną 1/2015, obowiązującą od 1 lipca 2015 r. Wiele z tych czynów to obecnie przestępstwa lekkie (delitos leves); inne stały się naruszeniami administracyjnymi lub całkowicie przestały być karalne. Jeżeli zostali Państwo wezwani w sprawie o „przestępstwo lekkie”, nadal toczy się przeciwko Państwu postępowanie karne, choć o bardziej ograniczonych skutkach.
Wyjaśniamy, jak klasyfikuje się dziś czyny karalne, co zmienia się w zakresie kary, rejestru karnego i procesu oraz kiedy czyn nie jest przestępstwem, lecz podlega karze administracyjnej.
Jak klasyfikuje się dziś przestępstwa
Art. 13 hiszpańskiego kodeksu karnego (Código Penal, CP) klasyfikuje przestępstwa według grożącej za nie kary, a art. 33 określa, które kary są poważne, mniej poważne i lekkie:
| Rodzaj | Kara decydująca o kwalifikacji (art. 33 CP) | Przykłady |
|---|---|---|
| Przestępstwo poważne | M.in. pozbawienie wolności powyżej pięciu lat | Zabójstwo (od 10 do 15 lat, art. 138) |
| Przestępstwo mniej poważne | M.in. pozbawienie wolności od trzech miesięcy do pięciu lat, grzywna powyżej trzech miesięcy | Kradzież powyżej 400 € (od 6 do 18 miesięcy, art. 234.1); rozbój z użyciem przemocy (od 2 do 5 lat, art. 242) |
| Przestępstwo lekkie | M.in. grzywna do trzech miesięcy, areszt domowy (localización permanente) od jednego dnia do trzech miesięcy, prace społeczne od jednego do trzydziestu dni | Kradzież do 400 € (art. 234.2); lekka groźba (art. 171.7) |
Uwaga: wartość zabranego mienia nie przekształca kradzieży (hurto) w kradzież z włamaniem lub rozbój (robo). O rozboju lub kradzieży z włamaniem decyduje użycie siły wobec rzeczy albo przemoc lub groźba wobec osób.
Co stało się z dawnymi wykroczeniami
Czyny, które stały się przestępstwami lekkimi
Kilka częstych przykładów, zagrożonych grzywną od jednego do trzech miesięcy, o ile nie wskazano inaczej:
- Kradzież mienia o wartości nieprzekraczającej 400 € (art. 234.2).
- Oszustwo do 400 € (art. 248).
- Zniszczenie mienia do 400 € (art. 263.1).
- Uszkodzenie ciała niewymagające leczenia poza pierwszą pomocą (art. 147.2) oraz naruszenie nietykalności cielesnej bez obrażeń (maltrato de obra, art. 147.3, grzywna od jednego do dwóch miesięcy).
- Lekkie groźby (art. 171.7) i lekki przymus (art. 172.3).
Kilka z nich, np. lekkie uszkodzenie ciała, naruszenie nietykalności bez obrażeń, lekkie groźby i lekki przymus, ściga się wyłącznie na podstawie zawiadomienia pokrzywdzonego.
Czyny usunięte z kodeksu karnego
Inne czyny przestały być karalne. Na przykład lekkie znieważenia między osobami prywatnymi: dziś przestępstwem są wyłącznie znieważenia poważne (injurias graves) (art. 208), z wyjątkiem kontekstu rodzinnego lub związku. Pojedyncze znieważenie można dochodzić na drodze cywilnej w ramach ochrony dobrego imienia, ale nie prowadzi ono do procesu karnego.
Wiele drobnych naruszeń porządku publicznego jest karanych administracyjnie, głównie na podstawie ustawy organicznej 4/2015 o ochronie bezpieczeństwa publicznego (Ley Orgánica de protección de la seguridad ciudadana): na przykład spożywanie lub posiadanie narkotyków na własny użytek w miejscu publicznym (poważne naruszenie, zagrożone grzywną od 601 € do 30 000 €) czy brak szacunku wobec funkcjonariuszy policji (lekkie naruszenie).
Jeżeli sprawa dotyczy partnera, byłego partnera lub rodziny, obowiązują inne, surowsze zasady. W takim przypadku prosimy odwiedzić specjalistyczną stronę Celeste Pérez poświęconą przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej.
Co się dla Państwa zmienia: przestępstwo lekkie, przestępstwo czy naruszenie administracyjne
Rejestr karny
Skazanie za przestępstwo lekkie powoduje wpis do rejestru karnego, choć ulega on szybkiemu zatarciu: sześć miesięcy po wykonaniu kary, o ile nie dojdzie do ponownego popełnienia przestępstwa (art. 136.1.a CP). W przypadku przestępstw mniej poważnych okres ten wynosi od dwóch do pięciu lat, zależnie od kary, a w przypadku przestępstw poważnych dziesięć lat. Kara administracyjna nie powoduje wpisu do rejestru karnego. Więcej o usuwaniu wpisów z rejestru karnego.
Kara
Za przestępstwa lekkie nie grozi pozbawienie wolności: zwykle orzeka się grzywnę w stawkach dziennych (kwota dzienna ustalana stosownie do sytuacji majątkowej). Należy pamiętać, że niezapłacona grzywna może zostać zamieniona na zastępczą odpowiedzialność osobistą (responsabilidad personal subsidiaria). Za przestępstwa mniej poważne i poważne może grozić pozbawienie wolności.
Ponadto skazania za przestępstwa lekkie nie przeszkadzają w przyszłym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności z uwagi na uprzednią niekaralność (art. 80.2 CP), z wyjątkiem przypadków wielokrotnego powrotu do przestępstwa.
Procedura
Przestępstwa lekkie rozpoznaje się na prostej rozprawie przed Wydziałem Śledczym Sądu Pierwszej Instancji (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia, dawniej juzgado de instrucción), często już w sądzie dyżurnym lub w ciągu kilku dni. Adwokat nie jest obowiązkowy, chyba że żądana grzywna sięga sześciu miesięcy (art. 967 kodeksu postępowania karnego, Ley de Enjuiciamiento Criminal), choć jego pomoc jest wysoce wskazana. Wyjaśniamy to w artykule jak wygląda proces o przestępstwo lekkie.
Przedawnienie
Przestępstwa lekkie przedawniają się po roku (art. 131.1 CP); przestępstwa mniej poważne co do zasady po pięciu latach.
Przykłady z praktyki
- Bójka przed barem. Popchnięcie lub uderzenie bez obrażeń to naruszenie nietykalności cielesnej (przestępstwo lekkie). Jeśli obrażenia wymagają szwów lub innego leczenia, jest to mniej poważne przestępstwo uszkodzenia ciała (art. 147.1: pozbawienie wolności od trzech miesięcy do trzech lat lub grzywna). Więcej o pobiciach i bójkach.
- Kradzież w sklepie. Do 400 € – przestępstwo lekkie; powyżej – przestępstwo mniej poważne. W razie użycia siły lub przemocy jest to kradzież z włamaniem lub rozbój. Zob. kradzież i rozbój.
- Wiadomości z groźbami. W zależności od ich wagi mogą stanowić lekką groźbę lub przestępstwo gróźb; jeśli są uporczywe i zakłócają codzienne życie, mogą stanowić nękanie (stalking) z art. 172 ter. Zob. groźby i przymus.
- Jazda po spożyciu alkoholu. Przekroczenie limitu administracyjnego to wykroczenie drogowe; przekroczenie 0,60 mg/l w wydychanym powietrzu lub prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu to przestępstwo (art. 379.2 CP).
Najczęściej zadawane pytania
Czy przestępstwo lekkie powoduje wpis do rejestru karnego?
Tak, ale ulega on zatarciu sześć miesięcy po wykonaniu kary, o ile nie dojdzie do ponownego popełnienia przestępstwa. Kary administracyjne nie powodują wpisu do rejestru karnego.
Czy za przestępstwo lekkie mogę trafić do więzienia?
Nie jako kara bezpośrednia. Może jednak dojść do zastępczej odpowiedzialności osobistej w razie niezapłacenia grzywny, którą w przypadku przestępstw lekkich można odbyć w formie aresztu domowego.
Jeżeli zostali Państwo wezwani w sprawie o przestępstwo lekkie lub nie wiedzą Państwo, jaki czyn się Państwu zarzuca, prosimy o wiadomość na WhatsApp pod numer 607 449 491: odpowiemy od razu. Wspólnie przeanalizujemy wezwanie i wyjaśnimy, co może się wydarzyć i jak się przygotować.
