Odmowa badania alkomatem podczas kontroli w Hiszpanii: kara i konsekwencje

Odmowa dmuchnięcia w alkomat podczas kontroli może wydawać się wyjściem, jeśli wypiło się drinka i obawia się wyniku, ale prawo karze odmowę surowiej niż wiele pozytywnych wyników. Wyjaśniamy, jaka grozi kara, kiedy jest to przestępstwo, co się dzieje, gdy nie można dmuchnąć, i jak wygląda obrona.

Co stanowi art. 383 hiszpańskiego kodeksu karnego

Przestępstwo to popełnia kierujący, który wezwany przez funkcjonariusza organów ścigania odmawia poddania się przewidzianym w ustawie badaniom na zawartość alkoholu lub obecność narkotyków. Potrzebne są trzy elementy: trzeba być kierującym, funkcjonariusz musi wyraźnie zażądać badania, a kierujący musi odmówić.

Przestępstwo istnieje nawet wtedy, gdy później okaże się, że nie pili Państwo alkoholu: karana jest sama odmowa. Sędzia może obniżyć karę pozbawienia wolności o jeden stopień ze względu na mniejsze zagrożenie i okoliczności (art. 385 ter CP). Odmowa nie wyklucza też oskarżenia o prowadzenie pod wpływem alkoholu (art. 379.2), jeśli protokół policyjny opisuje objawy upojenia, ponieważ są to odrębne przestępstwa.

Obowiązek poddania się badaniom

Hiszpańska ustawa o bezpieczeństwie ruchu drogowego (Ley de Seguridad Vial, królewski dekret ustawodawczy 6/2015) stanowi w art. 14.2, że każdy kierujący ma obowiązek poddać się badaniom na obecność alkoholu i narkotyków przeprowadzanym przez funkcjonariuszy nadzorujących ruch drogowy. W przypadku alkoholu jest to badanie wydychanego powietrza; w przypadku narkotyków – test śliny, a następnie analiza (art. 14.3).

Art. 21 ogólnego regulaminu ruchu drogowego (Reglamento General de Circulación) określa, kogo można wezwać do badania:

• Kierującego uczestniczącego w wypadku jako jego możliwy sprawca.
• Każdego, kto prowadzi pojazd z wyraźnymi objawami działania alkoholu.
• Kierującego, wobec którego stwierdzono jakiekolwiek wykroczenie drogowe.
• Każdego kierującego zatrzymanego podczas prewencyjnej kontroli trzeźwości zarządzonej przez władze.

Innymi słowy: podczas kontroli prewencyjnej nie trzeba nic zrobić źle, by mieć obowiązek dmuchnąć.

Przestępstwo czy wykroczenie administracyjne

Ustawa o bezpieczeństwie ruchu drogowego kwalifikuje również niepoddanie się badaniom jako bardzo poważne wykroczenie administracyjne (art. 77.d), zagrożone grzywną 1000 € (art. 80.2.a) i utratą 6 punktów (załącznik II), ale tylko „jeżeli nie stanowi ono przestępstwa”. Obowiązek administracyjny obejmuje również innych uczestników ruchu biorących udział w wypadku lub tych, którzy popełnili wykroczenie (art. 14.2).

Jeżeli prowadzili Państwo samochód, motocykl lub motorower i odmówili badania, sprawa jest zwykle traktowana jako przestępstwo z art. 383. Funkcjonariusze muszą doprowadzić osobę odmawiającą przed sąd, gdy czyn stanowi przestępstwo (art. 24 RGC), i mogą unieruchomić pojazd (art. 25.2 RGC).

Odmowa drugiego badania lub testu na narkotyki

Drugie badanie alkomatem

Po pierwszym pozytywnym wyniku funkcjonariusz musi przeprowadzić drugie badanie kontrolne, z odstępem co najmniej 10 minut (art. 23 RGC). Izba Karna hiszpańskiego Sądu Najwyższego (Tribunal Supremo) w pełnym składzie orzekła w wyroku 210/2017 z 28 marca, że odmowa drugiego pomiaru stanowi przestępstwo z art. 383.

Badanie krwi to prawo, z którego można skorzystać w celu kontrolnym (art. 14.5 LSV). Złożenie takiego wniosku nie zwalnia z dmuchania: jest to badanie dodatkowe, a nie zastępcze.

Test na narkotyki

Art. 383 obejmuje również testy na narkotyki. Zgodnie z art. 796 hiszpańskiej ustawy o postępowaniu karnym (Ley de Enjuiciamiento Criminal) kierujący musi poddać się wstępnemu testowi śliny, a jeśli jest on pozytywny lub występują objawy zażycia narkotyków – dostarczyć wystarczającą ilość śliny do analizy w akredytowanym laboratorium, z zachowaniem łańcucha dowodowego. Odmowa na którymkolwiek z tych etapów może prowadzić do oskarżenia o to przestępstwo.

Co jeśli fizycznie nie można dmuchnąć

Niektóre osoby nie są w stanie wydmuchać objętości powietrza wymaganej przez alkomat z powodu choroby układu oddechowego lub urazu. Prawo to przewiduje: gdy istnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające badanie, można zarządzić badanie lekarskie lub badania kliniczne, które lekarze w placówce medycznej uznają za właściwe (art. 14.3 LSV). Jeżeli obrażenia lub choroba uniemożliwiają badanie, o rodzaju badań decyduje personel medyczny (art. 22.2 RGC).

1. Poinformować funkcjonariuszy na miejscu i wyjaśnić, dlaczego nie można przeprowadzić badania.
2. Poprosić o odnotowanie tego w protokole i zaproponować badanie krwi w placówce medycznej.
3. Zachować dokumentację medyczną (astma, POChP, niedawna operacja): będzie kluczowa w sądzie.

Jeżeli funkcjonariusze uznają, że udaje się dmuchanie lub celowo robi to nieprawidłowo, odnotują to w protokole i postawią zarzut odmowy. Wtedy różnicę robi dokumentacja medyczna.

Szybki proces, ugoda i rejestr karny

Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym rozpoznaje się zwykle w szybkim procesie (juicio rápido, art. 795 LECrim): policja wzywa do sądu dyżurnego (juzgado de guardia), a prokurator formułuje tam oskarżenie. Wyjaśniamy to krok po kroku w artykule co dzieje się w szybkim procesie za jazdę po alkoholu w Alicante.

W przypadku ugody sędzia orzeka karę, której żąda prokurator, obniżoną o jedną trzecią, nawet jeśli spadnie ona poniżej ustawowego minimum (art. 801 LECrim). Przy minimalnej karze sześciu miesięcy pozbawienia wolności obniżenie sprowadza ją do czterech miesięcy; zakaz prowadzenia pojazdów również zostaje skrócony. Jeżeli jest to pierwsze przestępstwo, wykonanie kary pozbawienia wolności można zawiesić, ponieważ nie przekracza dwóch lat (art. 80 CP), a sędzia dyżurny może o tym zdecydować na tej samej rozprawie. Przed podjęciem decyzji prosimy przeczytać, co oznacza zawarcie ugody.

Skazanie powoduje wpis do rejestru karnego, który ulega zatarciu, jeśli nie popełnią Państwo ponownie przestępstwa przez okresy określone w art. 136 CP: dwa lata w przypadku kar nieprzekraczających dwunastu miesięcy i trzy lata w przypadku pozostałych kar mniej ciężkich poniżej trzech lat. Pomożemy to obliczyć – zapraszamy na naszą stronę o rejestrze karnym.

W ramach obrony sprawdzamy, czy żądanie było jasne, czy wyjaśniono, czego się od Państwa oczekuje (zwłaszcza jeśli nie znają Państwo dobrze hiszpańskiego), czy alkomat działał, czy zgłosili Państwo fizyczną niemożność i czy zostało to odnotowane w protokole.

Odmowa badania alkomatem w Alicante: jak to wygląda w praktyce

Szybki proces prowadzi sąd dyżurny okręgu sądowego, w którym odbyła się kontrola; od wejścia w życie ustawy organicznej 1/2025 wchodzi on w skład Wydziału Śledczego Sądu Pierwszej Instancji (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia). Według wykazu Generalitat Valenciana sąd dyżurny w Alicante mieści się przy Avenida de Aguilera, 53. W przypadku Elche, Benidorm, Torrevieja i pozostałych okręgów prosimy zajrzeć do naszego przewodnika po sądach karnych w Alicante, a przede wszystkim sprawdzić adres w wezwaniu.

Jeżeli są Państwo cudzoziemcami, przysługuje Państwu prawo do tłumacza (art. 123 LECrim), a nasz zespół obsłuży Państwa w języku polskim; niezrozumiane żądanie to linia obrony, którą warto zbadać. Celeste Pérez Bleda ma ponad 20 lat doświadczenia w prawie karnym i udzieliła pomocy ponad 800 zatrzymanym. Jeżeli zostali Państwo zatrzymani podczas kontroli, prosimy przeczytać, co robić w razie zatrzymania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy odmowa badania alkomatem jest gorsza niż pozytywny wynik?

W wielu przypadkach tak. Odmowa z art. 383 hiszpańskiego kodeksu karnego jest zagrożona karą od sześciu miesięcy do roku pozbawienia wolności, bez alternatywy w postaci grzywny lub prac na rzecz społeczności, a do tego zakazem prowadzenia pojazdów. Przy jeździe po alkoholu z art. 379.2 sędzia może wybrać między karą od trzech do sześciu miesięcy pozbawienia wolności, grzywną a pracami na rzecz społeczności. Odmowa nie wyklucza też oskarżenia o prowadzenie pod wpływem alkoholu, jeśli występują objawy upojenia.

Czy za odmowę badania alkomatem trafię do więzienia?

Niekoniecznie. Jeżeli jest to pierwsze przestępstwo, a kara pozbawienia wolności nie przekracza dwóch lat, sędzia może zawiesić jej wykonanie (art. 80 kodeksu karnego). W przypadku ugody kara zostaje obniżona o jedną trzecią, a sędzia dyżurny może zdecydować o zawieszeniu na tej samej rozprawie. Każda sprawa zależy od Państwa przeszłości i okoliczności, dlatego ważne jest dobre przygotowanie się do rozprawy.

Czy mogę poprosić o badanie krwi zamiast dmuchania?

Nie jako zamiennik. Badanie krwi to badanie kontrolne, o które można wnioskować dodatkowo do badania alkomatem (art. 14.5 ustawy o bezpieczeństwie ruchu drogowego). Tylko gdy istnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające dmuchanie, takie jak uraz lub choroba, można zamiast tego zastosować badanie lekarskie lub badania kliniczne (art. 14.3). Jeżeli tak jest w Państwa przypadku, należy wyjaśnić to funkcjonariuszom i poprosić o odnotowanie.

Czy odmowa drugiego badania alkomatem jest przestępstwem?

Tak. Izba Karna Sądu Najwyższego w pełnym składzie w wyroku 210/2017 z 28 marca orzekła, że odmowa poddania się drugiemu pomiarowi alkomatem stanowi przestępstwo z art. 383 kodeksu karnego. Nawet jeśli dmuchnęli Państwo już raz, odmowa drugiego pomiaru może skutkować procesem za to przestępstwo.

Czy tracę punkty, jeśli odmówię badania alkomatem?

Utrata 6 punktów i grzywna 1000 € to konsekwencje wykroczenia administracyjnego, które ma zastosowanie tylko wtedy, gdy czyn nie stanowi przestępstwa. Jeżeli sprawa jest traktowana jako przestępstwo z art. 383, orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów na okres powyżej roku do czterech lat. Jeżeli przekracza on dwa lata, prawo jazdy traci ważność (art. 47 kodeksu karnego).

Jeżeli zostali Państwo wezwani za odmowę badania alkomatem, prosimy o wiadomość na WhatsApp przed terminem rozprawy. Przeanalizujemy z Państwem protokół policyjny i jasno wyjaśnimy dostępne możliwości. Nasz zespół obsłuży Państwa w języku polskim. Można się z nami skontaktować przez WhatsApp pod numerem 607 449 491 (24 h), a więcej informacji znajdą Państwo na naszych stronach adwokat ds. jazdy po alkoholu w Alicante oraz szybkie procesy.