Szybki proces o przestępstwo lekkie to proste i krótkie postępowanie, uregulowane w art. 962–977 hiszpańskiego kodeksu postępowania karnego (Ley de Enjuiciamiento Criminal, LECrim), dotyczące takich czynów jak kradzież poniżej 400 €, lekka groźba czy popchnięcie bez obrażeń. Często odbywa się już w sądzie dyżurnym lub w ciągu kilku dni, a karą jest zwykle grzywna. Szybkość nie oznacza jednak formalności: wyrok skazujący powoduje wpis do rejestru karnego.
Na wstępie warto coś wyjaśnić: w języku potocznym określenie „szybki proces” (juicio rápido) obejmuje dwie różne procedury. Omawiamy obie, aby wiedzieli Państwo, z którą mają do czynienia.
Dwie różne procedury
- Proces o przestępstwo lekkie (juicio por delito leve, art. 962–977 LECrim): dotyczy dawnych „procesów o wykroczenia” (juicios de faltas), które od 2015 roku są przestępstwami lekkimi. Rozpoznaje go Wydział Śledczy Sądu Pierwszej Instancji (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia, dawniej juzgado de instrucción).
- Przyspieszone postępowanie w sprawach o przestępstwa (enjuiciamiento rápido de delitos, art. 795–803 LECrim): dotyczy przestępstw mniej poważnych, takich jak jazda pod wpływem alkoholu stanowiąca przestępstwo czy kradzież powyżej 400 €, gdy doszło do zatrzymania lub sporządzono raport policyjny, a postępowanie dowodowe jest proste. Wyjaśniamy je niżej oraz na stronie o szybkim procesie w Alicante.
Jeśli nie są Państwo pewni, czym jest przestępstwo lekkie, prosimy najpierw przeczytać o różnicach między przestępstwami a wykroczeniami.
Jak przebiega proces o przestępstwo lekkie
1. Wezwanie
W sprawach o lekkie uszkodzenie ciała lub naruszenie nietykalności bez obrażeń, kradzież na gorącym uczynku, groźby, przymus lub lekkie znieważenia to sama policja wzywa wszystkie strony do sądu dyżurnego (juzgado de guardia) (art. 962). W przypadku innych przestępstw lekkich policja przesyła raport do sądu, a sąd podejmuje decyzję. Wezwanie informuje na piśmie o zarzucanych faktach i o prawie do stawienia się z adwokatem; zostaną Państwo poproszeni o adres e-mail i numer telefonu do doręczeń.
2. Umorzenie czy rozprawa?
Sędzia może umorzyć sprawę, jeśli wnosi o to prokurator, ponieważ czyn ma znikomą wagę i nie istnieje istotny interes publiczny w jego ściganiu; na przykład w lekkich przestępstwach przeciwko mieniu, gdy szkoda została naprawiona, a pokrzywdzony nie złożył zawiadomienia (art. 963). W przeciwnym razie rozprawa odbywa się już w sądzie dyżurnym lub zostaje wyznaczona na kolejny dzień roboczy, w terminie nie dłuższym niż siedem dni (art. 965).
3. Rozprawa
Jest jawna i ustna. Odczytuje się zawiadomienie, zeznają świadkowie oskarżenia, wysłuchuje się oskarżonego i jego świadków oraz przeprowadza dopuszczone dowody: nagrania wideo, dokumentację medyczną, wiadomości, rachunki. Należy przynieść wszystkie dowody w dniu rozprawy; drugiej szansy zwykle nie ma. W przypadku przestępstw ściganych wyłącznie na podstawie zawiadomienia pokrzywdzonego prokurator może się nie stawić, a oświadczenie zawiadamiającego pełni funkcję oskarżenia (art. 969.2).
4. Co jeśli się nie stawię?
Jeżeli zostali Państwo prawidłowo wezwani, nieusprawiedliwiona nieobecność nie wstrzymuje rozprawy: mogą Państwo zostać osądzeni i skazani bez wysłuchania (art. 971). Osoby mieszkające poza okręgiem sądowym mogą się nie stawić i przesłać pisemną obronę lub udzielić adwokatowi pełnomocnictwa do przedstawienia argumentów i dowodów (art. 970). Niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny może też skutkować grzywną od 200 € do 2000 € (art. 967.2).
5. Wyrok i kary
Sędzia wydaje wyrok po zakończeniu rozprawy lub w ciągu kolejnych trzech dni (art. 973). Karami za przestępstwa lekkie są przede wszystkim grzywna do trzech miesięcy, areszt domowy (localización permanente) do trzech miesięcy lub prace społeczne do trzydziestu dni (art. 33.4 hiszpańskiego kodeksu karnego, Código Penal). Kara pozbawienia wolności nie jest przewidziana. Ponadto sąd może zasądzić odszkodowanie za wyrządzoną szkodę.
6. Apelacja
Apelację do Sądu Prowincjonalnego (Audiencia Provincial) można wnieść w terminie pięciu dni od doręczenia (art. 976). Termin jest krótki: w razie niezgody z wyrokiem należy niezwłocznie znaleźć adwokata. Możemy pomóc w zakresie środków odwoławczych w sprawach karnych.
Czy potrzebny jest adwokat?
W większości spraw o przestępstwa lekkie nie jest obowiązkowy, ale staje się nim, gdy żądana grzywna wynosi sześć miesięcy lub więcej (art. 967.1). Nawet gdy nie jest obowiązkowy, adwokat sprawdza, czy fakty rzeczywiście stanowią przestępstwo, przygotowuje pytania do świadków, kwestionuje wadliwe dowody i w odpowiednich przypadkach wnosi o umorzenie. A jeśli są Państwo pokrzywdzonymi, pomoże dochodzić odszkodowania.
Szybki proces w sprawach o przestępstwa (inne niż lekkie)
Procedura z art. 795 i nast. ma zastosowanie do przestępstw zagrożonych karą do pięciu lat pozbawienia wolności (lub innymi karami do dziesięciu lat), gdy postępowanie wszczęto na podstawie raportu policyjnego, a ponadto przestępstwo jest oczywiste (popełnione na gorącym uczynku), postępowanie dowodowe jest proste lub chodzi o jedno z przestępstw wymienionych w ustawie: kradzież, rozbój, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, zniszczenie mienia z art. 263, niektóre przestępstwa przeciwko zdrowiu publicznemu, a od 3 kwietnia 2025 r., na mocy ustawy organicznej 1/2025, także naruszenie miru domowego (allanamiento de morada) i bezprawne zajęcie (usurpación) nieruchomości.
Pilne czynności dochodzeniowe przeprowadza się w sądzie dyżurnym, a jeśli sprawa zostanie skierowana do sądu, rozprawa przed Wydziałem Karnym Sądu Pierwszej Instancji (Sección de lo Penal del Tribunal de Instancia) musi zostać wyznaczona w ciągu kolejnych piętnastu dni (art. 800.3).
Kluczowe jest porozumienie w sprawie kary (conformidad): jeżeli przyznają się Państwo do faktów w sądzie dyżurnym i spełnione są wymogi art. 801 (przestępstwo zagrożone karą do trzech lat pozbawienia wolności i żądana kara, która po obniżeniu o jedną trzecią nie przekracza dwóch lat), otrzymują Państwo żądaną karę obniżoną o jedną trzecią, a jej wykonanie zwykle można zawiesić w przypadku niekaralności. W niektórych sprawach jest to dobre wyjście, w innych zła decyzja: nigdy nie należy go akceptować, zanim adwokat nie przeanalizuje raportu policyjnego. Typowe sprawy to jazda pod wpływem alkoholu, kradzież i rozbój oraz bezprawne zajmowanie mieszkań.
Sprawy dotyczące przemocy wobec kobiet mają własny sąd i szczególne zasady; zajmujemy się nimi na stronie abogadaviolenciadegenero.com.
Wskazówki dla osób wezwanych do sądu
- Uważnie przeczytać wezwanie: co się Państwu zarzuca, data, godzina i miejsce.
- Nie opuszczać rozprawy bez uzasadnionej przyczyny.
- Zebrać dowody i świadków i przyprowadzić ich w dniu rozprawy.
- Skonsultować się z adwokatem wcześniej, a nie pod drzwiami sądu.
- W razie skazania i niezgody z wyrokiem pamiętać: na apelację jest pięć dni.
Najczęściej zadawane pytania
Czy przestępstwo lekkie powoduje wpis do rejestru karnego?
Tak. Wpis ulega zatarciu sześć miesięcy po wykonaniu kary, o ile nie dojdzie do ponownego popełnienia przestępstwa (art. 136 hiszpańskiego kodeksu karnego).
Jak wysoka jest grzywna?
Ustala się ją w dniach lub miesiącach pomnożonych przez stawkę dzienną zależną od sytuacji majątkowej. Dlatego ważne jest udokumentowanie rzeczywistych dochodów.
Jeżeli zostali Państwo wezwani na proces o przestępstwo lekkie lub na szybki proces w Alicante, prosimy o wiadomość na WhatsApp pod numer 607 449 491: odpowiemy od razu. Wspólnie przeanalizujemy wezwanie i przed rozprawą wyjaśnimy dostępne możliwości.
