Przestępstwa gospodarcze
W skrócie
Nie każdy dług wobec urzędu skarbowego jest przestępstwem. Artykuł 305 hiszpańskiego kodeksu karnego (Código Penal) karze każdego, kto działaniem lub zaniechaniem oszukuje Skarb Państwa na szczeblu państwowym, regionalnym, foralnym lub lokalnym (Hacienda Pública), uchylając się od zapłaty podatków, kwot pobranych lub należnych jako potrącenia albo zaliczki, bądź bezprawnie uzyskując zwroty lub ulgi podatkowe, pod warunkiem że kwota uszczuplenia przekracza 120 000 euro.
Próg ten oblicza się w następujący sposób (art. 305.2):
Poniżej tej kwoty oszustwo rozpatruje się w trybie administracyjnym, poprzez decyzję wymiarową i sankcję, ale nie stanowi ono przestępstwa. Samo zadłużenie również nie wystarcza: musi dojść do oszustwa, czyli ukrycia lub wprowadzenia w błąd. Co do zasady osoba, która prawidłowo składa deklaracje, lecz nie jest w stanie zapłacić, nie popełnia oszustwa. Ustawa zastrzega jednak, że złożenie deklaracji nie wyklucza oszustwa, jeśli zostanie ono udowodnione innymi faktami.
Istnieje także przestępstwo księgowe (art. 310), zagrożone karą od pięciu do siedmiu miesięcy pozbawienia wolności, które popełnia osoba zobowiązana do prowadzenia ksiąg, jeśli całkowicie zaniecha ich prowadzenia w systemie bezpośredniego ustalania podstawy opodatkowania, prowadzi podwójną księgowość lub dokonuje fałszywych bądź fikcyjnych zapisów. W dwóch ostatnich przypadkach sfałszowane obciążenia lub uznania muszą przekraczać 240 000 euro w danym roku obrotowym.
| Przestępstwo | Kara pozbawienia wolności | Grzywna |
|---|---|---|
| Podstawowe oszustwo podatkowe (art. 305) | Od 1 do 5 lat | Od jednokrotności do sześciokrotności uszczuplonej kwoty |
| Kwalifikowane oszustwo podatkowe (art. 305 bis): ponad 600 000 euro, organizacja lub grupa przestępcza, podstawione osoby, spółki pośredniczące lub raje podatkowe | Od 2 do 6 lat | Od dwukrotności do sześciokrotności |
| Oszustwo na szkodę ubezpieczeń społecznych (art. 307) | Od 1 do 5 lat | Od jednokrotności do sześciokrotności |
| Kwalifikowane oszustwo na szkodę ubezpieczeń społecznych (art. 307 bis): ponad 120 000 euro lub inne okoliczności obciążające | Od 2 do 6 lat | Od dwukrotności do sześciokrotności |
| Wyłudzenie dotacji (art. 308) | Od 1 do 5 lat | Od jednokrotności do sześciokrotności |
Wszystkie te przestępstwa wiążą się ponadto z utratą prawa do dotacji oraz ulg podatkowych i ulg w ubezpieczeniach społecznych: od trzech do sześciu lat w przypadku typów podstawowych i od czterech do ośmiu w przypadku kwalifikowanych. Skazane mogą zostać również spółki (art. 310 bis); wyjaśniamy to na naszej stronie o compliance karnym w przedsiębiorstwach.
Kodeks karny przewiduje dwie drogi wyjścia, o których warto wiedzieć jak najwcześniej:
Ten dwumiesięczny termin jest krótki. Jeśli otrzymali Państwo właśnie wezwanie, prosimy zapoznać się z naszą stroną o wezwaniu w charakterze podejrzanego i napisać do nas na WhatsAppie.
Postępowanie karne nie wstrzymuje egzekucji: administracja skarbowa może nadal dochodzić długu, chyba że sędzia zawiesi wykonanie, zazwyczaj za zabezpieczeniem (art. 305.5).
Zawieszenie wykonania kary. Kary do dwóch lat pozbawienia wolności mogą zostać zawieszone na podstawie art. 80. W przypadku przestępstw podatkowych i na szkodę ubezpieczeń społecznych art. 308 bis wymaga ponadto spłaty długu lub zobowiązania się do jego spłaty stosownie do możliwości finansowych, bez ukrywania majątku. Niewywiązanie się z tego zobowiązania mimo możliwości zapłaty skutkuje odwołaniem zawieszenia.
Przedawnienie. Podstawowe oszustwo podatkowe, zagrożone karą do pięciu lat, przedawnia się po pięciu latach; typ kwalifikowany z art. 305 bis – po dziesięciu (art. 131). Więcej informacji w naszym artykule o przedawnieniu przestępstw.
Odpowiedzialność cywilna. Wyrok skazujący obejmuje dług podatkowy wraz z odsetkami, który ściąga się w ramach własnego postępowania egzekucyjnego administracji (art. 305.7).
Gdy kwota uszczuplenia przekracza 120 000 euro w danym podatku i okresie rozliczeniowym (art. 305 kodeksu karnego). W przypadku podatków rozliczanych kwartalnie lub miesięcznie, takich jak VAT, sumuje się cały rok kalendarzowy. Poniżej tej kwoty mamy do czynienia z naruszeniem przepisów podatkowych, rozstrzyganym decyzją wymiarową i sankcją administracyjną, ale nie z przestępstwem.
Jeżeli zapłacą Państwo i uznają dług, zanim zostaną powiadomieni o kontroli lub zanim zostanie złożone zawiadomienie o przestępstwie, regularyzują Państwo swoją sytuację i przestępstwa nie ma (art. 305.4). Jeśli toczy się już postępowanie, zapłata i przyznanie się w ciągu dwóch miesięcy od wezwania przez sąd pozwala sędziemu obniżyć karę o jeden lub dwa stopnie (art. 305.6).
Może się tak zdarzyć, ale nie automatycznie. Podstawowa kara wynosi od roku do pięciu lat. Jeżeli kara nie przekracza dwóch lat i nie byli Państwo wcześniej karani za istotne przestępstwa, może zostać zawieszona, choć w przypadku przestępstw podatkowych trzeba zapłacić dług lub zobowiązać się do jego spłaty stosownie do swoich możliwości (art. 308 bis). Kara obniżona dzięki zapłacie i przyznaniu się znacznie ułatwia takie zawieszenie.
Podstawowe oszustwo podatkowe przedawnia się po pięciu latach, ponieważ górna granica kary wynosi pięć lat pozbawienia wolności. Kwalifikowana postać z art. 305 bis, zagrożona karą do sześciu lat, przedawnia się po dziesięciu. Terminy te różnią się od czteroletniego terminu przedawnienia administracyjnego, dlatego każdy rok podatkowy trzeba starannie przeanalizować.
Sprawcą oszustwa podatkowego jest co do zasady podatnik lub osoba działająca w jego imieniu, np. członek zarządu spółki. Doradca może jednak zostać oskarżony o współudział, jeśli świadomie uczestniczy w oszustwie. W każdej sprawie badamy, co kto postanowił i co wiedział, ponieważ odpowiedzialność poszczególnych osób nie jest taka sama.
Potrzebują Państwo pomocy teraz?
Na tej stronie