Przestępstwa gospodarcze
W skrócie
Art. 253 hiszpańskiego kodeksu karnego penalizuje zachowanie osoby, która ze szkodą dla innej osoby przywłaszcza sobie lub osobie trzeciej pieniądze, rzeczy, papiery wartościowe lub inne mienie ruchome otrzymane w depozyt, w ramach zlecenia lub na przechowanie albo na jakiejkolwiek innej podstawie zobowiązującej do ich wydania lub zwrotu. Karze się również zaprzeczanie, że się je otrzymało. Przestępstwo to nazywa się przywłaszczeniem (apropiación indebida).
Idea jest prosta: ktoś legalnie otrzymuje coś z obowiązkiem zwrotu lub użycia na określony cel, a zamiast tego zatrzymuje to lub przeznacza na inny cel. W odróżnieniu od oszustwa nie ma tu początkowego wprowadzenia w błąd: zaufanie zostaje nadużyte później.
Istnieje też lżejsze przestępstwo – przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej poza tymi sytuacjami (art. 254), np. zatrzymanie rzeczy znalezionej: grozi za nie grzywna od trzech do sześciu miesięcy, a od jednego do dwóch miesięcy, jeżeli wartość nie przekracza 400 €.
Granica między przestępstwem a zwykłym niewykonaniem umowy to kluczowa kwestia niemal w każdej sprawie. Niespłacony dług nie jest przestępstwem. O przywłaszczeniu przesądza to, że pieniądze lub rzecz miały uzgodnione przeznaczenie i zostały trwale użyte w innym celu albo że zaprzecza się ich otrzymaniu.
Między małżonkami pozostającymi w faktycznym pożyciu, rodzicami, dziećmi i rodzeństwem (a także powinowatymi pierwszego stopnia, jeżeli mieszkają razem) czyny te rodzą wyłącznie odpowiedzialność cywilną, o ile nie doszło do przemocy, zastraszenia ani wykorzystania bezradności pokrzywdzonego z powodu wieku lub niepełnosprawności (art. 268). Wyjątek nie obejmuje osób trzecich, które biorą udział w czynie.
| Sytuacja | Kara | Artykuł |
|---|---|---|
| Przywłaszczenie w typie podstawowym | Pozbawienie wolności od 6 miesięcy do 3 lat | 253 i 248 |
| Przywłaszczona kwota nieprzekraczająca 400 € | Grzywna od 1 do 3 miesięcy | 253.2 |
| Z okolicznością obciążającą (ponad 50 000 €, nadużycie relacji osobistych lub wiarygodności zawodowej, szczególna waga…) | Pozbawienie wolności od 1 do 6 lat i grzywna od 6 do 12 miesięcy | 253 i 250.1 |
| Ponad 250 000 € lub kilka okoliczności obciążających łącznie | Pozbawienie wolności od 4 do 8 lat i grzywna od 12 do 24 miesięcy | 253 i 250.2 |
| Przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej (rzeczy znalezione itp.) | Grzywna od 3 do 6 miesięcy | 254 |
Okoliczność obciążająca w postaci nadużycia relacji osobistych lub wiarygodności zawodowej (art. 250.1.6) często pojawia się przy tym przestępstwie, ponieważ niemal zawsze istnieje wcześniejsza relacja zaufania. To, czy ma zastosowanie, rozstrzyga się indywidualnie w każdej sprawie.
Właściwość sądu zależy od kary. Jeżeli oskarżenie żąda skazania w typie kwalifikowanym z art. 250, którego górna granica kary przekracza pięć lat pozbawienia wolności, sprawę rozpoznaje sąd prowincjonalny (Audiencia Provincial); w pozostałych przypadkach – wydział karny sądu pierwszej instancji, dawniej sąd karny (art. 14 hiszpańskiej ustawy o postępowaniu karnym, Ley de Enjuiciamiento Criminal). Postępowanie przygotowawcze zawsze prowadzi wydział śledczy właściwy dla miejsca zdarzenia. Jeżeli przywłaszczenia dopuścił się pracownik lub członek zarządu na korzyść spółki, sama spółka może nie ponosić odpowiedzialności karnej za to przestępstwo, ale może odpowiadać cywilnie za szkodę; analizujemy to w każdej sprawie.
Skazanie za przywłaszczenie powoduje wpis do rejestru karnego. Jeżeli kara nie przekracza dwóch lat, jest to pierwsze przestępstwo, a odpowiedzialność cywilna zostanie zaspokojona lub zobowiążą się Państwo do jej zaspokojenia w miarę swoich możliwości, sędzia może zawiesić jej wykonanie (art. 80). Przy tym przestępstwie odpowiedzialność cywilna jest zwykle wysoka, dlatego warto zająć się nią od samego początku. Przywłaszczenie w typie podstawowym przedawnia się po pięciu latach, a w typie kwalifikowanym po dziesięciu (art. 131).
Proszę zebrać umowę, pokwitowania, wiadomości, w których potwierdzono otrzymanie pieniędzy, oraz wszelkie wezwania do zwrotu. Wezwanie z potwierdzeniem doręczenia, na przykład burofax (list poświadczony), pomaga udowodnić odmowę zwrotu. Jako oskarżyciel posiłkowy możemy złożyć zawiadomienie lub akt oskarżenia, wnieść o zajęcie majątku w celu zabezpieczenia zwrotu i dochodzić odszkodowania w samym postępowaniu karnym.
Każda sprawa jest inna; po zapoznaniu się z Państwa sprawą przedstawimy indywidualną wycenę na piśmie.
Przy oszustwie wprowadzenie w błąd następuje najpierw i skłania pokrzywdzonego do przekazania pieniędzy. Przy przywłaszczeniu pieniądze otrzymuje się zgodnie z prawem, z obowiązkiem ich zwrotu lub przeznaczenia na określony cel, a następnie się je zawłaszcza lub zaprzecza ich otrzymaniu. Za oba przestępstwa hiszpański kodeks karny przewiduje takie same kary.
Zwykle nie. W przypadku pożyczki pieniądze przechodzą na własność pożyczkobiorcy, który jest zobowiązany zwrócić równowartość; jeśli tego nie zrobi, jest to dług cywilny. Przywłaszczenie zachodzi wtedy, gdy pieniądze miały określone, uzgodnione przeznaczenie, na przykład depozyt lub zlecenie, a zostały wykorzystane w innym celu.
Takie same jak za oszustwo: od sześciu miesięcy do trzech lat pozbawienia wolności lub grzywna od jednego do trzech miesięcy, jeśli kwota nie przekracza 400 €. Jeśli zachodzi okoliczność obciążająca, np. przekroczenie 50 000 € lub nadużycie zaufania, kara wynosi od roku do sześciu lat pozbawienia wolności i grzywnę (art. 253, 248 i 250 hiszpańskiego kodeksu karnego).
Między rodzeństwem pozostającym we wspólnym gospodarstwie, a ogólnie między wstępnymi, zstępnymi i rodzeństwem, przestępstwa przeciwko mieniu popełnione bez przemocy i bez wykorzystania bezbronności rodzą wyłącznie odpowiedzialność cywilną (art. 268). Roszczenia można dochodzić przed sądem cywilnym. Analizujemy Państwa sprawę, aby sprawdzić, czy się w tym mieści, czy istnieje inna droga.
Przestępstwo w typie podstawowym przedawnia się po pięciu latach, a w typie kwalifikowanym po dziesięciu, co do zasady licząc od chwili przywłaszczenia (art. 131 hiszpańskiego kodeksu karnego). Nie warto czekać: z czasem dowody giną, a pieniądze są przenoszone.
Potrzebują Państwo pomocy teraz?
Na tej stronie