Postępowanie karne
W skrócie
Jeśli poinformowano Państwa, że sprawa trafi do szybkiego procesu w sprawach przemocy ze względu na płeć, to naturalne, że wszystko wydaje się dziać zbyt szybko. W ciągu kilku dni zapadają decyzje o środkach ochrony, mieszkaniu, dzieciach i ewentualnym skazaniu. Niezależnie od tego, czy są Państwo kobietą, która złożyła zawiadomienie, czy mężczyzną, którego ono dotyczy, zrozumienie każdego etapu pozwala podejść do sprawy ze spokojną głową.
Szybki proces (juicio rápido) nie jest ani przestępstwem, ani karą: to krótsza ścieżka procesowa. Art. 795 LECrim zastrzega go dla przestępstw zagrożonych karą do pięciu lat pozbawienia wolności (lub innymi karami do dziesięciu lat), gdy postępowanie rozpoczyna się od protokołu policyjnego (atestado), a policja zatrzymała oskarżonego lub wezwała go do sądu. Obejmuje to m.in. uszkodzenie ciała, zmuszanie, groźby lub stosowanie przemocy w sposób uporczywy wobec osób wymienionych w art. 173.2 hiszpańskiego kodeksu karnego (Código Penal), takich jak partner lub były partner.
Dlatego jest to zwykła ścieżka w przypadku zawiadomień o znęcaniu się fizycznym lub lekkim uszkodzeniu ciała (art. 153 CP), lżejszych groźbach (art. 171.4 CP) lub lżejszym zmuszaniu (art. 172.2 CP). Jeśli sprawa jest złożona lub poważna, sąd przekształca ją w postępowanie przygotowawcze (diligencias previas) i toczy się ona w trybie zwykłym.
Szczególne zasady dla przemocy ze względu na płeć zawiera art. 797 bis LECrim: czynności prowadzi Wydział ds. Przemocy wobec Kobiet (dawniej sąd ds. przemocy wobec kobiet) w godzinach swojej pracy, a policja wzywa strony na najbliższy dzień roboczy.
| Czynność | Termin | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Wyznaczenie rozprawy | Najbliższy możliwy termin, a w każdym razie w ciągu 15 dni | Art. 800.3 LECrim |
| Pismo obrony, jeśli oskarżony poprosi o czas | W ciągu kolejnych 5 dni | Art. 800.2 LECrim |
| Akty oskarżenia, gdy występuje oskarżyciel posiłkowy | Nie więcej niż 2 dni | Art. 800.4 LECrim |
| Wyrok | 3 dni od zakończenia rozprawy | Art. 802.3 LECrim |
| Apelacja | 5 dni na jej wniesienie | Art. 803.1 LECrim |
Dobrowolne poddanie się karze (conformidad) oznacza, że oskarżony akceptuje fakty i karę, której żąda oskarżenie. Art. 801 LECrim pozwala, by sam sąd wydał wyrok na podstawie tego porozumienia, z karą obniżoną o jedną trzecią, jeśli przestępstwo jest zagrożone karą do trzech lat pozbawienia wolności (lub grzywną albo inną karą do dziesięciu lat), a żądana kara pozbawienia wolności po obniżeniu nie przekracza dwóch lat. Jeśli ofiara przystąpiła do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy (acusación particular), oskarżony może w piśmie obrony zaakceptować najsurowsze z oskarżeń (art. 801.5).
Skazanie za przemoc ze względu na płeć, nawet w drodze dobrowolnego poddania się karze, oznacza:
Ważne: dobrowolne poddanie się karze to prawomocne skazanie ze wszystkimi jego konsekwencjami. To nie formalność, by „mieć to szybciej za sobą”. Decyzję warto podjąć dopiero po przeanalizowaniu protokołu policyjnego z adwokatem i ocenie, czy istnieją podstawy do obrony niewinności na rozprawie.
W trakcie szybkiego procesu ofiara może wystąpić o nakaz ochrony (art. 544 ter LECrim). Posiedzenie może odbyć się równocześnie z czynnościami szybkiego procesu, a najpóźniej w ciągu 72 godzin od złożenia wniosku, przy czym strony przesłuchuje się oddzielnie, by uniknąć konfrontacji. Nakaz może obejmować środki karne (zakaz zbliżania się, zakaz kontaktu) i cywilne (mieszkanie, opieka nad dziećmi, alimenty), które obowiązują 30 dni, chyba że zostanie wszczęte postępowanie rodzinne. Wyjaśniamy to w naszym przewodniku o nakazie ochrony w sprawach przemocy ze względu na płeć.
Prokurator zawsze wnosi oskarżenie, ale mają Państwo prawo przystąpić do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy z własnym adwokatem, aby zgłaszać dowody, wnioskować o środki i dochodzić odszkodowania. Ofiarom przemocy ze względu na płeć przysługuje bezpłatna pomoc prawna w postępowaniach wynikających z doznanej przemocy i mogą one przystąpić do sprawy w każdym momencie (art. 20 ustawy o przemocy ze względu na płeć, LO 1/2004).
Jeśli są lub byli Państwo partnerem oskarżonego, prawo pozwala nie zeznawać przeciwko niemu. Od wejścia w życie LO 8/2021 zwolnienie to nie ma zastosowania m.in. wtedy, gdy są lub byli Państwo oskarżycielem posiłkowym w sprawie albo zgodzili się Państwo zeznawać po pouczeniu o prawie do odmowy. Ta decyzja wpływa na materiał dowodowy; jeśli rozważają Państwo wycofanie się, najpierw prosimy przeczytać, co się dzieje po wycofaniu lub umorzeniu zawiadomienia. To, jak prowadzimy sprawy po stronie oskarżenia, opisujemy w części reprezentacja kobiet będących ofiarami przemocy ze względu na płeć.
Chroni Państwa domniemanie niewinności, a ciężar dowodu spoczywa na oskarżeniu. Mają Państwo prawo do adwokata, do milczenia oraz do tego, by obrona otrzymała kopię protokołu policyjnego, gdy tylko zostaną wszczęte czynności pilne (art. 797.3 LECrim).
Jeśli wiedzą Państwo jedynie, że istnieje zawiadomienie, warto zacząć od tekstu co zrobić, gdy złożono na Państwa zawiadomienie o przemocy ze względu na płeć; jeśli byli Państwo już na komisariacie, prosimy sprawdzić, co dzieje się po zatrzymaniu za przemoc ze względu na płeć. Tak prowadzimy obronę mężczyzn oskarżonych o przemoc ze względu na płeć.
Na mocy LO 1/2025 dawne sądy zostały połączone jako wydziały w Sądzie Pierwszej Instancji w Alicante (Tribunal de Instancia). Czynności pilne prowadzi Wydział ds. Przemocy wobec Kobiet, który według Generalitat Valenciana mieści się przy Avenida Aguilera, 53 (03007 Alicante). Jeśli zatrzymanego nie można przed nim doprowadzić, prawo przewiduje, że stawia się go przed sądem dyżurnym wyłącznie w celu rozstrzygnięcia o jego sytuacji osobistej (art. 797 bis.2 LECrim). Jeśli nie dojdzie do dobrowolnego poddania się karze, rozprawa odbywa się przed Wydziałem Karnym, w którym LO 1/2025 przewiduje sędziów wyspecjalizowanych w tych sprawach.
W naszej kancelarii prowadzimy szybkie procesy w bardzo krótkich terminach: analizujemy protokół policyjny przed przesłuchaniem, przygotowujemy posiedzenie w sprawie nakazu ochrony, a reprezentując ofiarę, przystępujemy do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy. Oskarżonym jasno wyjaśniamy, co oznacza każda z możliwości. Celeste Pérez Bleda ma ponad 20 lat doświadczenia w prawie karnym i udzieliła pomocy ponad 800 zatrzymanym; nasz zespół obsłuży Państwa po polsku.
Każda sprawa jest inna. Jeśli chcesz, aby adwokatka specjalizująca się w przemocy domowej w Alicante przyjrzała się Twojej, napisz do nas: odpowiadamy tego samego dnia, także w Twoim języku.
Czynności pilne odbywają się przed Wydziałem ds. Przemocy wobec Kobiet zaraz po wpłynięciu protokołu policyjnego lub w najbliższym dniu roboczym. Jeśli sprawa trafia na rozprawę i nie dochodzi do dobrowolnego poddania się karze, prawo wymaga wyznaczenia rozprawy w ciągu kolejnych piętnastu dni (art. 800.3 LECrim), a wyrok musi zapaść w ciągu trzech dni od jej zakończenia. Jeśli sędzia uzna, że brakuje dowodów, sprawa przechodzi do postępowania przygotowawczego i trwa dłużej.
To zależy od dowodów przeciwko Państwu. Dobrowolne poddanie się karze na podstawie art. 801 LECrim obniża żądaną karę o jedną trzecią, ale jest prawomocnym skazaniem z wpisem do rejestru karnego, zakazem zbliżania się do ofiary i utratą prawa do posiadania broni. Jeśli protokół policyjny zawiera sprzeczności lub brakuje dowodów, korzystniejsze może być pójście na rozprawę. Tę decyzję należy podjąć z adwokatem po zapoznaniu się z całym protokołem policyjnym.
Co do zasady tak: art. 416 LECrim pozwala partnerowi lub byłemu partnerowi nie zeznawać przeciwko oskarżonemu. Od LO 8/2021 istnieją jednak wyjątki: nie można skorzystać z tego zwolnienia, jeśli jest się lub było oskarżycielem posiłkowym w sprawie albo zgodziło się zeznawać po pouczeniu o prawie do odmowy. Przed podjęciem decyzji warto omówić z adwokatem, jak wpłynie to na Państwa ochronę i na sprawę.
Tak. Od wyroku wydanego po rozprawie przed Wydziałem Karnym przysługuje apelacja; termin na jej wniesienie wynosi pięć dni, a rozpatruje się ją priorytetowo (art. 803 LECrim). Inaczej jest w przypadku wyroku wydanego na podstawie dobrowolnego poddania się karze: jeśli prokurator i strony oświadczą, że nie będą się odwoływać, sędzia od razu stwierdza jego prawomocność, dlatego decyzję o poddaniu się karze trzeba dobrze przemyśleć.
Przestępstwa przemocy ze względu na płeć są przestępstwami publicznymi: wycofanie zawiadomienia nie zatrzymuje postępowania. W niektórych przypadkach ofiara może skorzystać z prawa do odmowy zeznań przeciwko partnerowi, z zastrzeżeniem wyjątków wprowadzonych ustawą organiczną 8/2021.
Podstawa prawna
Potrzebują Państwo pomocy teraz?
Na tej stronie
Przemoc ze względu na płeć
Postępowanie karne
Postępowanie karne