Zatrzymanie w piątek wieczorem, w sobotę lub w niedzielę nie oznacza, że postępowanie stoi aż do poniedziałku: sąd dyżurny (juzgado de guardia) działa każdego dnia w roku. Policja musi zwolnić zatrzymanego lub doprowadzić go przed sędziego w czasie ściśle niezbędnym, a w żadnym razie nie później niż po 72 godzinach (art. 17.2 Konstytucji Hiszpanii i art. 520.1 hiszpańskiej ustawy o postępowaniu karnym, Ley de Enjuiciamiento Criminal). Sędzia dyżurny zdecyduje o zwolnieniu, o środkach zapobiegawczych albo, po posiedzeniu przewidzianym w art. 505, o tymczasowym aresztowaniu (prisión provisional).
Zatrzymanie w weekend jest bardzo stresujące, zwłaszcza dla rodziny, która często zakłada, że bliska osoba spędzi w celi cały czas aż do poniedziałku. Tak nie jest. Wyjaśniamy, co dzieje się od zatrzymania do stawienia się przed sędzią, co może zrobić rodzina i jak wygląda to w Alicante.
Sąd dyżurny nie zamyka się w weekend
Wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych pełni stały dyżur w sprawach pilnych. Rozporządzenie nr 1/2005 Generalnej Rady Sądownictwa (Consejo General del Poder Judicial, CGPJ) w sprawie pomocniczych aspektów działania sądów stanowi w art. 42, że do sądu dyżurnego należy m.in. przyjmowanie policyjnych protokołów (atestados), przeprowadzanie pierwszych czynności, decydowanie o sytuacji osobistej doprowadzonych zatrzymanych oraz prowadzenie pilnych czynności w ramach szybkiego procesu (juicio rápido).
Art. 44 stanowi, że dyżur jest obowiązkowy, i zobowiązuje sędziego dziekana (juez decano) do zapewnienia jego ciągłości, także w soboty, niedziele i dni świąteczne.
Na mocy ustawy organicznej 1/2025 dawne sądy śledcze weszły w skład Wydziału Śledczego Sądu Pierwszej Instancji (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia), ale dyżur działa tak samo: dyżurny sędzia śledczy zajmuje się zatrzymanymi, których doprowadza do niego policja.
Jak długo można przebywać w zatrzymaniu
Zasada jest taka sama w każdy dzień tygodnia:
| Przepis | Co stanowi |
|---|---|
| Art. 17.2 Konstytucji | Zatrzymanie prewencyjne nie może trwać dłużej niż czas ściśle niezbędny, a maksymalnie 72 godziny. |
| Art. 520.1 LECrim | Powtarza ten limit: w ciągu 72 godzin zwolnienie albo przekazanie do dyspozycji sądu. W protokole policyjnym należy odnotować godzinę zatrzymania i godzinę przekazania zatrzymanego sądowi. |
| Art. 496 LECrim | Przewiduje, że zatrzymany musi zostać przekazany najbliższemu sędziemu w ciągu 24 godzin od zatrzymania. |
| Art. 505.2 LECrim | Jeśli wnosi się o tymczasowe aresztowanie, posiedzenie przed sędzią musi odbyć się w ciągu 72 godzin od przekazania zatrzymanego sądowi. |
72 godziny to górna granica, a nie okres, który policja może wykorzystać tylko dlatego, że jest weekend. Po zakończeniu czynności policyjnych zatrzymany musi zostać zwolniony albo doprowadzony do sądu dyżurnego. Szerzej wyjaśniamy to w artykule jak długo może trwać zatrzymanie. Jeśli Państwo uważają, że zatrzymanie jest przedłużane bez powodu lub że nie są przestrzegane prawa zatrzymanego, istnieje procedura habeas corpus.
Ważne: na komisariacie przysługuje prawo do odmowy składania wyjaśnień lub do złożenia ich wyłącznie przed sędzią (art. 520.2 LECrim). Przed jakimkolwiek przesłuchaniem można porozmawiać z adwokatem na osobności. Składanie wyjaśnień bez porady prawnej w środku nocy to jedna z decyzji, które później ważą najbardziej.
Co może zrobić rodzina
Rodzina nie może być obecna podczas czynności policyjnych, ale może bardzo pomóc, jeśli działa w sposób uporządkowany:
- Ustalić, gdzie przebywa zatrzymany. Zatrzymany ma prawo do tego, by bez zbędnej zwłoki powiadomić członka rodziny lub wskazaną osobę o zatrzymaniu i o miejscu, w którym w danym momencie przebywa, a także do wykonania telefonu (art. 520.2 lit. e i f LECrim). Jeśli nie otrzymali Państwo takiej informacji, należy zadzwonić do Policji Krajowej (Policía Nacional) lub do Guardia Civil, w zależności od tego, która formacja dokonała zatrzymania.
- Wybrać adwokata. Zatrzymany może swobodnie wybrać adwokata; jeśli tego nie zrobi, zostanie mu przydzielony obrońca z urzędu (turno de oficio). Policja nie może nikogo polecać (art. 520.5 LECrim). Rodzina może skontaktować się z zaufanym adwokatem i przekazać mu pełne imię i nazwisko zatrzymanego oraz miejsce jego zatrzymania.
- Zebrać dokumenty. Dowód osobisty (DNI), numer identyfikacyjny cudzoziemca (NIE) lub paszport oraz dokumenty potwierdzające związek z miejscem zamieszkania (arraigo): zameldowanie w rejestrze gminnym (empadronamiento), umowę o pracę, odcinki wypłat, książeczkę rodzinną. Przed sędzią więzi rodzinne i zawodowe mają znaczenie przy ocenie ryzyka ucieczki (art. 503 LECrim).
- Poinformować o lekach lub problemach zdrowotnych. Zatrzymany ma prawo do badania przez lekarza sądowego (art. 520.2.i LECrim). Jeśli przyjmuje leki, adwokat powinien o tym wiedzieć, aby wnioskować o udzielenie mu pomocy medycznej.
Wyznaczony adwokat musi stawić się w miejscu zatrzymania jak najszybciej, a w każdym razie w ciągu trzech godzin od otrzymania wezwania (art. 520.5 LECrim). W artykule co zrobić w razie zatrzymania: prawa i kolejne kroki znajdą Państwo pełną listę praw.
Jeśli zatrzymany jest cudzoziemcem, ma prawo do bezpłatnego tłumacza i do powiadomienia swojego konsulatu (art. 520.2 i 520.3 LECrim).
Posiedzenie przed sędzią dyżurnym
Po sporządzeniu protokołu policja doprowadza zatrzymanego do sądu dyżurnego. Tam zazwyczaj:
- Adwokat otrzymuje kopię protokołu policyjnego i może porozmawiać ze swoim klientem.
- Sędzia przesłuchuje zatrzymanego, który może złożyć wyjaśnienia, odmówić ich złożenia albo odpowiadać wyłącznie na pytania swojego adwokata.
- Prokurator oraz, jeśli występuje, oskarżyciel posiłkowy (acusación particular) wnoszą o zastosowanie środków, które uznają za właściwe.
- Sędzia rozstrzyga o sytuacji osobistej zatrzymanego w drodze postanowienia (auto).
Możliwe rozstrzygnięcia
| Decyzja | Co oznacza |
|---|---|
| Zwolnienie bez środków | Opuszcza się sąd, a postępowanie toczy się dalej. |
| Tymczasowe zwolnienie z warunkami | Trzeba stawiać się w sądzie w wyznaczone dni; sędzia może zatrzymać paszport (art. 530 LECrim). Może też zażądać poręczenia majątkowego. |
| Tymczasowe aresztowanie | Tylko wtedy, gdy prokurator lub strona oskarżająca wniesie o nie na posiedzeniu z art. 505 i spełnione są przesłanki z art. 503: przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej dwa lata (z wyjątkami), dowody przeciwko podejrzanemu oraz konkretny cel, np. zapobieżenie ucieczce lub zniszczeniu dowodów. |
Jeśli nikt nie wnosi o tymczasowe aresztowanie ani o poręczenie, sędzia musi zarządzić natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego (art. 505.4 LECrim). Na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu przysługuje środek odwoławczy, który musi zostać rozpoznany w terminie maksymalnie 30 dni (art. 507 LECrim).
Szybki proces w czasie dyżuru
Wiele weekendowych zatrzymań kończy się szybkim procesem. Procedura z art. 795–803 LECrim ma zastosowanie do przestępstw zagrożonych karą do pięciu lat pozbawienia wolności, gdy istnieje protokół policyjny, a sprawa dotyczy np. przestępstw popełnionych na gorącym uczynku, kradzieży, rozboju, przestępstw drogowych albo uszkodzenia ciała i gróźb w rodzinie.
Sędzia dyżurny przeprowadza pilne czynności (art. 797) i, jeśli są wystarczające, może skierować sprawę do rozprawy jeszcze w czasie tego samego dyżuru. Jeśli prokurator oskarża o przestępstwo zagrożone karą do trzech lat pozbawienia wolności i nie ma oskarżyciela posiłkowego, można od razu dobrowolnie poddać się karze (conformidad), a kara zostaje obniżona o jedną trzecią (art. 801). Zgoda na dobrowolne poddanie się karze bez zapoznania się z protokołem policyjnym może być błędem; wyjaśniamy to na naszej stronie o szybkim procesie w Alicante.
Jeśli zatrzymanie dotyczy przemocy ze względu na płeć, zatrzymany może zostać doprowadzony do sądu dyżurnego wyłącznie w celu uregulowania swojej sytuacji osobistej, gdy nie jest możliwe doprowadzenie go do Wydziału ds. Przemocy wobec Kobiet (Sección de Violencia sobre la Mujer) (art. 797 bis LECrim). Tę sytuację omawiamy na stronie abogadaviolenciadegenero.com.
Zatrzymanie w weekend w Alicante
Według oficjalnego wykazu sądów Generalitat Valenciana sąd dyżurny w Alicante mieści się przy Avenida de Aguilera, 53 (03007 Alicante). To tam doprowadzani są zatrzymani z okręgu sądowego Alicante.
Jeśli w mieście interweniowała Policja Krajowa, Komenda Prowincjonalna znajduje się przy calle Isabel la Católica, 25, zgodnie z wykazem placówek Policji Krajowej. W przypadku zatrzymania w innej gminie prowincji zatrzymany jest zazwyczaj doprowadzany do sądu dyżurnego okręgu sądowego, w którym doszło do zatrzymania (art. 496 LECrim mówi o najbliższym sędzi). Sądy poszczególnych okręgów opisujemy w przewodniku po sądach karnych w Alicante.
Gdy rodzina dzwoni do nas w sobotę nad ranem, pierwszym krokiem jest ustalenie, gdzie przebywa zatrzymany, i poinformowanie policji, że jesteśmy wybranym przez niego obrońcą. Celeste Pérez Bleda udzieliła pomocy ponad 800 zatrzymanym w ciągu ponad 20 lat praktyki w sprawach karnych, a nasz zespół obsłuży Państwa po polsku, jeśli są Państwo cudzoziemcami.
Najczęściej zadawane pytania
Jeśli zostanę zatrzymany w piątek, czy muszę czekać do poniedziałku, aby stanąć przed sędzią?
Nie. Dyżur działa codziennie, także w soboty, niedziele i dni świąteczne, zgodnie z rozporządzeniem CGPJ nr 1/2005. Policja musi zwolnić zatrzymanego lub doprowadzić go przed sędziego dyżurnego w czasie ściśle niezbędnym do przeprowadzenia czynności, a najpóźniej w ciągu 72 godzin. Weekend nie uzasadnia przedłużenia zatrzymania.
Skąd rodzina dowie się, na którym komisariacie przebywam?
Zatrzymany ma prawo do tego, by policja powiadomiła członka rodziny lub wskazaną przez niego osobę o zatrzymaniu i o miejscu, w którym w danym momencie przebywa, a także do wykonania telefonu w obecności funkcjonariusza (art. 520.2 LECrim). Jeśli rodzina nie otrzymała takiej informacji, może zapytać w Policji Krajowej lub w Guardia Civil albo zlecić adwokatowi ustalenie miejsca pobytu zatrzymanego.
Czy mogę zażądać własnego adwokata zamiast obrońcy z urzędu?
Tak. Art. 520.5 LECrim pozwala swobodnie wybrać adwokata, a policja nie może nikogo polecać. Wystarczy podać jego nazwisko; komisariat powiadamia Izbę Adwokacką (Colegio de Abogados), aby się z nim skontaktowała. Jeśli nie uda się go odnaleźć lub odmówi, zostaje wyznaczony obrońca z urzędu, który musi stawić się w ciągu maksymalnie trzech godzin.
Co rodzina powinna przynieść do sądu dyżurnego?
Dokumenty tożsamości zatrzymanego oraz dokumenty potwierdzające jego związek z miejscem zamieszkania: zameldowanie w rejestrze gminnym, umowę o pracę, odcinki wypłat lub książeczkę rodzinną. Sędzia ocenia sytuację rodzinną, zawodową i majątkową przy rozstrzyganiu o ryzyku ucieczki (art. 503 LECrim). Jeśli zatrzymany przyjmuje leki, należy poinformować adwokata, aby zostało to odnotowane i aby zatrzymanego zbadał lekarz.
Czy mogę trafić do aresztu jeszcze w ten sam weekend?
Tak, ale tylko wtedy, gdy prokurator lub strona oskarżająca wniesie o to na posiedzeniu z art. 505 LECrim, w obecności adwokata, i spełnione są przesłanki z art. 503. Jeśli nikt o to nie wnosi, sędzia musi zarządzić zwolnienie. W przypadku mniej poważnych przestępstw najczęstszym rozstrzygnięciem jest zwolnienie, z obowiązkiem okresowego stawiennictwa w sądzie lub bez niego.
Jeśli ktoś z Państwa bliskich został właśnie zatrzymany w Alicante, prosimy nie czekać do poniedziałku. Prosimy napisać do nas na WhatsApp pod numer 607 449 491 (24 godziny na dobę), a skontaktujemy się z komisariatem od pierwszej chwili. Nasz zespół obsłuży Państwa po polsku. Sposób naszej pracy opisujemy na stronie adwokata dla zatrzymanych dostępnego 24 godziny na dobę w Alicante.
Podstawa prawna i źródła
- Konstytucja Hiszpanii: art. 17
- Ustawa o postępowaniu karnym: art. 496, 503, 505, 507, 520, 530, 795–801
- Rozporządzenie CGPJ nr 1/2005 w sprawie pomocniczych aspektów działania sądów: art. 42 i 44
- Ustawa organiczna 1/2025 o środkach na rzecz efektywności publicznego wymiaru sprawiedliwości
- Generalitat Valenciana: sąd dyżurny w Alicante
- Policja Krajowa: placówki w prowincji Alicante


