Jak zatrzeć skazanie w rejestrze karnym w Hiszpanii: terminy, wymogi, wniosek

Zatarcie skazania to ostatni krok, by naprawdę zamknąć za sobą sprawę karną. Dopóki wpis widnieje w rejestrze, może uniemożliwić start w naborze do służby publicznej lub utrudnić przedłużenie zezwolenia na pobyt. Nie jest on jednak dożywotni: po upływie terminów ustawowych mają Państwo prawo do jego usunięcia. Wyjaśniamy, jak to zrobić.

Czym jest wpis w rejestrze karnym

Są to wpisy dotyczące prawomocnych wyroków skazujących, przechowywane w Centralnym Rejestrze Skazanych (Registro Central de Penados), który podlega Ministerstwu Sprawiedliwości i jest uregulowany dekretem królewskim 95/2009. Wpis powstaje wyłącznie na skutek prawomocnego skazania: zatrzymanie, zawiadomienie o przestępstwie czy umorzona sprawa nie oznaczają karalności, choć mogą pozostawić ślad w policyjnych bazach danych (wyjaśniamy to w artykule jak sprawdzić, czy figurują Państwo w policyjnych bazach danych, i jak usunąć te dane).

Zgodnie z art. 136.4 kodeksu karnego wpisy te nie są jawne. Zaświadczenia wydaje się wyłącznie w przypadkach przewidzianych prawem: osobie zainteresowanej, sędziom i sądom oraz organom administracji, które potrzebują ich w konkretnym postępowaniu za Państwa zgodą (art. 16 dekretu królewskiego 95/2009).

Terminy zatarcia skazania

Art. 136.1 kodeksu karnego, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r., określa następujące terminy w zależności od orzeczonej kary:

To, czy kara jest lekka, mniej ciężka czy ciężka, określa art. 33 kodeksu karnego. Jeśli wyrok orzeka jednocześnie kilka kar (na przykład pozbawienie wolności i zakaz prowadzenia pojazdów), warto ustalić z adwokatem, która z nich wyznacza termin.

Od kiedy biegnie termin

Termin biegnie od dnia następującego po wygaśnięciu kary (art. 136.2): po jej odbyciu, zapłacie grzywny, przedawnieniu kary lub uzyskaniu całkowitego ułaskawienia (art. 130). Nie liczy się go od daty wyroku ani od daty popełnienia przestępstwa.

Jeśli wykonanie kary pozbawienia wolności zostało zawieszone, obowiązuje inna zasada. Gdy sędzia orzeknie ostateczne darowanie kary, termin oblicza się wstecz, tak jakby kara była odbywana od dnia następującego po zawieszeniu. Przykład: przy karze roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem udzielonym w marcu 2022 r. karę uważa się za odbytą w marcu 2023 r., a dwuletni termin upływa w marcu 2025 r., o ile do tego czasu orzeczono darowanie kary.

Wymogi zatarcia skazania

Obowiązujący art. 136 wymaga spełnienia dwóch warunków:

• Odpowiedzialność karna musi wygasnąć. Kara musi zostać odbyta, darowana, przedawniona lub objęta ułaskawieniem, a jej wygaśnięcie musi być odnotowane w Rejestrze.
• W tym okresie nie wolno ponownie popełnić przestępstwa. W razie skazania za przestępstwo popełnione w trakcie biegu terminu nie będzie można na tych zasadach zatrzeć wcześniejszego skazania.

Być może spotkali się Państwo z informacją, że trzeba również naprawić szkodę (odpowiedzialność cywilna, odszkodowanie). Wymóg ten figurował w art. 136 do czasu nowelizacji ustawą organiczną 1/2015, która go usunęła. Jeśli jednak wykonanie kary zostało zawieszone, zapłata odszkodowania stosownie do możliwości finansowych jest warunkiem zawieszenia, a niewywiązanie się z tego zobowiązania mimo możliwości pozwala sędziemu je odwołać (art. 80.2 i 86.1 kodeksu karnego). W praktyce zapłata nadal ma duże znaczenie.

Z urzędu czy na wniosek: dlaczego lepiej nie czekać

Zatarcie może nastąpić z urzędu, gdy sam Rejestr stwierdzi spełnienie wymogów, na Państwa wniosek albo na podstawie zawiadomienia sądu (art. 18 i 19 dekretu królewskiego 95/2009).

Jeżeli jednak Rejestr nie odnotował daty wygaśnięcia kary, nie może zatrzeć wpisu, dopóki sąd nie uzupełni danych o skazaniu. Gdy wniosek składają Państwo samodzielnie, Rejestr musi zwrócić się do sekretarza sądowego (letrado de la Administración de Justicia) o weryfikację w terminie nie dłuższym niż dziesięć dni (art. 19.2). Jeśli czyste zaświadczenie jest potrzebne na określony termin, warto złożyć wniosek z dużym wyprzedzeniem.

Jak złożyć wniosek o zatarcie skazania

1. Sprawdzenie terminu. Należy odszukać wyrok i datę wygaśnięcia kary (albo postanowienie o darowaniu kary w razie zawieszenia) i obliczyć, czy upłynął termin z art. 136.
2. Złożenie wniosku. Można to zrobić przez internet na portalu Ministerstwa Sprawiedliwości za pomocą Cl@ve lub certyfikatu cyfrowego albo na urzędowym formularzu w dowolnym rejestrze publicznym lub pocztą (art. 18.2 dekretu królewskiego 95/2009).
3. Dane osobowe i uzasadnienie. Wniosek musi zawierać dane osobowe, ważny DNI, NIE lub paszport, adres do doręczeń oraz podstawę zatarcia. Można dołączyć dokumenty potwierdzające, np. zaświadczenie o odbyciu kary.
4. Oczekiwanie na decyzję. Ministerstwo ma trzy miesiące na wydanie i doręczenie decyzji. Brak odpowiedzi oznacza odmowę (milczące odrzucenie wniosku) i otwiera drogę do skargi do sądu administracyjnego (art. 19.2).

Po zatarciu wpis zostaje przeniesiony do odrębnej sekcji dostępnej wyłącznie dla sędziów i sądów (art. 19.3). Skazania za przestępstwa seksualne mają ponadto własny rejestr, Centralny Rejestr Sprawców Przestępstw Seksualnych (Registro Central de Delincuentes Sexuales), z odmienną procedurą zatarcia.

Zaświadczenie o niekaralności

Zaświadczenie wskazuje, czy w dniu jego wydania figurują Państwo w Centralnym Rejestrze Skazanych. Można o nie wystąpić na portalu Ministerstwa Sprawiedliwości za pomocą Cl@ve; według Ministerstwa wydawane jest zazwyczaj od ręki lub w ciągu około 24 godzin, choć niektóre sprawy trwają dłużej. Pobierana jest opłata, a jeśli dokument ma być użyty za granicą, wymaga legalizacji.

Przed każdą procedurą, w której jest wymagane, warto pobrać je samodzielnie: jeśli pojawi się skazanie, które powinno już zostać zatarte, zdążą Państwo jeszcze złożyć wniosek o zatarcie.

Skutki dla pracy, naborów do służby publicznej i spraw imigracyjnych

Praca i nabory do służby publicznej

Ustawa o podstawowym statusie pracowników publicznych (Estatuto Básico del Empleado Público, art. 56.1.d) wyklucza z zatrudnienia w sektorze publicznym osoby objęte zakazem orzeczonym przez sąd, a niektóre formacje stawiają wyższe wymagania: przepisy o naborze do Policji Narodowej wymagają, by kandydat nie był skazany za przestępstwo umyślne, choć akceptują rehabilitację potwierdzoną urzędowym dokumentem (art. 7 dekretu królewskiego 614/1995). Zatarcie skazania ma więc decydujące znaczenie.

Pobyt i obywatelstwo

W przypadku cudzoziemców ustawa organiczna 4/2000 wymaga niekaralności do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy (art. 31.5). Przy przedłużaniu zezwolenia ocenia się ewentualne wpisy, z uwzględnieniem ułaskawień i zawieszeń kary (art. 31.7). Ponadto skazanie za przestępstwo umyślne zagrożone karą pozbawienia wolności powyżej roku może stanowić podstawę wydalenia, chyba że skazanie uległo zatarciu (art. 57.2).

W przypadku obywatelstwa z tytułu zamieszkania kodeks cywilny wymaga wykazania dobrego prowadzenia się (art. 22.4), a w toku postępowania sprawdza się Centralny Rejestr Skazanych (dekret królewski 1004/2015, art. 5). Jeśli Państwa to dotyczy, zapraszamy do zapoznania się z naszą usługą adwokata karnisty dla cudzoziemców w Alicante.

Zatarcie skazania z Alicante

O wniosku rozstrzyga Ministerstwo Sprawiedliwości, ale znaczna część przygotowań odbywa się w miejscowych sądach. Od 31 grudnia 2025 r., na mocy ustawy organicznej 1/2025, dawne sądy karne prowincji są Wydziałami Karnymi (Secciones de lo Penal) Sądu Pierwszej Instancji (Tribunal de Instancia), a każdy z nich wykonuje wydane przez siebie wyroki. Jeśli wygaśnięcie kary nie zostało odnotowane w Rejestrze, należy zwrócić się do tego Wydziału o jego stwierdzenie i zawiadomienie Rejestru.

W naszej kancelarii analizujemy wyrok i akta wykonawcze, obliczamy dokładny termin, występujemy do sądu o brakujące dokumenty i składamy wniosek w Państwa imieniu. Jeśli termin jeszcze nie upłynął, a sprawa jest pilna, sprawdzamy, czy właściwe byłoby ułaskawienie. A jeśli Państwa sytuacja jest inna, trzeba odróżnić te instytucje: zatarcie skazania to nie to samo co przedawnienie przestępstwa, które wyklucza skazanie po upływie zbyt długiego czasu. Nasz zespół obsłuży Państwa po polsku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zatarcie skazania następuje automatycznie?

Może nastąpić z urzędu, ponieważ pozwalają na to art. 136 kodeksu karnego i dekret królewski 95/2009, ale nie zawsze tak się dzieje. Jeżeli Centralny Rejestr Skazanych nie odnotował daty wygaśnięcia kary, nie może tego zrobić. Dlatego po upływie terminu najbezpieczniej jest pobrać zaświadczenie, a jeśli skazanie nadal widnieje, samodzielnie złożyć wniosek o zatarcie.

Ile czasu Ministerstwo potrzebuje na zatarcie skazania?

Maksymalny termin na wydanie i doręczenie decyzji wynosi trzy miesiące od złożenia wniosku, zgodnie z art. 19.2 dekretu królewskiego 95/2009. Brak odpowiedzi w tym czasie oznacza odmowę i pozwala wnieść skargę do sądu administracyjnego. Jeśli brakuje danych z sądu, Rejestr zwraca się do niego o uzupełnienie wpisu o skazaniu w terminie nie dłuższym niż dziesięć dni.

Czy muszę zapłacić odszkodowanie, aby doszło do zatarcia?

Art. 136 kodeksu karnego nie wymaga tego od czasu nowelizacji ustawą organiczną 1/2015, która usunęła ten warunek. Konieczne jest natomiast wygaśnięcie kary. Jeśli wykonanie kary pozbawienia wolności zostało zawieszone, zobowiązanie do zapłaty stosownie do możliwości było warunkiem zawieszenia: jego niewykonanie mimo możliwości zapłaty może skutkować odwołaniem zawieszenia, a wtedy kara nie wygasa.

Czy pracodawca może sprawdzić moją karalność?

Nie bezpośrednio. Wpisy w Centralnym Rejestrze Skazanych nie są jawne (art. 136.4 kodeksu karnego), a zaświadczenie wydaje się Państwu, upoważnionemu pełnomocnikowi lub organowi administracji, który potrzebuje go w postępowaniu za Państwa zgodą. Pracodawca może poprosić o jego przedstawienie, ale nie może sam go sprawdzić.

Jeśli chcą Państwo wiedzieć, czy mogą już zatrzeć skazanie, albo sprawa jest pilna ze względu na pracę lub wniosek pobytowy, prosimy opisać nam swoją sytuację. Nasz zespół obsłuży Państwa po polsku. Towarzyszymy Państwu przez całą procedurę w ramach naszej usługi adwokata ds. rejestru karnego w Alicante. Można napisać do nas na WhatsAppie pod numer 607 449 491, 24 godziny na dobę: odpowiemy od razu.