W przypadku zatrzymania na lotnisku Alicante-Elche najważniejsze jest zachowanie spokoju, poproszenie o adwokata oraz – jeśli nie mówią Państwo dobrze po hiszpańsku – o tłumacza, a także nieskładanie żadnych wyjaśnień co do faktów przed poufną rozmową z obrońcą. Przysługują Państwu te same prawa co każdej osobie zatrzymanej w Hiszpanii, a policja musi o nich poinformować na piśmie i w zrozumiałym dla Państwa języku.
Wyjaśniamy, dlaczego do zatrzymań dochodzi zwykle na lotniskach, jakie prawa Państwu przysługują i co dzieje się w kolejnych godzinach.
Dlaczego można zostać zatrzymanym na lotnisku
Najczęstsze powody to:
- Aktywny nakaz: list gończy (requisitoria) wydany przez hiszpański sąd albo europejski nakaz aresztowania lub międzynarodowy wniosek o zatrzymanie, który zostaje wykryty podczas kontroli paszportowej.
- Narkotyki w bagażu lub przy sobie. Handel narkotykami jest zagrożony karą od trzech do sześciu lat pozbawienia wolności, jeśli substancja powoduje poważny uszczerbek na zdrowiu, i od roku do trzech lat w pozostałych przypadkach, a do tego grzywną (art. 368 hiszpańskiego kodeksu karnego, Código Penal), z okolicznościami obciążającymi w przypadku znacznych ilości.
- Fałszywe dokumenty: podrobione paszporty, zezwolenia lub dokumenty tożsamości. Zobacz fałszerstwo dokumentów.
- Przemyt towarów, tytoniu lub produktów zakazanych.
- Gotówka: wjazd do UE lub wyjazd z niej z kwotą 10 000 € lub większą bez zgłoszenia jest wykroczeniem administracyjnym, które może skutkować zajęciem pieniędzy; jeśli ponadto istnieją przesłanki, że pochodzą one z nielegalnego źródła, może zostać wszczęte postępowanie w sprawie prania pieniędzy.
- Incydenty na pokładzie lub w terminalu: bójki, groźby lub opór wobec funkcjonariuszy.
Prawa osoby zatrzymanej
Art. 520 kodeksu postępowania karnego (Ley de Enjuiciamiento Criminal) przyznaje m.in. następujące prawa:
- Prawo do informacji na piśmie, prostym językiem i w zrozumiałym języku, o zarzucanych czynach i przysługujących prawach.
- Prawo do milczenia, do nieodpowiadania na niektóre pytania lub do składania wyjaśnień wyłącznie przed sędzią.
- Adwokat z wyboru lub z urzędu (abogado de oficio), który musi stawić się w ciągu maksymalnie trzech godzin i z którym można odbyć poufną rozmowę przed złożeniem jakichkolwiek wyjaśnień.
- Bezpłatny tłumacz.
- Powiadomienie członka rodziny lub wybranej osoby oraz prawo do wykonania telefonu.
- Powiadomienie konsulatu i prawo do odwiedzin jego przedstawicieli. W przypadku podwójnego obywatelstwa to Państwo wybierają konsulat.
- Badanie lekarskie.
- Dostęp do zasadniczych elementów akt sprawy w celu zaskarżenia zatrzymania.
Pouczenie o prawach mogą Państwo zatrzymać przy sobie przez cały czas trwania zatrzymania.
Co robić krok po kroku
- Nie stawiać oporu i nie kłócić się z funkcjonariuszami; mógłby dojść zarzut oporu lub napaści na funkcjonariusza.
- Okazać dokument tożsamości i zapytać o powód zatrzymania.
- Poprosić o adwokata i tłumacza. Jeśli mają Państwo zaufanego adwokata, należy podać jego nazwisko i numer telefonu.
- Nie składać żadnych wyjaśnień co do faktów przed rozmową z adwokatem. Nie udzielać też nieformalnych wyjaśnień „dla wyjaśnienia sprawy”.
- Nie podpisywać niczego, czego się nie rozumie, a już na pewno zrzeczenia się praw czy dobrowolnego wydania mienia.
- Poprosić o powiadomienie rodziny i konsulatu. Przez telefon nie rozmawiać o sprawie.
- Zgłosić potrzebę przyjęcia leków lub pomocy medycznej.
Jeśli potrzebują Państwo naszej natychmiastowej obecności, zapraszamy do zapoznania się z usługą adwokata 24 h dla osób zatrzymanych.
Co dzieje się później
Zatrzymanie może trwać tylko tak długo, jak jest to absolutnie konieczne, i maksymalnie 72 godziny. Następnie zostaną Państwo zwolnieni lub doprowadzeni przed sędziego. Dalszy przebieg zależy od powodu zatrzymania:
Jeśli chodzi o przestępstwo popełnione w Hiszpanii
Zostaną Państwo doprowadzeni przed dyżurny Wydział Śledczy Sądu Pierwszej Instancji (Sección de Instrucción del Tribunal de Instancia), dawniej sąd dyżurny (juzgado de guardia). Sędzia przesłucha Państwa w obecności adwokata i zdecyduje o zwolnieniu, zwolnieniu z warunkami (okresowe stawiennictwo, oddanie paszportu) albo o tymczasowym aresztowaniu (prisión provisional), które może zostać orzeczone wyłącznie po posiedzeniu, na którym obrona może się mu sprzeciwić. W sprawach narkotykowych kluczowa jest wnikliwa wstępna analiza sposobu przeprowadzenia przeszukania i łańcucha dowodowego; więcej o handlu narkotykami.
Jeśli chodzi o europejski nakaz aresztowania lub ekstradycję
Osoba poszukiwana przez inny kraj UE musi zostać doprowadzona w ciągu maksymalnie 72 godzin przed centralnego sędziego śledczego Sądu Krajowego (Audiencia Nacional) (po wejściu w życie ustawy organicznej 1/2025 – Wydział Śledczy Centralnego Sądu Pierwszej Instancji, Sección de Instrucción del Tribunal Central de Instancia), zgodnie z ustawą 23/2014. Tam ustala się, czy wyrażają Państwo zgodę na przekazanie, a jeśli nie – przeprowadza się posiedzenie. Zgoda na przekazanie jest nieodwołalna, dlatego nigdy nie należy jej wyrażać bez porady prawnej. Wyjaśniamy to w artykule ekstradycja i europejski nakaz aresztowania.
Jeśli zatrzymanie jest niezgodne z prawem
Jeśli nie ma podstaw do zatrzymania, jest ono przedłużane bez uzasadnienia lub nie są przestrzegane Państwa prawa, adwokat może złożyć wniosek o habeas corpus (ustawa organiczna 6/1984), aby sędzia niezwłocznie zbadał Państwa sytuację.
Jeśli są Państwo cudzoziemcami
Niezależnie od postępowania karnego kara powyżej jednego roku pozbawienia wolności może zostać zastąpiona wydaleniem z Hiszpanii (art. 89 kodeksu karnego), przy czym wobec obywateli UE obowiązują szczególne zasady. Tę konsekwencję trzeba brać pod uwagę od samego początku, na przykład przed zaakceptowaniem porozumienia (conformidad). Więcej informacji o usłudze adwokata karnisty dla cudzoziemców.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę wybrać adwokata, czy otrzymam adwokata z urzędu?
Mogą Państwo wybrać. Żaden funkcjonariusz nie może polecać konkretnego adwokata. Jeśli nikogo Państwo nie wskażą, zostanie wyznaczony adwokat z urzędu.
Czy stracę lot i będę musiał zostać w Hiszpanii?
Na czas zatrzymania – tak. Później zależy to od decyzji sędziego: w wielu przypadkach następuje zwolnienie pod warunkiem stawiania się na każde wezwanie, choć w razie ryzyka ucieczki paszport może zostać zatrzymany.
Jeśli Państwo lub ktoś z rodziny został zatrzymany na lotnisku Alicante-Elche, prosimy o wiadomość na WhatsApp pod numer 607 449 491 (24 h). Nasz zespół obsłuży Państwa w Państwa języku i podejmiemy działania, aby pomóc jak najszybciej.


