Wezwanie w charakterze podejrzanego w Hiszpanii: co oznacza i co robić

Wezwanie w charakterze podejrzanego naturalnie budzi niepokój. Brzmi poważnie, a samo wezwanie rzadko wiele wyjaśnia. Opisujemy, co oznacza, jakie prawa Państwu przysługują, jak przygotować się do złożenia wyjaśnień i co może nastąpić później, aby przyszli Państwo do sądu, wiedząc, czego się spodziewać.

Co oznacza wezwanie w charakterze podejrzanego

„Podejrzany” (investigado) to status osoby, której przypisuje się czyn mogący stanowić przestępstwo, w czasie gdy sędzia prowadzi w tej sprawie dochodzenie. Do 2015 roku używano określenia „imputado”; ustawa organiczna 13/2015 zmieniła je, aby uniknąć stygmatyzacji. Wezwanie w tym charakterze oznacza, że istnieje zawiadomienie, prywatny akt oskarżenia (querella) lub raport policyjny, w którym pojawia się Państwa nazwisko, a sędzia chce wysłuchać Państwa wersji wydarzeń.

Nie oznacza to, że uważa się Państwa za winnych. Nadal chroni Państwa domniemanie niewinności z art. 24.2 Konstytucji, które może zostać obalone wyłącznie wystarczającymi dowodami obciążającymi przedstawionymi na rozprawie. Szczegółowo wyjaśniamy to w artykule czym jest domniemanie niewinności i jak działa w Hiszpanii.

W rzeczywistości wezwanie w charakterze podejrzanego jest gwarancją: art. 118.5 wymaga, aby osoba, której przypisuje się przestępstwo, została poinformowana o toczącym się postępowaniu właśnie po to, by mogła bronić się od samego początku.

Podejrzany, świadek i zatrzymany: różnice

Jeśli zostali Państwo zatrzymani, sytuacja jest inna i pilna: prosimy zapoznać się z naszą usługą adwokata 24 h dla osób zatrzymanych w Alicante.

Prawa podejrzanego (art. 118 LECrim)

Art. 118.1 ustawy o postępowaniu karnym wymienia prawa, o których należy Państwa poinformować prostym językiem i niezwłocznie:

• Prawo do informacji o zarzutach, w stopniu wystarczającym do obrony, oraz o każdej istotnej zmianie w dochodzeniu.
• Prawo do zapoznania się z aktami sprawy z wyprzedzeniem, a w każdym razie przed złożeniem wyjaśnień.
• Prawo do wyboru adwokata lub do adwokata z urzędu i bezpłatnej pomocy prawnej, jeśli spełniają Państwo wymagania.
• Bezpłatny tłumacz i tłumaczenie, jeśli nie rozumieją Państwo języka hiszpańskiego.
• Prawo do milczenia, do odmowy składania wyjaśnień lub do nieodpowiadania na niektóre pytania.
• Prawo do nieobciążania samego siebie i do nieprzyznawania się do winy.

Ponadto mogą Państwo porozmawiać z adwokatem na osobności przed złożeniem wyjaśnień i po nim (art. 118.2 i 775), a rozmowy te są poufne. Adwokat będzie obecny podczas składania wyjaśnień.

Istnieje jeden wyjątek od dostępu do akt: jeśli sędzia utajnił sprawę (art. 302), maksymalnie na jeden miesiąc, mogą Państwo nie zobaczyć wszystkiego aż do uchylenia tajności.

Czy trzeba się stawić? Co grozi za niestawiennictwo

Tak, stawiennictwo jest obowiązkowe. Art. 486 stanowi, że podejrzanego wzywa się „wyłącznie w celu wysłuchania”, ale art. 487 dodaje, że jeśli nie stawi się i nie wykaże uzasadnionej przyczyny, wezwanie może zostać zamienione na nakaz zatrzymania. Innymi słowy, policja może Państwa zatrzymać, aby doprowadzić przed sędziego.

Jeśli dodatkowo nie można Państwa zastać pod wskazanym adresem, a miejsce pobytu jest nieznane, sędzia może wydać list gończy, czyli nakaz poszukiwania i zatrzymania (orden de busca y captura, art. 835), oraz uznać Państwa za osobę uchylającą się od postępowania (rebeldía), jeśli nie stawią się Państwo w wyznaczonym terminie (art. 839).

Stawiennictwo nie oznacza obowiązku składania wyjaśnień: można przyjść z adwokatem i skorzystać z prawa do odmowy. Jeśli istnieje rzeczywista przeszkoda (choroba, udokumentowany wyjazd), adwokat może ją usprawiedliwić i wnioskować o nowy termin.

Jak przygotować się do złożenia wyjaśnień

1. Jak najszybciej znaleźć adwokata. Należy skontaktować się z nim zaraz po otrzymaniu wezwania, a nie dzień wcześniej. Potrzebuje czasu, aby zgłosić się do sprawy i wystąpić o kopię akt.
2. Przeczytać akta razem z adwokatem. Zawiadomienie, raport policyjny, zeznania świadków i opinie. Dopiero wtedy będą Państwo dokładnie wiedzieć, co się Państwu zarzuca.
3. Zdecydować, czy składać wyjaśnienia. Czasem najlepiej przedstawić swoją wersję i dowody; innym razem lepiej milczeć, dopóki nie pozna się całego materiału dowodowego. Wyjaśniamy to w artykule czy jako podejrzany mogę odmówić składania wyjaśnień?
4. Zebrać dokumenty i świadków. Wiadomości, faktury, pokwitowania, dane o lokalizacji lub osoby, które mogą potwierdzić Państwa słowa.
5. Nie rozmawiać o sprawie z osobami trzecimi. Ani z osobą zawiadamiającą, ani w mediach społecznościowych, ani w wiadomościach: wszystko może trafić do akt.

W dniu stawiennictwa sędzia informuje o zarzucanych czynach i przysługujących prawach oraz pyta, czy chcą Państwo złożyć wyjaśnienia. Jeśli tak, pytania zadają kolejno sędzia, prokurator, strony oskarżające i Państwa adwokat. Pytania muszą być bezpośrednie, nigdy podchwytliwe ani sugerujące (art. 389), a Państwo mogą wyjaśnić wszystko, co uznają za przydatne dla obrony (art. 396). Na koniec zostaną Państwo poproszeni o wskazanie adresu w Hiszpanii do doręczeń (art. 775): to ważne, ponieważ tam będą wysyłane kolejne wezwania.

Co dzieje się po złożeniu wyjaśnień

W większości przypadków sprawa toczy się dalej jako postępowanie przygotowawcze (diligencias previas) w trybie skróconym, który stosuje się do przestępstw zagrożonych karą do dziewięciu lat pozbawienia wolności (art. 757). Dochodzenie trwa maksymalnie dwanaście miesięcy i może być przedłużane o okresy do sześciu miesięcy (art. 324). Na koniec sędzia może postanowić (art. 779):

• Umorzenie (sobreseimiento): sprawa zostaje zamknięta, jeśli czyn nie jest przestępstwem lub nie został wystarczająco udowodniony. Umorzenie może być ostateczne (libre) albo tymczasowe (sprawę wznawia się, jeśli pojawią się nowe dowody).
• Tryb skrócony: jeśli sędzia dostrzega przesłanki popełnienia przestępstwa, przekazuje sprawę prokuratorowi i stronom oskarżającym, aby wniosły akt oskarżenia lub wnioskowały o umorzenie (art. 780), a rozprawa odbywa się przed Wydziałem Karnym (Sección de lo Penal) lub sądem prowincjonalnym (Audiencia Provincial).
• Szybki proces: jeśli przy udziale adwokata przyznają się Państwo przed sędzią do zarzucanych czynów, a kara mieści się w granicach art. 801, sprawa może zostać skierowana do szybkiego procesu (juicio rápido), co pozwala przyjąć porozumienie z obniżeniem kary o jedną trzecią (art. 779.1.5.ª).

Postanowienia sędziego śledczego można zaskarżyć w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie (reforma) oraz apelacji (apelación); apelację wnosi się w terminie pięciu dni (art. 766). Można na przykład zaskarżyć środek zapobiegawczy lub decyzję o kontynuowaniu postępowania. Omawiamy to na naszej stronie o środkach odwoławczych w sprawach karnych w Alicante.

Gdzie podejrzani składają wyjaśnienia w Alicante

Od 31 grudnia 2025 roku, na mocy ustawy organicznej 1/2025, dawne sądy śledcze prowincji to Wydziały Śledcze Sądu Pierwszej Instancji (Secciones de Instrucción del Tribunal de Instancia) w każdym okręgu sądowym. W wezwaniu wskazano, który wydział jest właściwy, oraz jego numer.

Według oficjalnego wykazu organów sądowych Generalitat Valenciana oto niektóre siedziby Wydziałów Śledczych:

• Alicante: Avenida de Aguilera, 53.
• Elche: Calle Abogados de Atocha, 21.
• Benidorm: Avenida Comunidad Europea, s/n.
• Torrevieja: Calle Patricio Zammit, 50.
• Orihuela: Plaza Santa Lucía, s/n.

Pozostałe okręgi sądowe (Alcoy, Dénia, Elda, Ibi, Novelda, San Vicente del Raspeig, Villajoyosa i Villena) wymieniamy w naszym przewodniku po sądach karnych w Alicante. W każdym razie decydujące znaczenie ma adres podany w wezwaniu.

W naszej kancelarii występujemy o akta, gdy tylko otrzymamy zlecenie, analizujemy je razem z Państwem i towarzyszymy Państwu podczas składania wyjaśnień. Celeste Pérez Bleda ma ponad 20 lat praktyki w prawie karnym i ponad 1200 udzielonych porad. Nasz zespół obsłuży Państwa w języku polskim. Jeśli wezwanie dotyczy sprawy o przemoc ze względu na płeć (wobec partnerki lub byłej partnerki), zajmujemy się nią na naszej stronie poświęconej przemocy ze względu na płeć.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wezwanie w charakterze podejrzanego oznacza wpis do rejestru karnego?

Nie. Wpis do rejestru karnego powstaje wyłącznie na skutek prawomocnego wyroku skazującego, który jest odnotowywany w Centralnym Rejestrze Skazanych (Registro Central de Penados). Bycie podejrzanym oznacza, że sędzia bada określone fakty, a sprawa może zostać umorzona bez żadnych konsekwencji. Przez cały czas trwania dochodzenia chroni Państwa domniemanie niewinności z art. 24.2 Konstytucji.

Czy mogę złożyć wyjaśnienia jako podejrzany bez adwokata?

Nie. Od chwili przypisania przestępstwa pomoc adwokata jest obowiązkowa (art. 767 ustawy o postępowaniu karnym), a art. 118 wymaga jego obecności przy wszystkich Państwa wyjaśnieniach. Jeśli nie wybiorą Państwo adwokata, zostanie wyznaczony obrońca z urzędu. Najlepiej skontaktować się z adwokatem przed terminem, aby mógł przeanalizować z Państwem akta.

Czy mogę zostać zatrzymany w dniu, w którym składam wyjaśnienia jako podejrzany?

Zdarza się to rzadko, ale jest możliwe. Po złożeniu wyjaśnień prokurator lub strony oskarżające mogą wnioskować o środki zapobiegawcze, takie jak tymczasowe aresztowanie, o których sędzia decyduje na odrębnym posiedzeniu z udziałem Państwa adwokata. W większości przypadków podejrzany wychodzi na wolność, czasem z obowiązkami, takimi jak okresowe stawiennictwo w sądzie lub zakaz zbliżania się.

Ile trwa sprawa, w której jestem podejrzanym?

To zależy od sprawy. Dochodzenie trwa maksymalnie dwanaście miesięcy od jego wszczęcia i może być przedłużane o okresy do sześciu miesięcy (art. 324 ustawy o postępowaniu karnym). Prosta sprawa może zostać umorzona w ciągu kilku miesięcy; sprawa z wieloma czynnościami dochodzeniowymi, opiniami biegłych lub wnioskami o pomoc prawną za granicą może trwać dłużej.

Czy mogę zobaczyć zawiadomienie przed złożeniem wyjaśnień?

Tak. Art. 118.1.b) przyznaje prawo do zapoznania się z aktami z odpowiednim wyprzedzeniem, a w każdym razie przed przesłuchaniem. Adwokat wystąpi do sądu o kopię. Jedynym wyjątkiem jest utajnienie sprawy przez sędziego, które art. 302 ogranicza do jednego miesiąca i które wymaga uzasadnionego postanowienia.

Jeśli otrzymali Państwo wezwanie w charakterze podejrzanego, prosimy o wiadomość na WhatsApp przed wyznaczonym terminem. Nasz zespół obsłuży Państwa w języku polskim. Analizujemy z Państwem akta i towarzyszymy Państwu w ramach naszej usługi adwokata dla podejrzanych wezwanych do sądu w Alicante. Jesteśmy dostępni 24 godziny na dobę na WhatsApp pod numerem 607 449 491.