Co się stanie, jeśli nie stawię się na proces o drobne przestępstwo lub na wezwanie sądu?

Pytanie, co się stanie w razie niestawiennictwa na procesie o drobne przestępstwo, pojawia się często, gdy wezwanie przychodzi w nieodpowiednim momencie. Odpowiedź zależy od dwóch rzeczy: w jakim charakterze są Państwo wzywani (oskarżony, pokrzywdzony, podejrzany czy świadek) oraz w jakim rodzaju postępowania.

Skutki w zależności od charakteru wezwania

Jeśli są Państwo oskarżonym w procesie o drobne przestępstwo

Art. 971 LECrim jest jednoznaczny: nieusprawiedliwione niestawiennictwo oskarżonego nie wstrzymuje ani rozprawy, ani wydania wyroku, o ile zostanie wykazane, że wezwano go z zachowaniem wymogów prawnych. Rozprawę zawiesza się tylko wtedy, gdy sędzia z urzędu lub na wniosek strony uzna wyjaśnienia oskarżonego za niezbędne.

Dlatego w wezwaniu znajduje się pouczenie, że rozprawa może odbyć się bez Państwa (art. 962.1 i 964.3). Jeśli Państwo nie przyjdą, sędzia wysłucha tylko drugiej strony.

Uspokajająca informacja: za drobne przestępstwo nikogo nie można zatrzymać, chyba że nie ma on znanego miejsca zamieszkania i nie złoży wystarczającej kaucji (art. 495). Prawdziwym ryzykiem jest skazanie bez Państwa obrony.

Jeśli mieszkają Państwo poza okręgiem sądu

Art. 970 daje alternatywę: osoba mieszkająca poza okręgiem sądu nie ma obowiązku się stawić. Mogą Państwo przesłać sędziemu pismo z argumentami i upoważnić adwokata lub pełnomocnika procesowego (procurador) do przedstawienia tych argumentów i Państwa dowodów na rozprawie.

Jeśli są Państwo zawiadamiającym lub pokrzywdzonym

Jeśli nie stawią się Państwo bez podania uzasadnionej przyczyny, sędzia może nałożyć grzywnę od 200 do 2000 euro (art. 967.2).

Niektóre drobne przestępstwa są ścigane wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego: na przykład drobne groźby (art. 171.7 hiszpańskiego kodeksu karnego), drobny przymus (art. 172.3) lub lekkie obrażenia ciała i naruszenie nietykalności cielesnej bez obrażeń (art. 147.2–4). Jeśli prokurator nie uczestniczy w rozprawie, za oskarżenie uznaje się oświadczenie zawiadamiającego, który podtrzymuje opis zdarzeń (art. 969.2 LECrim). Jeśli Państwo nie przyjdą, może nie być nikogo, kto podtrzyma oskarżenie, i proces może zakończyć się bez skazania.

W przypadku tych drobnych przestępstw wyraźne przebaczenie udzielone przed wydaniem wyroku również znosi odpowiedzialność oskarżonego (art. 130.1.5 hiszpańskiego kodeksu karnego), z wyjątkami dotyczącymi pokrzywdzonych małoletnich lub osób z niepełnosprawnością wymagających szczególnej ochrony.

Jeśli są Państwo podejrzanym w szybkim procesie lub w postępowaniu skróconym

Tutaj skutki są poważniejsze. Jeśli zostali Państwo wezwani do sądu dyżurnego jako podejrzany w szybkim procesie (juicio rápido) i się nie stawią, sędzia może zastosować art. 487 (art. 797.1.3): jeśli wezwany ani się nie stawi, ani nie poda usprawiedliwionej przyczyny, wezwanie do stawiennictwa może zostać zamienione na nakaz zatrzymania. To samo dotyczy postępowania przygotowawczego (diligencias previas). Szerzej wyjaśniamy to w artykule wezwanie w charakterze podejrzanego: co robić.

Jeśli ponadto miejsce Państwa pobytu jest nieznane, sąd może wydać list gończy w celu wezwania i poszukiwania Państwa, co potocznie nazywa się nakazem poszukiwania i zatrzymania (orden de busca y captura) (art. 784.4 i 835 LECrim).

A jeśli nie stawię się na samą rozprawę?

Na rozprawie o przestępstwo obecność oskarżonego i jego adwokata jest obowiązkowa (art. 787.1). Rozprawa może odbyć się pod Państwa nieobecność tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie poniższe wymogi:

• Wezwanie doręczono Państwu osobiście lub na adres albo za pośrednictwem osoby wskazanej przez Państwa podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego (art. 775).
• Wnosi o to prokurator lub oskarżyciel, Państwa obrona zostaje wysłuchana, a sędzia uznaje, że materiał jest wystarczający do rozpoznania sprawy.
• Najsurowsza wnioskowana kara nie przekracza 2 lat pozbawienia wolności lub 6 lat w przypadku innego rodzaju kary albo jest grzywną, a łączny wymiar wnioskowanych kar pozbawienia wolności nie przekracza 5 lat.

W razie skazania pod nieobecność mogą Państwo wnieść o uchylenie wyroku, gdy się o nim dowiedzą (art. 793). Jeśli wymogi te nie są spełnione, rozprawa zostaje zawieszona i zarządza się Państwa poszukiwanie.

Jeśli są Państwo wezwani jako świadek

Każda osoba przebywająca w Hiszpanii, zarówno Hiszpan, jak i cudzoziemiec, ma obowiązek stawić się na prawidłowo doręczone wezwanie sądu w celu złożenia zeznań w charakterze świadka (art. 410 LECrim). Za niestawiennictwo na pierwsze wezwanie bez przeszkody art. 420 przewiduje grzywnę od 200 do 5000 euro. W razie uporczywego niestawiennictwa policja może doprowadzić Państwa do sędziego, a ponadto można zostać oskarżonym o utrudnianie wymiaru sprawiedliwości.

Przestępstwo to, z art. 463.1 hiszpańskiego kodeksu karnego, jest zagrożone karą od 3 do 6 miesięcy pozbawienia wolności lub grzywną od 6 do 24 miesięcy dla osoby, która, będąc prawidłowo wezwaną, bez uzasadnionej przyczyny nie stawi się w sprawie, w której oskarżony jest tymczasowo aresztowany, i w ten sposób spowoduje zawieszenie rozprawy. Jeśli oskarżony nie jest aresztowany, kara wynosi grzywnę od 6 do 10 miesięcy, ale tylko wtedy, gdy osoba nie stawi się po raz drugi po uprzednim pouczeniu.

Co zrobić, jeśli nie mogą się Państwo stawić

1. Jak najszybciej zawiadomić sąd. Należy złożyć pismo z podaniem przyczyny i dowodami (zaświadczenie lekarskie, pismo od pracodawcy, bilety). Prawo karze tylko tych, którzy nie stawiają się bez uzasadnionej przyczyny.
2. Wnieść o odroczenie. Jeśli przyczyna jest uzasadniona, sąd może wyznaczyć inny termin: w procesie o drobne przestępstwo w ciągu kolejnych 7 dni (art. 968). Nie należy zakładać, że wniosek zostanie uwzględniony: sąd ocenia przyczynę, dlatego trzeba poczekać na jego odpowiedź.
3. Mieszkając gdzie indziej, skorzystać z art. 970. W sprawie o drobne przestępstwo można przesłać pisemną obronę i upoważnić adwokata lub pełnomocnika procesowego do reprezentowania Państwa na rozprawie.
4. Zapytać o wideokonferencję. Od 2024 roku prawo przewiduje udział zdalny, jeśli sąd dysponuje odpowiednimi środkami, a wezwanie musi o tym informować (art. 258 bis). Osoba mieszkająca w tym samym okręgu musi stawić się osobiście, chyba że istnieje uzasadniona przyczyna, a decyzję o niestawieniu się w budynku sądu trzeba zgłosić z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem.
5. Jeśli termin już minął, nie czekać. Adwokat może udać się z Państwem do sądu, usprawiedliwić niestawiennictwo i wnieść o uchylenie nakazu zatrzymania lub listu gończego.

Wezwania i procesy o drobne przestępstwa w Alicante

Na mocy ustawy organicznej 1/2025 procesy o drobne przestępstwa prowadzą Wydziały Śledcze Sądu Pierwszej Instancji (Secciones de Instrucción del Tribunal de Instancia), czyli dawne sądy śledcze, w każdym okręgu sądowym (art. 14 LECrim). Według wykazu Generalitat Valenciana Wydział Śledczy w Alicante i sąd dyżurny mieszczą się przy Avenida de Aguilera, 53. Budynki sądowe w pozostałej części prowincji wymieniamy w naszym przewodniku po sądach karnych w Alicante. Wiążący jest adres podany w Państwa wezwaniu.

Jeśli są Państwo turystą lub cudzoziemcem mieszkającym w Hiszpanii i wrócili już do swojego kraju, przygotujemy pismo na podstawie art. 970, przedstawimy dowody i będziemy Państwa reprezentować na rozprawie, a nasz zespół obsłuży Państwa po polsku. Adwokat Celeste Pérez Bleda ma ponad 20 lat doświadczenia w prawie karnym. Aby dowiedzieć się, jak wygląda rozprawa, zapraszamy do lektury artykułu jak przebiega szybki proces o drobne przestępstwo, a jeśli niepokoją Państwa terminy, artykułu ile trwa szybki proces. Jeśli wezwanie dotyczy partnera lub byłego partnera, zapraszamy na naszą stronę poświęconą przemocy ze względu na płeć.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę zostać skazany, jeśli nie przyjdę na proces o drobne przestępstwo?

Tak. Jeśli wezwano Państwa z zachowaniem wymogów prawnych, a nie stawią się Państwo bez uzasadnionej przyczyny, rozprawa się odbywa, a sędzia może Państwa skazać na podstawie dowodów drugiej strony (art. 971 ustawy o postępowaniu karnym). Rozprawę zawiesza się tylko wtedy, gdy sędzia uzna Państwa wyjaśnienia za niezbędne. Osoba mieszkająca poza okręgiem sądu może przesłać pismo i ustanowić adwokata, który ją zastąpi.

Jaka jest grzywna za niestawiennictwo świadka na rozprawie?

W procesie o drobne przestępstwo grzywna za niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny wynosi od 200 do 2000 euro (art. 967.2 LECrim). W innych sprawach karnych świadkowi, który nie stawi się na pierwsze wezwanie, grozi grzywna od 200 do 5000 euro (art. 420), a w razie uporczywego niestawiennictwa przymusowe doprowadzenie przez policję i oskarżenie o utrudnianie wymiaru sprawiedliwości.

Co się stanie, jeśli złożę zawiadomienie, a potem nie przyjdę na rozprawę?

Jeśli nie usprawiedliwią Państwo nieobecności, może zostać nałożona grzywna od 200 do 2000 euro. Ponadto w przypadku drobnych przestępstw ściganych wyłącznie na wniosek, takich jak drobne groźby lub przymus, jeśli prokurator nie uczestniczy w rozprawie, to Państwa oświadczenie stanowi oskarżenie (art. 969.2 LECrim). Jeśli Państwo nie przyjdą, najprawdopodobniej nie dojdzie do skazania z braku oskarżenia.

Czy mogę zostać zatrzymany za niestawienie się na wezwanie sądu?

W sprawie o drobne przestępstwo nie: art. 495 LECrim zakazuje zatrzymania za drobne przestępstwa, chyba że osoba nie ma znanego miejsca zamieszkania i nie złoży kaucji. Jeśli jednak zostali Państwo wezwani jako podejrzany o przestępstwo i ani się nie stawią, ani nie usprawiedliwią nieobecności, sędzia może zamienić wezwanie na nakaz zatrzymania (art. 487), a jeśli nie uda się Państwa odnaleźć, wydać list gończy.

Jeśli otrzymali Państwo wezwanie i nie wiedzą, czy mogą się nie stawić, albo termin już minął i niepokoją się Państwo konsekwencjami, prosimy o kontakt. Przeanalizujemy wezwanie i powiemy, jakie jest ryzyko. Nasz zespół obsłuży Państwa po polsku. Sposób naszej pracy przedstawiamy na stronie adwokata od szybkich procesów w Alicante, a w przypadku wezwania w charakterze podejrzanego na stronie adwokata przy wezwaniach w charakterze podejrzanego. Prosimy o wiadomość na WhatsApp pod numer 607 449 491, 24 godziny na dobę: odpowiemy od razu.